# Urmiye Kuşatması (1731)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(1731)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Urmiye Kuşatması (1731), https://tr.wikipedia.org/wiki/Urmiye_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281731%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/1730_Seutter_Map_of_Turkey_%28Ottoman_Empire%29%2C_Persia_and_Arabia_-_Geographicus_-_MagniTurcarum-seutter-1740.jpg/1280px-1730_Seutter_Map_of_Turkey_%28Ottoman_Empire%29%2C_Persia_and_Arabia_-_Geographicus_-_MagniTurcarum-seutter-1740.jpg)
* (Matthäus Seutter, public-domain)*

- **Çatışma:** Urmiye Kuşatması
- **Parçası:** 1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı
- **Tarih:** 11 Eylül-15 Kasım 1731
- **Yer:** Urmiye, Batı Azerbaycan
- **Bölge:** İran
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Urmiye ve Tebriz Osmanlı topraklarına katıldı
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Safevîler
- **Komutan:** Hekimoğlu Ali Paşa; Bisutun Han
- **Güç:** 20-30.000; 8-10.000
- **Kayıp:** Nispeten hafif; Teslim

**Urmiye Kuşatması**, [1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281730-1732%29)'nda evre.

[Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu 11 Eylül-15 Kasım 1731 tarihlerinde kuşattığı [Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye)'yi ele geçirdi.

## Kuşatma öncesi

![Hekimoğlu Ali Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/07/Portrait_of_a_Grand_Vizier_%28%3F%29.jpg)
*Hekimoğlu Ali Paşa (Jean-Étienne Liotard, public-domain)*

[Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye), [1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-%C4%B0ran_Sava%C5%9F%C4%B1_%281723-1727%29)'nda 1724 yılında Osmanlılar tarafından ele geçirildiyse de,[^1] 1730 yılında [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)'ın taarruza geçerek başlattığı [1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281730-1732%29)'nın başlarında [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'nce geri alındı. Osmanlı padişahı [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed)'in bu taarruza karşı süratle mukabele etmemesi Osmanlı başkentinde [Patrona Halil İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil_%C4%B0syan%C4%B1)'nın başlamasına neden oldu ve tahttan indirilen [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed)'in yerine tahta çıkan [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud) [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'ne ilan edilen savaşı daha etkin bir şekilde sürdürdü.

## Kuşatma

![Urmiye tarihî camii](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6a/Jame_mosque-Urmia_%282%29.JPG)
*Urmiye tarihî camii (Vivas, CC-BY-SA-3.0)*

Safevî Şahı [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb)'ın [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan) üzerine hücumunu yenilgiye uğratan [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)'ın bir yıl önce ele geçirdiği yerleri geri almak için harekete geçtiler. Padişah [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud) [Erzurum Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_%28eyalet%29) ve [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan) Muhafızı [Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa)'yı [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'i ele geçirmesi için *serasker* olarak tayin etti.

Hekimoğlu Ali Paşa'nın emrine tahsis edilen birlikler, yaz boyunca [Salmas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salmas) kentinin sahrasında toplandı. ayları boyunca toplandı. 5 Eylül 1731'de [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence) Muhafızı Kürt İbrahim Paşa, [Kars Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_%28eyalet%29) Genç Ali Paşa, [Sivas Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_%28eyalet%29) Ahmed Paşa, [Anadolu Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) [Ebubekir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Bekir_Pa%C5%9Fa), [Revan Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revan_Eyaleti) [Timur Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur_Mehmed_Pa%C5%9Fa), eski Kastamonu Mutasarrıfı [Solak Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Solak_Mehmed_Pa%C5%9Fa) da ordugâha katıldıktan sonra, ordu ağır toplarıyla birlikte [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e giden güzergahta yer alan [Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye) üzerine yürüdü.[^2] (Bu dönemde Osmanlı Devleti'nin hazırlattığı tapu tahrir defterine göre) yaklaşık 7.000 kişilik bir nüfusa sahip olan [Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye), [İran Azerbaycanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Azerbaycan)nın [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz), [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil) ve [Meraga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meraga)'dan sonra Azerbaycan'daki en büyük dördüncü yerleşim merkeziydi.

Kuşatma 11 Eylül 1731'de başladı. Eşzamanlı olarak [Bağdat Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) [Eyyûbîzâde Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki ikinci bir Osmanlı ordusu 15 Eylül'de [Kürican Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrican_Muharebesi)'nde Şah [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb)'ı büyük bir yenilgiye uğratmış ve [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'a ilerlemişti. Bu nedenle, [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'nin [Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye)'de direnen garnizonunu destekleme olanağı bir hayli azalmıştı. Bu nedenle, (65 gün süreyle Osmanlı tarihinin en uzun kuşatmalarından birini teşkil eden) şiddetli mücadelenin yanı sıra, kuşatma sırasında ortaya çıkan kıtlık da Safevî garnizonunun teslim olmasına neden oldu. 15 Kasım 1731'de Osmanlı ordusu kaleyi zaptetti.[^3]

## Kuşatma sonrası

Osmanlı ordusunun 15 Kasım'da [Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye)'yi zaptetmesinin ardından, kalede 1.000 kişilik bir birlik bırakıldı. Ordu ardından [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) üzerine yürüdü. Ancak, burayı korumakla görevli Safevî komutanı Bisutun Han'ın çekilmesi sonucunda Osmanlı ordusu 4 Aralık'ta savaşsız Tebriz kalesine girdi.[^4]

Eşzamanlı olarak [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'yle barış müzakerelerini yürüten [Eyyûbîzade Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEzade_Ahmed_Pa%C5%9Fa) 10 Ocak 1732'de [Ahmed Paşa Muahedesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Pa%C5%9Fa_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) olarak anınlan antlaşmayı imzaladı.

[^1]: İslam Ansiklopedisi, "Urmiye" maddesi, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul (2012), c.42, s.179. <https://islamansiklopedisi.org.tr/urmiye>
[^2]: "XVIII. Yüzyıl Osmanlı Siyasî ve Sosyal Örgüsünde Bir Devlet Adamı Biyografisi: Hekimoğlu Ali Paşa (1689-1758)", Mehmet Yılmaz Akbulut, 29 Mayıs Üniversitesi, İstanbul (2020), s.174-175
[^3]: Osmanlı Ansiklopedisi, "I. Mahmud" maddesi, Bekir Şahin, İstanbul (2003), c.5, s.49
[^4]: "Osmanlı Tarihi", İ. Hakkı Uzunçarşılı, İstanbul (1988-1994), c.IV, c.221
