# Uryankay Krayı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Uryankay_Kray%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Uryankay Krayı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Uryankay_Kray%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) - **Adı:** Uryankay Krayı - **Kendi dilinde adı:** Таңды Урянхай - **Başkent:** Kızıl(şehir) - **Resmî diller:** Tuvaca, Rusça - **Ardıl:** Tuva Halk Cumhuriyeti - **Kuruluş yılı:** 1914 - **Öncel:** Uranhay Cumhuriyeti - **Tahminî nüfus:** 60.000 - **Yıkılış yılı:** 1921 **Uryankay Krayı**([Tuvaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuvaca):Таңды Урянхай, , [Basitleştirilmiş Çince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basitle%C5%9Ftirilmi%C5%9F_%C3%87in_karakterleri) : 唐努 乌梁海, [Pinyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pinyin) : Tángnǔ Wūliánghǎi) 1914-1921 yıllarında Ruslar tarafından bölgeye verilen isimdir. 1912 yılına kadar toprak, [Çin'i yöneten](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) ve "Tannu-Uryankhai" olarak adlandırılan Mançu [Jin hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jin_Hanedan%C4%B1_%28265-420%29) tarafından yönetildi.[^1] ## Hakkında "Uryankhai" terimi [Moğolca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folca)dır. 17. ve 20. yüzyılın başlarındaki Rus belgelerinde Tuvanlara Uryankhay, Uryankhayli adı verildi.[^2] Uryankhai toprakları hakkında ilk bilgiler 1616 yılında [Altan han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altan_hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)larının devletine gönderilen Rus elçileri V. Tyuments ve I. Petrov tarafından verildi. 1838-1839'da Rus altın arayıcıları bu topraklara gelmeye başladı. Büyük ve Küçük Cezayir'de altın aramaya başlarlar. 1903-1904'te F. Kon bölgenin folklorunu inceledi. Rus köylülerinin bölgeye yeniden yerleştirilmesi 1870'te başladı ve 1909'a kadar burada yaşayan 9.000 Rus vardı. 1906-1910'da Rus hükûmeti, Uryankhai'nin doğal kaynaklarını keşfetmek için birkaç sefer düzenledi.[^3] 1912-1913'te Çin'deki Sincan Devrimi'nden sonra, [Tuva noyanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_noyanlar%C4%B1) (Ambyn-noyon Kombu-Dorju, Chamzi Khambi-lama, noyon Daa-khoshuna Buyan Badyrgi ve diğerleri) defalarca çarlık hükûmetine Tuva'yı Rus himayesine devretmesi için başvurdu. 4 Nisan 1914'te Uryankhai bölgesinin 5 koşunu (bölgesi) üzerinde bir Rus himayesi kuruldu. Arazi Yenisey eyaletine dahil edildi. [Irkutsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rkutsk) genel valisine Tuva'da siyasi ve diplomatik işler emanet edildi. Arazinin idaresi resmen ambın-noyanın elindeydi. Aslında, toprak Uryankhai'deki bir Rus komiseri ve yeniden yerleşim bürosunun bir yetkilisi tarafından yönetiliyordu. Başkentleri 1914'te [Kızıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_%28%C5%9Fehir%29) şehiriydi.[^4] O zaman bölgenin nüfusu 73.000 idi.[^5] Uryankay ülkesi idari olarak 7 bölüme ayrıldı. Bunlar Beyse, Daa, Maadi, Oyunnarsk, Salchaksk, Todjinsk ve Choodu'dur. 1921'de burada Tannu-Tuva Halk Cumhuriyeti ilan edildi.[^6] 1926'da devlet Tuva Halk Cumhuriyeti olarak tanındı. 1944'te cumhuriyet, [Tuva Özerk Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_%C3%96zerk_Oblast%C4%B1) olarak [RSFSR](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Sovyet_Federatif_Sosyalist_Cumhuriyeti) topraklarına dahil edildi.[^7] 1961'de Tuva'nın adı MSSR, 1993'te Tuva Cumhuriyeti olarak değiştirildi.[^8] ## Ayrıca bakınız - [Tuva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_Cumhuriyeti) - [Tuva Halk Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_Halk_Cumhuriyeti) [^1]: Урянхайский край / Uryanxay diyarı. megabook.ru. [^2]: Урянхайский край. spsl.nsc.ru. [^3]: Урянхайский край / Uryanxay diyarı. megabook.ru. [^4]: История создания города в центре Азии / Asiyanın mərkəzində yaradılmış şəhərin tarixi. tuva.asia, 24 Aralık 2009. [^5]: Урянхайский край // «Историческая энциклопедия Сибири». irkipedia.ru. [^6]: Урянхайский край. spsl.nsc.ru. [^7]: Урянхайский край. spsl.nsc.ru. [^8]: Tuva. rbvex.it.