# Unkapanı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Unkapan%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Unkapanı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Unkapan%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Fatih](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Istanbul_location_Fatih.svg/1280px-Istanbul_location_Fatih.svg.png)
*Fatih (The Emirr, CC-BY-3.0)*

- **Yerleşim türü:** Semt
- **Görüntü:** Unkapanı 452.JPG
- **Görüntü açıklaması:** Unkapanı, Atatürk Bulvarı
- **Altbölüm türü:** Ülke; Bölge; İl; İlçe
- **Altbölüm adı:** Türkiye; Marmara; İstanbul; Fatih
- **Önder türü:** Muhtar
- **Km2 nüfus yoğunluğu:** oto
- **Zaman dilimi:** UDAS
- **Utc offset:** +03.00
- **Latd:** 41
- **LatNS:** N
- **Longd:** 28
- **LongEW:** E
- **Posta kodu türü:** Posta kodu
- **Alan kodu:** (+90) 212
- **Plaka kodu:** 34

**Unkapanı**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da bir semt. Osmanlılar zamanında bazı satış yerlerinde [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a)da *Kabban* adını taşıyan büyük teraziler bulunduğundan, bu tip yerlere *Kapan* denirdi. O dönemde un ve tahılların muhafaza edildiği hanlar burada bulunuyordu. Bugünkü Unkapanı sahiline buğday ve arpa yüklü gemiler demirlediğinden, semt 19. yüzyılda bu ismi almıştır. Ayrıca kapanlara getirilen ürünlere göre yağkapanı ve balkapanı ([Sirkeci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sirkeci)'de Balkapanı Hanı) adını alan çeşitleri de vardır. Ayrıca [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) müzik piyasasının merkezi olan, plakçılar ve müzik yapımcılarının bulunduğu [İMÇ](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Manifaturac%C4%B1lar_%C3%87ar%C5%9F%C4%B1s%C4%B1) Blokları için kullanıldığından, bu semt Unkapanı Plakçılar Çarşısı'dır.

[Yeşilçam](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_sinemas%C4%B1) sinemasında Unkapanı *“doğulu, saf, temiz ve yanık sesli türkücülerin yolunun düştüğü semt”* olarak anılıyor.

## İsmi

Unkapanı semti adını “un” ve [Osmanlı Dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)’nde kullanılan bir çeşit tartı aleti olan, toptan satış yapılan yer anlamına da gelen “kapan” kelimelerinden almıştır. Semte “Unkapanı” denilmesinin sebebi ise, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a tahıl getiren gemilerin yüklerini Unkapanı'na boşaltmasıdır. İstanbul'a gelen zahire, yiyecek ve diğer ihtiyaç maddelerinin ölçümünün, ekspertizinin, fiyatlandırması ve dağıtım işlemlerinin yapıldığı kapanların en önemlilerinden biri olan un kapanının burada bulunması, giderek semtin de aynı adla anılmasına neden olmuştur. Hemen hemen her sokağında buğday ambarları, değirmenler ve fırınlar bulunan semtin en büyük değirmen yapısı, *Unkapanı Değirmeni****dir.***[^1]

## Tarihi

Miladi 600, 1200, 1500, 1600 ve 1700 yıllarında dünyanın en kalabalık şehri olarak öne çıkan İstanbul, [1453](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi) yılı sonrası [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) başkenti olmasıyla beraber yaklaşık 250 yıl boyunca dünyanın en kalabalık şehri olma vasfını sürdürmüştür. Böyle kadim bir şehrin gıda sorununu ise, büyük bir organizasyonla çözerken, [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) dünyasının tahıl ihtiyacını da karşılayan bir üst olma vasfını da korumuştur. İşte bütün bu iktisadi ve sosyal organizasyonun İstanbul içerisinde yönetim merkezi, devasa Haliç limanı arasında **Unkapanı** Semti'nde teşekkül ettirilmişti.

Bu tez çalışmamızın, birinci bölümünde, böyle bir teşekkülün oluşmasındaki coğrafi şartların oluşumunun ardından Unkapanı Semti'nin İstanbul Şehri içerisindeki sınırları ve tarihi gelişimi belirtilmiş olup, devamı bölümlerde sırasıyla semtin tarihi mirası olan, cami-mescid yapıları, tekke ve sinagog binaları ile çeşme, sebil, hamam ve hazireleri ile ayazması incelenmiştir. Ve günümüze ulaşmamış, yeni imar yolların açılması sırasında yıktırılan veya afetler sebebiyle günümüze ulaşmamış eserler de arşiv fotoğraflarıyla belgelenmeye çalışılmıştır.[^2]

Tez akışı içerisinde kamu yapıları olan, karakol binası, köprü, değirmen binası, askeri fırın gibi yapılar da bu incelemeler içerisinde ortaya konulmuştur. Bu tez çalışmasında amacı, Unkapanı Semti'nin monografyasının ortaya çıkarılmaya çalışılması olup, semtin dünü ve bugünü ile yaşadığı fiziki ve sosyal değişim de ortaya konulmaya çalışılmıştır.

## Ulaşım

### Otobüs Hatları

- 145M [Yeşilkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Filkent%2C_Avc%C4%B1lar)/Beykent - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 145T [Beylikdüzü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylikd%C3%BCz%C3%BC) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 146B [Metrokent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Metrokent%2C_Ba%C5%9Fak%C5%9Fehir) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 28 [Topkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1)/[Edirnekapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirnekap%C4%B1) - [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F)
- 28T [Topkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1) - [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F)
- 30D [Ortaköy Dereboyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak%C3%B6y%2C_Be%C5%9Fikta%C5%9F) - [Yenikapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenikap%C4%B1%2C_Fatih)
- 31E [Kuyumcukent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenibosna_Merkez) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 32 [Cevatpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevatpa%C5%9Fa%2C_Bayrampa%C5%9Fa) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 32T [Cevatpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevatpa%C5%9Fa%2C_Bayrampa%C5%9Fa) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Aktarma_Merkezi)
- 33 [Giyimkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giyimkent)/[Turgutreis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgutreis%2C_Esenler) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 33B [Giyimkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giyimkent)/[Birlik Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birlik%2C_Esenler) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 33D [Esenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esenler) [Bilim Parkı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilim_park%C4%B1) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 33ES [Giyimkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giyimkent) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 33TE [Esenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esenler) [Turgutreis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgutreis%2C_Esenler) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 33Y [Esenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esenler) [Giyimkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giyimkent)/[Yüzyıl Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/100._Y%C4%B1l) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 336 [Arnavutköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutk%C3%B6y) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 336E [Sultançiftliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan%C3%A7iftli%C4%9Fi%2C_Sultangazi) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 35 [Kocamustafapaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Mustafapa%C5%9Fa) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 35C [Kocamustafapaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Mustafapa%C5%9Fa) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 36KE [Karadeniz Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz%2C_Gaziosmanpa%C5%9Fa) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 38E G.O. Paşa Devlet Hastanesi/[Küçükköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCkk%C3%B6y%2C_Gaziosmanpa%C5%9Fa) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 46T [Çağlayan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Flayan%2C_K%C3%A2%C4%9F%C4%B1thane) - [Topkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1)
- 50P [Çırçır Metro](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1r%C3%A7%C4%B1r_%28%C4%B0stanbul_Metrosu%29) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 70FY [Feriköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferik%C3%B6y) - [Yenikapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenikap%C4%B1%2C_Fatih)
- 70KY [Kurtuluş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurtulu%C5%9F%2C_%C5%9Ei%C5%9Fli) - [Yenikapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenikap%C4%B1%2C_Fatih)
- 71T [Ataköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atak%C3%B6y%2C_Bak%C4%B1rk%C3%B6y) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 72T [Yeşilköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Filk%C3%B6y) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 72YT [Yeşilköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Filk%C3%B6y) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 73 [Yenibosna Metro](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenibosna_Merkez) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 73F [Florya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Florya_Tren_%C4%B0stasyonu) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 76D [Bahçeşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7e%C5%9Fehir)/[Esenkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esenkent%2C_Esenyurt) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 77 [Şişli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ei%C5%9Fli) - [Yenikapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenikap%C4%B1%2C_Fatih)
- 77A [Şişli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ei%C5%9Fli) - [Vezneciler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezneciler)
- 78 [Metrokent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Metrokent%2C_Ba%C5%9Fak%C5%9Fehir) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 78H [Fenertepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fak%C5%9Fehir%2C_Ba%C5%9Fak%C5%9Fehir) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 79E [Kayabaşı Kiptaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayaba%C5%9F%C4%B1%2C_Ba%C5%9Fak%C5%9Fehir) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 79GE [Güvercintepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCvercintepe)/[Fenertepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fak%C5%9Fehir%2C_Ba%C5%9Fak%C5%9Fehir) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 80T [Kazlıçeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazl%C4%B1%C3%A7e%C5%9Fme) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 82 [Kuyumcukent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenibosna_Merkez) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 87 [Topkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1)/[Edirnekapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirnekap%C4%B1) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 89C [Metrokent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Metrokent%2C_Ba%C5%9Fak%C5%9Fehir) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 89T K.S.S. Hastanesi/[Atakent Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atakent%2C_K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk%C3%A7ekmece) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 90 [Draman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Draman%2C_Fatih) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 92 [Yenimahalle Metro](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenimahalle_%28M3%2C_%C4%B0stanbul_Metrosu%29) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 92C [Haznedar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haznedar%2C_G%C3%BCng%C3%B6ren) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 92T Bağcılar Devlet Hastanesi - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Aktarma_Merkezi)
- 93 [Zeytinburnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinburnu) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 93T [Zeytinburnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinburnu) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- 97A [Basınsitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7elievler) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 97BT [Kocasinan İtfaiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kocasinan_Merkez) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Aktarma_Merkezi)
- 97GE [15 Temmuz Mah A.S.M.](https://turkipedia.org/tr/wiki/15_Temmuz%2C_Ba%C4%9Fc%C4%B1lar) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)
- 97T Basınsitesi – [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- E-56 [Ispartakule](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ispartakule%2C_Ba%C5%9Fak%C5%9Fehir)/Bizimevler - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)
- E-59 [Boğazköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fazk%C3%B6y%2C_Arnavutk%C3%B6y)/[Bahçeşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7e%C5%9Fehir) - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)

### Minibüs Hatları

- [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1) - [Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray%2C_Fatih)
- [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1) - [Bakırköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C4%B1rk%C3%B6y)
- [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1) - [Cevizlibağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevizliba%C4%9F%2C_Zeytinburnu)
- [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1) - [Florya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Florya_Tren_%C4%B0stasyonu)
- [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1) - [Kocamustafapaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Mustafapa%C5%9Fa)
- [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1) - [Topkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1)
- [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1) - [Yeşilköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Filk%C3%B6y)
- [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1) - [Yenibosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenibosna_Merkez)

### Metro Hatları

- [Yenikapı - Hacıosman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M2_%28%C4%B0stanbul_Metrosu%29)

[^1]: . <http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSayi=371&RecID=2680>
[^2]: pdf. <https://core.ac.uk/download/pdf/50614173.pdf>