# Vartan Mahohyan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Vartan_Mahohyan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Vartan Mahohyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Vartan_Mahohyan (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9e/Vartan_Mahokian.jpg)
* (The New Armenia. v.10 1918., public-domain)*

- **Nationality:** Osmanlı, Fransız
- **Doğum tarihi:** 31 Mayıs 1869
- **Ölüm tarihi:** 10 Şubat 1937
- **Dogumyeri:** Trabzon, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Nice, Fransa
- **Sanateğitimi:** Berlin Sanat Akademisi
- **Uyruk:** Ermeni
- **Ünlüyapıtları:** Deniz resimleri

**Vartan Mahohyan** ([Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenice): Վարդան Մախոխեան; 31 Mayıs 1869 - 10 Şubat 1937) deniz resimleriyle tanınan [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) ressamdır. Hayatının çoğunu [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'da geçiren Mohohyan'ın resimleri dünya çapında sergilenmiştir.

## Hayatı ve kariyeri

Vartan Mahohyan, 31 Mayıs 1869'da [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) şehrinde Ermeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Aristakes Mahohyan, iki kızı ve dört oğlunun eğitim görmesini isteyen bir tüccardı.[^1] Mahohyan 1875'te bir Ermeni okulunda öğrenimine başladı ve çizime ilgi duyduğunu keşfetti. Daha sonra [Erzurum'daki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) prestijli [Sanasaryan Koleji'nde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sanasaryan_Koleji) öğrenim gören Mahohyan, 5 yıl sonra Trabzon'a döndü. Sanasaryan'da kaldığı dönemde resim yapmayı öğrendi. Ayrıca keman çalmayı da öğrenen Mahohyan, müzik teorisi üzerine çalıştı. Mahohyan'ın amcası onu sanatta kariyer yapmaya ikna etti.[^2] 1891'de Mahohyan [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin) Sanat Akademisi'nde eğitimine başladı ve burada ve Hans Gude gibi ressamların öğrencisi oldu.[^3][^4][^5]

Mahohyan 1894 yılında akademiden mezun oldu ve [Kırım'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m) gitti. [Kefe'de](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe) ünlü [Rus Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Ermenileri) ressam [İvan Ayvazovski](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0van_Ayvazovski) ile bir araya geldi.[^6][^7] Mahohyan [Rusya'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) kaldığı süre boyunca çeşitli deniz resimleri yaptı.[^8] 1895'te doğduğu Trabzon'a döndü ve [Hamidiye katliamları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamidiye_Katliamlar%C4%B1)na tanıklık etti. Önce [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)'a sonra Avrupa'ya kaçan Mahohyan, eserlerini bu dönemde sergilemeye başladı. İlk sergilerinden birini 1900'de Berlin'de açtı. Mahohyan, 1904'te Berlin Sanatçılar Derneği'ne kabul edildi. Daha sonra [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a gitti ve [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye) ve [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'de 150'den fazla eserini sergiledi. Danimarka'da kısa bir süre yaşayan Mahohyan, daha sonra [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'nın [Capri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Capri) kentine yerleşip çalışmalarını orada sürdürdü.[^9] 1907'de Almanya'ya dönen Mahohyan'ın eserleri Berlin, Düsseldorf ve Münih'teki sergilerde sergilendi.

1908 yılında Osmanlı İmparatorluğu'na döndü ve memleketi Trabzon'a yerleşti. Resim yapmaya Trabzon'da devam eden Mahohyan, [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın patlak vermesiyle birlikte 1914'te Fransa'nın [Nice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nice) şehrine taşındı ve hayatının geri kalanını burada geçirdi.[^10][^11] 1925'te [Légion d'honneur](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%A9gion_d%27honneur) nişanını alan Mahohyan, iki yıl sonra Fransız vatandaşı oldu.[^12] 1921, 1922 ve 1927'de eserleri [Paris Salonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Salonu)'nda sergilendi. Mahohyan, 1931 yılında Nice'deki Palais de la Méditerranée'de 65 eserinin yer aldığı kişisel bir sergi düzenlendi. Ayrıca 1932'de çalışmalarını [Monte Carlo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Monte_Carlo)'da sergiledi.[^13]

1915'teki [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'nda ölenlerin anasına *Hıçkırarak Ağlayan Ermenistan* adlı bir senfoni besteledi. İlk defa 1918'de Monte Carlo'da sergilenen eser, daha sonra Avrupa çapında oynandı.[^14]

Uzun süre hastalıklarla mücadele eden Mahohyan, 10 Şubat 1937'de Fransa'nın Nice şehrinde öldü.[^15]

## Sergiler

Vartan Mahohyan, Kahire, İskenderiye (1904), Münih, Düsseldorf, Berlin (1907), Berlin (1907), [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra) (1914), Nice (1918, 1932, 1936), [Marsilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marsilya) (1923), Paris (1925) ve Monako'da (1932) sergiler düzenledi.[^16][^17]

## Ödüller

1925 yılında [Légion d'honneur](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%A9gion_d%27honneur) *Chevalier* (Şövalye) nişanını aldı.[^18]

## Monograflar

- Ara H. Hakobyan, "Vartan Mahohyan Deniz resimleri", Erivan, 2004, monografi (Ermenice)
- Ara H. Hakobyan, "Vartan Mahohyan", Erivan, 2006, albüm (Ermenice)

## Ayrıca bakınız

- [İvan Ayvazovski](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0van_Ayvazovski)

[^1]: Վարդան Մախոխյան. Պատանեկուդյան եւ Ուսումնարուդյուն Տարիներ. Echmiadzin, 2000, s. 156-66. <http://tert.nla.am/archive/HGG%20AMSAGIR/echmiadzin-vagharshapat/2000/2000%281%29.pdf>
[^2]: Armenian painters in the Ottoman empire 1600–1923. Matüsalem Publications, 2004, s. 568. <https://books.google.com/books?id=SuHqAAAAMAAJ>
[^3]: Wartan Mahokian 1869–1937. Musée Arménien de France. <http://www.le-maf.com/popup.php?id=43>
[^4]: A Century of French-Armenian Painting (1879–1979). <https://books.google.com/books?id=hgIlAQAAMAAJ>
[^5]: Zwischen Rhein und Arax: neunhundert Jahre deutsch-armenische Beziehungen. H. Holzberg, 1988, s. 198. <https://books.google.com/books?id=pZ8xAAAAIAAJ>
[^6]: Wartan Mahokian 1869–1937. Musée Arménien de France. <http://www.le-maf.com/popup.php?id=43>
[^7]: Vartan Mahokian. 1981, s. 167. <https://hy.wikisource.org/wiki/%D4%B7%D5%BB:%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%8D%D5%B8%D5%BE%D5%A5%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%80%D5%A1%D5%B6%D6%80%D5%A1%D5%A3%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B6_%28Soviet_Armenian_Encyclopedia%29_7.djvu/167>
[^8]: Մախոխյան Վարդան Արիստակեսի. Ermenistan Millî Galerisi. <http://www.gallery.am/hy/database/authors/34/>
[^9]: Le Peintre de la mer Wartan Mahokian. l'Eclaireur de Nice, 1918. <https://books.google.com/books/about/Le_Peintre_de_la_mer_Wartan_Mahokian.html?id=rVITMwEACAAJ>
[^10]: Wartan Mahokian 1869–1937. Musée Arménien de France. <http://www.le-maf.com/popup.php?id=43>
[^11]: Vartan Mahokian. 1981, s. 167. <https://hy.wikisource.org/wiki/%D4%B7%D5%BB:%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%8D%D5%B8%D5%BE%D5%A5%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%80%D5%A1%D5%B6%D6%80%D5%A1%D5%A3%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B6_%28Soviet_Armenian_Encyclopedia%29_7.djvu/167>
[^12]: Les Niçois dans l'histoire. Privat, 1988, s. 134. <https://books.google.com/books?id=_i0gAAAAMAAJ>
[^13]: Վարդան Մախոխյան. Պատանեկուդյան եւ Ուսումնարուդյուն Տարիներ. Echmiadzin, 2000, s. 156-66. <http://tert.nla.am/archive/HGG%20AMSAGIR/echmiadzin-vagharshapat/2000/2000%281%29.pdf>
[^14]: Վարդան Մախոխյան. Պատանեկուդյան եւ Ուսումնարուդյուն Տարիներ. Echmiadzin, 2000, s. 156-66. <http://tert.nla.am/archive/HGG%20AMSAGIR/echmiadzin-vagharshapat/2000/2000%281%29.pdf>
[^15]: Վարդան Մախոխյան. Պատանեկուդյան եւ Ուսումնարուդյուն Տարիներ. Echmiadzin, 2000, s. 156-66. <http://tert.nla.am/archive/HGG%20AMSAGIR/echmiadzin-vagharshapat/2000/2000%281%29.pdf>
[^16]: Վարդան Մախոխյան. Պատանեկուդյան եւ Ուսումնարուդյուն Տարիներ. Echmiadzin, 2000, s. 156-66. <http://tert.nla.am/archive/HGG%20AMSAGIR/echmiadzin-vagharshapat/2000/2000%281%29.pdf>
[^17]: Vartan Mahokian. 1981, s. 167. <https://hy.wikisource.org/wiki/%D4%B7%D5%BB:%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%8D%D5%B8%D5%BE%D5%A5%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%80%D5%A1%D5%B6%D6%80%D5%A1%D5%A3%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B6_%28Soviet_Armenian_Encyclopedia%29_7.djvu/167>
[^18]: Les Niçois dans l'histoire. Privat, 1988, s. 134. <https://books.google.com/books?id=_i0gAAAAMAAJ>
