# Vankulu Mehmed Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Vankulu_Mehmed_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Vankulu Mehmed Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Vankulu_Mehmed_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

![Vankulu Lugatı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5f/Vankulu_L%C3%BCgati.jpg)
*Vankulu Lugatı (Milli Kütüphane, public-domain)*

**Vankulu Mehmed Efendi** (ö.1592, [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)), [Osmanlı devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) zamanında yaşamış din alimi ve yazar.

Daha ziyade Vankulu lakabıyla tanınan Mehmed Efendi, bazı kaynaklarda [Vanî Mehmed Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van%C3%AE_Mehmed_Efendi) ile (ö. 1685) karıştırılmıştır. [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman), [II. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Selim) ve [III. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Murad) devirlerinde yaşamıştır. Müderrislik, [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) ve [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa) müftülüğü ile [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya) ve Medine kadılıklarında bulunmuştur.

Dini bilimlerin yanında edebiyatla da ilgilenen Mehmed Efendi, [İmam Gazali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazz%C3%A2l%C3%AE)'nin [Kimya-ı Saadet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kimya-%C4%B1_Saadet) eserini Türkçeye çevirmiştir. Ama asıl bilinen eseri [El Cevheri](https://turkipedia.org/tr/wiki/El_Cevheri)'nin '[El Şihah](https://turkipedia.org/tr/wiki/El_%C5%9Eihah)' isimli eserinin tercümesi olan [*Vankulu Lugatı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vankulu_Lugat%C4%B1)dır. Bu eser, Osmanlı tarihinde ve [İbrahim Müteferrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_M%C3%BCteferrika)'nın matbaasında basılan ilk kitaptır.