# Vahşi Ovalar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Vah%C5%9Fi_Ovalar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Vahşi Ovalar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Vah%C5%9Fi_Ovalar (CC-BY-SA-4.0)

![17. yüzyılda Vahşi Ovalar'ın Haritası](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c4/Ukraine-Dyke_Pole.png)
*17. yüzyılda Vahşi Ovalar'ın Haritası (Alex Tora, CC-BY-SA-3.0)*

![Kuman-Kıpçak Konfederasyonu](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2e/Cumania_%281200%29_eng.png)
*Kuman-Kıpçak Konfederasyonu (Cumanian, CC-BY-SA-4.0)*

![Delineatio Generalis Camporum Desertorum vulgo Ukraina (Ukrayna'da genellikle ıssız alanların genel çizimi)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Beauplan_Poland_XVII_map.jpg/1280px-Beauplan_Poland_XVII_map.jpg)
*Delineatio Generalis Camporum Desertorum vulgo Ukraina (Ukrayna'da genellikle ıssız alanların genel çizimi) (Vasseur de Beauplan, public-domain)*

**Vahşi Ovalar** (Дикое Поле, Дике Поле, Dzikie pola, Dykra, Loca deserta ya da campi deserti inhabitati, aynı zamanda **El Değmemiş Topraklar**), 16.ve 18. yüzyıllar arasında, [Polonya-Litvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonya-Litvanya_Birli%C4%9Fi) belgelerinde,[^1] [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz) ve [Azak Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Denizi)'nin kuzeyinde, modern [Ukrayna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukrayna) topraklarında [Karadeniz-Hazar stepleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz-Hazar_stepleri)ne atıfta bulunmak için kullanılan tarihi bir terimdir. Ukraynalı tarihçi Vitaliy Shcherbak'a göre bu terim 15. yüzyılda [Dinyester](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyester) ile Orta [Volga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Volga) arasındaki bölgeye [Zaporojya Kazakları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaporojya_Kazaklar%C4%B1) tarafından baskınlar başladığında ortaya çıktı.[^2] Shcherbak, ,[^3][^4] Blaise de Vigenère ve[^5] gibi çağdaş yazarlar bozkırların ve Dinyeper havzasının büyük doğal zenginlikleri hakkında yazdıklarını belirtmektedir.

Bölge, Algirdas'ın [Litvanya Büyük Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) üzerinde hak iddia etmesine yol açan Mavi Sular Savaşı'na (1362) kadar [Altın Orda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) tarafından yönetildi. 1399'daki [Vorskla Nehri Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vorskla_Nehri_Muharebesi)'nin bir sonucu olarak, halefi [Vytautas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vytautas), bölgeyi Altın Orda'nın hanı Temur Qutlugh'a devretti. 1441'de Vahşi Ovalar'ın batı kenarında yer alan Yedisan, 16. yüzyıldan itibaren genişleyen [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından kontrol edilen siyasi bir varlık olan [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın egemenliğine girdi. [Nogay Ordası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nogay_Ordas%C4%B1)'nın genişlemesine karşı savaşmaları koşuluyla bölgeye yerleştirilen Polonyalı ilahiyatçı ve Kiev Katolik piskoposu Józef Wereszczyński'nin eserlerinde yansıtıldığı gibi Vahşi Ovalar'da kısmen [Zaporpjya Kazakları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaporojya_Kazaklar%C4%B1) da yaşıyordu.[^6][^7]

Vahşi Ovalar, Kırım Tatarları tarafından [Moskova Büyük Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova_Knezli%C4%9Fi)'nı istila etmek ve yağmalamak için kullanılan önemli savaş yollarından biri olan [Muravsky Yolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muravsky_Yolu) ve Izyum Gökyüzü Yolu ile aşılırdı.[^8] Kırım-Nogay Baskınları, bir yanda Kırım Tatarları ve Nogay Ordası ile diğer yanda [Litvanya Büyük Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)ve Moskova Büyük Dükalığı arasında uzun süren baskınlar ve çatışmalar, periyodik olarak Khortytsia'daki üslerinden [Dinyeper](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyeper)'den aşağı ilerleyen ve Karadeniz kıyılarına baskın yapan [Zaporojya Kazakları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaporojya_Kazaklar%C4%B1)'nın yükselişinden önce bölgede önemli bir yıkım ve nüfus kaybına neden oldu. Türkler sahili savunmak için [Kara Kerman](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zi) ve [Hacıbey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1bey_%28kale%29) de dahil olmak üzere birkaç kale şehri inşa etti.

17. yüzyılda, Vahşi Ovalar'ın doğu kısmına, [Kazaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29)ın çekirdeğini oluşturan kaçak köylüler ve [serf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serf)ler yerleştirildi.[^9] [Bohdan Hmelnitski Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hmelnitski_Ayaklanmas%C4%B1) sırasında, bu bölgenin kuzey kısmına Dinyeper havzasından gelen Kazaklar yerleştirildi ve bölge Sloboda Ukrayna olarak bilinmeye başlandı. [Büyük Katerina](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Katerina) tarafından yapılan bir dizi Rus-Türk savaşından sonra, eskiden Osmanlılar ve Kırım Tatarları tarafından kontrol edilen bölgenin yönetimi 1780'lerde [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun eline geçti. Rus İmparatorluğu, [Odessa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Odessa), [Sivastopol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivastopol), [Yekaterinoslav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dnipro) ve [Nikolayev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mikolayiv) dahil olmak üzere Vahşi Ovalar'da birçok şehir inşa etti. Kiev'in çoğu da bu dönemde inşa edildi. Bölge Rus yerleşimcilerle doldu ve "Vahşi Ovalar" adı geçerliliğini yitirdi; onun yerine bölge Yeni Rusya (Novorossia) olarak anılmaya başlandı.[^10] 20. yüzyılda [SSCB](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi)'nin dağılmasının ardından bölge Ukrayna, [Moldova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldova) ve [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) arasında bölündü.

## Dış bağlantılar

- [Kazak dönemi](https://web.archive.org/web/20171208174830/http://www.kmu.gov.ua/control/en/publish/article?showHidden=1&art_id=3118354&cat_id=32672&ctime=1066649296558)
- [Zaporojya Kazakları](http://www.allempires.com/article/index.php?q=The_Zaphorozian_Cossacks)

[^1]: Camporum Desertorum vulgo Ukraina by Guillaume Le Vasseur de Beauplan, Cum Privilegio S.R.M. Poloniae. Gedani 1648; Campi Deserti citra Boristhenem, abo Dzike Polie Polish–Lithuanian, by Ian Jansson, c. 1663, Amsterdam <http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ac/Beauplan_Poland_XVII_map.jpg>
[^2]: Shcherbak, V. Wild Field (ДИКЕ ПОЛЕ) . Encyclopedia of History of Ukraine. 2004 <http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Dyke_pole>
[^3]: Arşivlenmiş kopya. <http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?C21COM=2&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&Image_file_name=IMG%2FMykhalon_Lytvyn.jpg>
[^4]: Michalo Lituanus, De moribus Tartarorum, Lituanorum et Moscorum fragmina X, multiplici historia referta, 1550. <https://www.litviny.net/michalonis-litvani-1052111010931072108310861085-105111101090107411101085.html>
[^5]: Sas, P. Duchy of the Zaporizhian Host, the project of Józef Wereszczyński (КНЯЗІВСТВО ВІЙСЬКО ЗАПОРОЗЬКЕ, ПРОЕКТ ЙОСИПА ВЕРЕЩИНСЬКОГО) . Encyclopedia of History of Ukraine <http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Knyazivstvo_viysko_zaporozke>
[^6]: Shcherbak, V. Wild Field (ДИКЕ ПОЛЕ) . Encyclopedia of History of Ukraine. 2004 <http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Dyke_pole>
[^7]: Sas, P. Duchy of the Zaporizhian Host, the project of Józef Wereszczyński (КНЯЗІВСТВО ВІЙСЬКО ЗАПОРОЗЬКЕ, ПРОЕКТ ЙОСИПА ВЕРЕЩИНСЬКОГО) . Encyclopedia of History of Ukraine <http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Knyazivstvo_viysko_zaporozke>
[^8]: The Russo-Turkish War, 1768-1774: Catherine II and the Ottoman Empire. Bloomsbury, 2016. <https://books.google.com/books?id=zMM7CwAAQBAJ>
[^9]: The European Tributary States of the Ottoman Empire in the Sixteenth and Seventeenth Centuries. BRILL, 20 Haziran 2013. <https://books.google.com/books?id=80lLuG3KRGIC&pg=PA127>
[^10]: Taming the Wild Field: Colonization and Empire on the Russian Steppe. Cornell University Press, 2004. <https://www.jstor.org/stable/10.7591/j.ctvrf8ch7>
