# Vâdi'l-Haznedar Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/V%C3%A2di'l-Haznedar_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Vâdi'l-Haznedar Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/V%C3%A2di%27l-Haznedar_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/BattleOfHoms1299.JPG/1280px-BattleOfHoms1299.JPG)
* (public-domain)*

- **Çatışma:** Vadi'l-Haznedar Muharebesi; Üçüncü Humus Savaşı
- **Parçası:** Moğolların Levant'ı istilası
- **Tarih:** 22-23 Aralık 1299
- **Yer:** Humus'un kuzeydoğusundaki Vadi'l-Haznedar, Suriye
- **Sonuç:** İlhanlı zaferi
- **Savaşan:** 23px Memlük Sultanlığı; Moğol İmparatorluğu; 20px İlhanlılar Hanedanı; İttifak; 20px Gürcistan Krallığı; 20px Kilikya Ermeni Krallığı
- **Komutan:** 20px Sultan Nasır Muhammed; 20px Mahmud Gazan Han; 20px Kutluşah Noyan; 20px Emir Çoban
- **Güç:** 20.000 Memlük; 200.000 Moğol
- **Kayıp:** Tam bilinmiyor.; kayıp2 = 5.000-14.000 Moğol, Gürcü ve Ermeni

**Vâdi'l-Haznedâr Muharebesi**[^1] (معركة وادي الخزندار *Maʿrakat Wādī l-Ḵaznadār*) ya da **Üçüncü Humus Muharebesi**, [Batı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1) [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)'de, [Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye) kentinin hemen [kuzeydoğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzeydo%C4%9Fu)sundaki Vadi'l-Haznedar'da, [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) kökenli [Memlük Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) ve [Moğol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun, [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) merkezli [İlhanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) kolu ve bu kola yardım eden [Kilikya Ermeni Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilikya_Ermeni_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ile [Gürcü Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan) arasında, 22-23 Aralık 1299 süresince yapılan ve Suriye Moğol Akınları içerisinde [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) zaferiyle sonuçlanan tek savaştır. Bu [savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F) sonrasında, daha önceki 4 savaşı kaybeden Moğollar kendilerine güven kazanarak, güneye ilerlemiş ve 1303'te, yine [Memlükler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)le [Şakhab Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eakhab_Muharebesi_%281303%29)'ni (*Marj el-Saffar Muharebesi*) yapmışlardır. Ancak orada da yenilgiye uğrayan [Moğol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ([İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) kolu), [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye) akınlarına son vererek Suriye'yi terk etmişlerdir.

## Savaş

Moğol ordusunun *Kol* kısmında, yani merkezde bulunan Gazan Han, savaş başladığında bir hileye başvurmuş ve ordusunun sağ kanadına komuta eden [Kutluşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutlu%C5%9Fah)'a Memlük ordusunu yanıltmak için kös çaldırmıştır. Bu yanılgıya aldanan Memlükler, Gazan Han'ın bu tarafta olduğunu sanarak saldırılarını Moğol ordusunun sağ kanadına yoğunlaştırmışlardır. Bu sayede hem Gazan Han korunmuş, hem de Memlük ordusunun kurulan tuzağın içine çekilebilmesi başarıya ulaşmıştır.[^2] Başta üstün olan [Memlükler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)in, [Moğollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) tarafından sol kanat birliklerinin bozguna uğratılmasıyla Moğollar kontrolü kazanmaya başlamışlardır. Buna rağmen öğle boyunca savaşan Memlükler, ertesi güne kadar saflarını korumayı başarmışlardır.

Ancak, ertesi gün olan 23 Aralık 1299 günü, Moğolların ve yardımcı [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler), [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) birliklerin, Memlüklerin orta saflarını dağıtmasıyla, kısa süre sonra [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)ın zaferi gözükmeye başlamıştır. Akşama doğru, Memlükler yenilgiyi kabul ederek ve daha fazla kayıp vermemek için, savaş alanından güneye doğru geri çekilmeye başlamıştır.

## Sonrası

[Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'a doğru kaçan Memlük ordusu yolda 12,000 bağımsızlık isteyen [Dürzi](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCrziler) ve [Maruni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maruniler) okçu ile karşılaşarak savaşmak zorunda kalmışlardır. Bu tehlikeyi yok eden Memlükler, [Gazze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazze)'ye kadar ilerlemiştir ve Moğollar da onların peşinden onları izlemiştir.

Yolculuk devam ederken Şam'a varan Moğollar, şehri yağmalamış ve kalesini kuşatmışlardır. Ancak, bu sırada [Çağatay Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatay_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın, Moğol, İlhanlı topraklarına yaptığı akınların haberinin gelmesiyle, Moğol ordusu Şam'ı geride bırakarak [Fırat Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rat) boyunca geri ilerleyerek [Çağatay](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatay_Han) ordularıyla karşılaşmıştır.

Bunlar sonucu kısa sürede, Memlükler tekrar Suriye ve [Filistin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filistin)'in kontrolünü sağlamışlardır.

Vadi'l-Haznedar Muharebesi sonrası gelen galibiyet sayesinde, kendilerine güven kazanan Moğollar, Suriye'nin içlerine doğru ilerlemeye devam etmişlerdir. Ve [Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye)'tan güneye doğru, Şam yolunda ilerlemişlerdir ve Şam eteklerine kadar Suriye'deki Memlük topraklarını ele geçirmişlerdir. Ancak, Şam yakınlarında, 1303 yılında Şakhab 'da Memlüklerle tekrar karşılaşmışlardır. İlhanlıların burada yapılan [Şakhab Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eakhab_Muharebesi_%281303%29)'nı da (*Marj el-Saffar Muharebesi*) kaybetmesiyle, Suriye Moğol Akınları sona ermiş ve İlhanlılar (Moğollar), Suriye ile Filistin topraklarını terk etmişlerdir.

## Ayrıca bakınız

- [Humus, Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye)
- [Birinci Humus Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Humus_Muharebesi)
- [İkinci Humus Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Humus_Muharebesi)
- [Moğol istilaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_istilalar%C4%B1)

[^1]: Memlûk - Ermeni Münâsebetleri. Akademik Bakış, Yaz 2015, s. 192. <http://dergipark.ulakbim.gov.tr/gav/article/viewFile/5000141913/5000129726>
[^2]: Reşidüddin Hamedani, Câmi'ut-Tevârîh,c. III,s. 1292
