# Vahram Papazyan (oyuncu)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Vahram_Papazyan_(oyuncu)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Vahram Papazyan (oyuncu), https://tr.wikipedia.org/wiki/Vahram_Papazyan_%28oyuncu%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d3/VahramPapazyan.jpg)
* (K. Pōlis : Tpagrutʻiwn V. ew H. Tēr-Nersēsean, 1910., public-domain)*

- **Artalan:** tiyatrocu
- **Yer:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölümyeri:** Erivan, Ermenistan
- **Milliyet:** Türkiye Ermenisi
- **Vatandaşlık:** Türk
- **Meslek:** Tiyatro oyuncusu, Yazar
- **Etkinyılları:** 1905-1954

**Vahram Papazyan** (Վահրամ Քամերի Փափազյան, 6 Ocak 1888 - 5 Haziran 1968), ünlü 20. yüzyıl Shakespeare oyuncusu. 20. yüzyılın en önemli trajedyeni olarak görülen sanatçı, İstanbul'da Türkçe ve Ermenice oyunlar sahnelemiş; 1922-1953 arasında Ermeni ve Rus tiyatro toplulukları ile [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova), [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa), [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya), [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya), [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya) ve [Belçika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bel%C3%A7ika)'da sahneye çıkmıştır. 1954'ten sonra Erivan'daki *Sundukyan Akademi Tiyatrosu****nun yıldız oyuncusu idi.***[^1]

Erivan'da 2004 yılından bu yana Vahram Papazyan anısına "*Uluslararası Shakespeare Tiyatrosu Festivali*" gerçekleştirilmektedir.[^2]

## Yaşamı

1888'de [Samatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samatya)'da dünyaya geldi.[^3] 1902'de [Esayan Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esayan_Ermeni_Okulu)'ndan mezun olduktan sonra, [Moda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moda%2C_Kad%C4%B1k%C3%B6y)'daki [Mıhitaryan Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pangalt%C4%B1_M%C4%B1hitaryan_Okulu)'nda öğrenim gördü. 1905'te din adamı olması için [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik)'e gönderildi. Murat Rafaelyan Koleji'nde üç ay kaldı. Okulda [Petros Adamyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petros_Adamyan)'ın gösterilerini izledikten sonra tiyatroculuğa yöneldi.[^4] İtalya ve Fransa'da aldığı tiyatro eğitiminin yanında eşitli tiyatro gruplarıyla birlikte sahneye de çıktı. İtalyan oyun yazarı ve oyuncu [Ermete Novelli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermete_Novelli) 'nin öğrencisi olan Papazyan, onun kurduğu [Comédie Française](https://turkipedia.org/tr/wiki/Com%C3%A9die-Fran%C3%A7aise)'in oyunlarında da yer almıştır.[^5]

Papazyan, 1908'de İstanbul'a döndü. [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) devrinde yasaklanmış olan Ermenice tiyatro, o döndükten bir ay sonra ilan edilen [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'le serbest bırakıldı ve sanatçı tiyatro hayatına İstanbul'da devam etti. Vahamyan o yaz, 1896'da [Osmanlı Bankası Baskını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Bankas%C4%B1_Bask%C4%B1n%C4%B1)'nın ardından yaşanan [pogrom](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pogrom) sonucunda hayatını kaybeden Ermeniler için, [Şişli Ermeni Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ei%C5%9Fli_Ermeni_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nda düzenlenen mitingde [Taniel Varujan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taniel_Varujan)'ın *Çartı* (Kıyım) adlı şiirini okudu. II. Abdülhamid döneminde yasaklanmış olan bu şiir, 1895-1896 yıllarındaki [Hamidiye Katliamları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamidiye_Katliamlar%C4%B1) hakkında idi. Sanatçı, mitingde bu şiiri okuduktan sonra ünlendi.[^6]

1911 yılında [Odeon Tiyatrosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Odeon_Tiyatrosu)'nda Türkçe olarak sahnelenen [Hamlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamlet)'te Hamlet rolünü oynadı. [Tekirdağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9F)'dan [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a kadar, Ermenilerin yaşadığı bütün yörelerde sahneye çıktı. 1913'te [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'e geçti.[^7] Rusya'yı dolaşmaya ve oyunlarını Ermenice ve [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) sahnelemeye başladı.

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) patlak verdiğinde [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik)'te bulunan sanatçı, aldığı bir davet üzerine [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC)'ye gitmek üzere bindiği gemi İstanbul limanına uğradığı sırada gemiye el konulması üzerine mecburen İstanbul'da kaldı. Bu arada [Mardiros Mınakyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardiros_M%C4%B1nakyan)'ın ısrarı üzerine İstanbul'da bir oyunda rol almayı kabul etti.[^8] Ancak 1908'deki mitingde okuduğu şiir nedeniyle polis tarafından aranmaktaydı. Sahneye çıktığı gece tiyatroyu basan polislerden kaçarak İstanbul'dan uzaklaştı. [Odessa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Odessa)'ya giden bir gemiye binerek Odessa'daki Ermeni Kilisesi'ne sığındı. Bir süre [Odessa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Odessa)'da kaldıktan sonra [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'ya gitti ve gönüllü olarak [Andranik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andranik_Ozanyan)'nın kuvvetlerine katıldı.[^9]

1918'de yeniden İstanbul'a döndü ve bir Ermeni tiyatrosunda oynamaya başladı. Bu dönemde [Muhsin Ertuğrul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhsin_Ertu%C4%9Frul) ile birlikte bir film çekti.[^10]

1921-1922'de kesin olarak Ermenistan'a yerleşti. Ermeni ve Rus tiyatro topluluklarında rol aldı. 1922-1953 arasında Moskova, Fransa, İtalya, Avusturya, İspanya ve Belçika'da sahneye çıktı. 1954'ten sonra ölümüne kadar Sundukyan Akademi Tiyatrosu'nun yıldız oyuncusu olarak kaldı. *Gönlümün Borcu* adlı anı kitabı 1958'de yayımlandı. 1968'de [Erivan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan) 'da öldü.

[^1]: Vahram Papazyan. IMDB.com aayfası. <http://www.imdb.com/name/nm0660380/>
[^2]: Shakespeare International Theatre Festival Named After Vahram Papazyan. Uluslararası Shakespeare Festivalleri Ağı web sitesi. <http://esfn.eu/festivals/shakespeare-international-theatre-festival-named-after-vahram-papazyan>
[^3]: Dalyanoğlu, Duygu. Vahram Papazyan'ın Gönül Borcu. Baronyan ve Odyan'ı Sahnelemek, Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları 2014-2015 Eğitim Prodüksiyonu. <https://baronyanveodyanisahnelemek.wordpress.com/vahram-papazyanin-gonul-borcu/>
[^4]: Sarı, Lora. Memleketinden sürgün bir Othello: Vahram Papazyan. Agos gazetesi, 23 Mayıs 2014. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/7172/memleketinden-surgun-bir-othello-vahram-papazyan>
[^5]: Sarı, Lora. Memleketinden sürgün bir Othello: Vahram Papazyan. Agos gazetesi, 23 Mayıs 2014. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/7172/memleketinden-surgun-bir-othello-vahram-papazyan>
[^6]: Dalyanoğlu, Duygu. Vahram Papazyan'ın Gönül Borcu. Baronyan ve Odyan'ı Sahnelemek, Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları 2014-2015 Eğitim Prodüksiyonu. <https://baronyanveodyanisahnelemek.wordpress.com/vahram-papazyanin-gonul-borcu/>
[^7]: Sarı, Lora. Memleketinden sürgün bir Othello: Vahram Papazyan. Agos gazetesi, 23 Mayıs 2014. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/7172/memleketinden-surgun-bir-othello-vahram-papazyan>
[^8]: Sarı, Lora. Memleketinden sürgün bir Othello: Vahram Papazyan. Agos gazetesi, 23 Mayıs 2014. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/7172/memleketinden-surgun-bir-othello-vahram-papazyan>
[^9]: Sarı, Lora. Memleketinden sürgün bir Othello: Vahram Papazyan. Agos gazetesi, 23 Mayıs 2014. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/7172/memleketinden-surgun-bir-othello-vahram-papazyan>
[^10]: Sarı, Lora. Memleketinden sürgün bir Othello: Vahram Papazyan. Agos gazetesi, 23 Mayıs 2014. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/7172/memleketinden-surgun-bir-othello-vahram-papazyan>
