# Van Kuşatması (1633) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(1633) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Van Kuşatması (1633), https://tr.wikipedia.org/wiki/Van_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281633%29 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Shah_Safi_I_of_Persia_on_Horseback_Carrying_a_Mace-_Sahand_Ace.png/1280px-Shah_Safi_I_of_Persia_on_Horseback_Carrying_a_Mace-_Sahand_Ace.png) * (public-domain)* - **Çatışma:** Van Kuşatması - **Parçası:** 1623-1639 Osmanlı-Safevî Savaşı - **Tarih:** 4 Eylül-15 Ekim 1633 - **Yer:** Van - **Bölge:** Türkiye - **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi - **Savaşan:** Osmanlı Devleti; Safevî Devleti - **Komutan:** Murtaza Paşa; Rüstem Han - **Güç:** 5.000; 20-30.000 - **Kayıp:** Hafif; Ağır **Kuskunkıran Muharebesi**, [1623-1639 Osmanlı-Safevî Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281623-1639%29)'nda evre. [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordusu Başkomutanı [Rüstem Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BCstem_Han)'ın [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'ı ele geçirmek amacıyla 4 Eylül-15 Ekim 1633 arasında icra ettiği kuşatma, [Diyarbakır Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29) [Murtaza Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Murtaz%C3%A2_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusunun Van Kalesinin yardımına gelmesi ve [Kuskunkıran Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuskunk%C4%B1ran_Muharebesi)'nde Safevî ordusunu mağlup etmesi üzerine başarısızlığa uğradı. ## Kuşatma öncesi ![Osmanlı Padişahı IV. Murad](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Murad_IV.jpg/1280px-Murad_IV.jpg) *Osmanlı Padişahı IV. Murad (public-domain)* 1632 yılında Osmanlı başkenti hararetli bir dönemden geçip [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad) konumunu pekiştirirken [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) de Gürcü [Kartli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Kaheti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaheti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) Krallıklarını tekrar nüfuzu altına aldı. 1633 yılında ise Safevî Devleti yeniden Osmanlı topraklarını hedefledi. Bu hedeflerden [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van) daha ön plana çıktı. Zira, [Van Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%28eyalet%29) ile kaledeki Osmanlı garnizonu arasındaki anlaşmazlık, [Yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) ocak ağalarından Ahmed Ağa ve İsmail Ağa (1623 yılında [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'taki [Bekir Subaşı Hadisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekir_Suba%C5%9F%C4%B1_Hadisesi)'nde olduğu gibi) bağımsızlık beklentisiyle [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)le temas kurmalarına kadar gitti. [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'daki bu çekişmenin kaleyi savunmasız bir hale getirdiğini düşünen [Hakkâri Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri_Emirli%C4%9Fi) Zekeriya Bey'in oğlu Şeref Han, [Kazvin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazvin)'de kışlayan Safevî Şahı [Safi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safi_%28anlam_ayr%C4%B1m%C4%B1%29)'ye elçi gönderip rakibi İmadeddin Han'a karşı yardım istedi ve [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordusunu [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'a saldırmaya kışkırttı[^1] [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) gibi [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'ı da savaşsız ele geçirmek için bir fırsat olabileceğini düşünen Şah [Safi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safi_%28anlam_ayr%C4%B1m%C4%B1%29) Şeref Han'ın teklifini kabul etti ve Başkomutan [Rüstem Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BCstem_Han) komutasındaki Safevî ordusunu Şeref Han'a "Van'ı ele geçirdikten sonra birlikte [Hakkari](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri)'nin de ele geçirileceği" vaadiyle Van'a gönderdi. Safevî ordusu Van'ın iskelesini ele geçirip kalesini kuşattı.[^2] ## Kuşatma Rüstem Han 4 Eylül 1633'te Van Kalesini kuşattı. Şah Safi ise Rüstem Han'ın yardıma ihtiyacı olabileceğini düşünerek [Kazvin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazvin)'den [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil)'e, oradan da 21 Eylül'de [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e geçti.[^3] Ardından ise Osmanlıların olası bir takviye ordusuna karşı ikmal hatlarını tahrip etmek amacıyla [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) ve [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan) bölgelerinden asker getirtti. Kaçarlı Kelb Ali Han ve [Erdelan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdelan) Hâkimi Ahmed Han yaklaşık 10.000 kişilik bir orduyla [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul), [İmadiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0madiye) ve [Cizre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizre)'yi, Hüsrev Mirza komutasındaki 10.000 kişilik ikinci bir ordu ise [Ahıska](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1ska), [Ardahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ardahan), [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars) ve [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) taraflarını yağmaladı.[^4] Bununla birlikte, Van kalesini kuşatan Safevî ordusu kayıplar vermeye devam ettiği gibi, Osmanlı başkentinden karşı harekât için izin isteyen, ancak kendisine Safevîlerin hamlesini beklemesi emredilen [Diyarbakır Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29) [Murtaza Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Murtaz%C3%A2_Pa%C5%9Fa), tehlikenin büyüklüğü karşısında bu emri dikkate almayarak [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'a hareket etti ve [Erzurum Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_%28eyalet%29) [Demirkazık Halil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demirkaz%C4%B1k_Halil_Pa%C5%9Fa)'yı yardıma çağırdı (15 Ağustos). Murtaza Paşa ile Halil Paşa komutasındaki eyalet orduları [Erciş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erci%C5%9F)'te buluştu ve 13 Ekim'de Van'a ulaştı. Buradaki Harp Meclisinde 40 gündür kuşatma altındaki [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'ın kurtarılması için Rüstem Han komutasındaki Safevî ordusuyla doğrudan savaşa girmeye karar verildi.[^5] 15 Ekim 1633 tarihindeki [Kuskunkıran Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuskunk%C4%B1ran_Muharebesi)'nde Osmanlı ordusu kendinden sayıca üstün Safevî ordusuna karşı kaydadeğer bir zafer kazandı.[^6] 15-16 Ekim gecesi Rüstem Han'ın ordusunun geri kalanıyla çekilmesi üzerine [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van) da 4 Eylül'den beri süren Safevî kuşatmasından kurtuldu. ## Kuşatma sonrası [Murtaza Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Murtaz%C3%A2_Pa%C5%9Fa), Safevî ordusu çekildikten sonra yaklaşık 1.100 [Yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)nin de mevcudiyetiyle[^7] Osmanlı garnizonu tarafından 42 gün boyunca başarıyla savunulan Van kalesine girdi ve İranlıların kale çevresinde açtıkları 62 hendeği doldurtup kale surlarını onarttı. Murtaza Paşa, ardından Safevî ordusunu [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'a ve [Hakkari](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri)'ye davet eden Şeref Han'a karşı İmadeddin Bey'i Hakkâri Emiri olarak atadı ve ordusuyla [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'a döndü. [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'a gelerek takviye alan İmadeddin Bey de 1633 sonunda [Çölemerik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri) kalesini kuşatarak ele geçirdi ve Şeref Han'ı öldürdü.[^8] Safevîlerin Van kuşatması, Osmanlıların [Revan Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revan_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281635%29)ne karar vermelerine neden oldu.[^9] [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad) Sadrazam [Tabanıyassı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taban%C4%B1yass%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'yı Şark Seraskeri olarak atayarak bölgeye gönderdi. 17 Kasım 1633'te [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'e ulaşan Sadrazam, 1633-1634 kışında yeni bir kuşatma olasılığına karşı [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'da büyük çaplı zahire depolattı.[^10] 18 Mayıs 1634'te ise Diyarbakır'a geçerek Revan Seferi'nin hazırlıklarını yapmaya başladı.[^11] [^1]: "Osmanlı-Safevi Münasebetleri (1612-1639)", Özer Küpeli, İstanbul (2014), s.137 [^2]: Hakkari İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, "Osmanlıların Bölgeye Gelişi ve Hakkari Sancağı". [^3]: "Târihçe", Kemal b. Celal Müneccim, Süleymaniye Kütüphanesi, Atıf Efendi Kitaplığı, sayı:1861s, s.61b-62a [^4]: "Zeyl-i Târih-i Âlem-ârâ-yı Abbâsî", İskender Beğ Türkmen ve Muhammed Yusuf Müverrih (neşr. Süheyli Hansari), Tahran 1317 s.136-137 [^5]: "Hasan Bey-zâde Târihi", Hasan Bey-zâde Ahmed Paşa, (Haz. Şevki Nezihi Aykut), Ankara (2004), s.1081 [^6]: "Târîhçe", Kemal b. Celal Müneccim, Süleymaniye Kütüphanesi, Atıf Efendi Kitaplığı, sayı:1861s, s.61b-62a [^7]: "Teşkilat Ve İşleyiş Bakımından Doğu Hududundaki Osmanlı Kaleleri Ve Mevâcib Defterleri," s. 119 [^8]: Hakkari İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, "Osmanlıların Bölgeye Gelişi ve Hakkari Sancağı". [^9]: "İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi", İsmail Hami Danişmend, İstanbul (1950), c.III, s.357 [^10]: "IV. Murat'ın Revan Seferi Organizasyonu Ve Stratejisi", Süleyman Polat, ATASE, Ankara (2015), s. 32-33. [^11]: "Sadrazam Mehmet Paşa'nın Revan Seferi Hazırlıkları Aşamasında Osmanlı-Safevî Sınır Bölgesinde Yürüttüğü Faaliyetler", Süleyman Polat, Kuruluştan Günümüze Türk Ordusu, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara (2009), s.209