# Uluslararası Boğazlar Komisyonu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluslararas%C4%B1_Bo%C4%9Fazlar_Komisyonu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Uluslararası Boğazlar Komisyonu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Uluslararas%C4%B1_Bo%C4%9Fazlar_Komisyonu (CC-BY-SA-4.0)

![Lozan Antlaşması'na göre Türk Boğazları ve Trakya Sınırı (1923-1936). Haritada belirtilen bölgelerdeki silahsızlandırma ve Uluslararası Boğazlar Komisyonu denetimi, 20 Temmuz 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile son bulmuş ve Türkiye bu bölgelerde tam egemenlik sağlamıştır.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bb/Lozan_antla%C5%9Fmas%C4%B1.png)
*Lozan Antlaşması'na göre Türk Boğazları ve Trakya Sınırı (1923-1936). Haritada belirtilen bölgelerdeki silahsızlandırma ve Uluslararası Boğazlar Komisyonu denetimi, 20 Temmuz 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile son bulmuş ve Türkiye bu bölgelerde tam egemenlik sağlamıştır. (Alkd, CC-BY-SA-3.0)*

![Uluslararası Boğazlar Komisyonu tarafından Montrö Sözleşmesine kadar kullanılan bayrak.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Uluslararas%C4%B1_Bo%C4%9Fazlar_Komisyonu_bayra%C4%9F%C4%B1.svg/1280px-Uluslararas%C4%B1_Bo%C4%9Fazlar_Komisyonu_bayra%C4%9F%C4%B1.svg.png)
*Uluslararası Boğazlar Komisyonu tarafından Montrö Sözleşmesine kadar kullanılan bayrak. (Cobija Trident by Pmlineditor ( Tartışma · katkılar ) and vectorized by Ufo karadagli ( Tartışma · katkılar ), CC-BY-SA-4.0)*

![Türk Boğazları:](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Turkish_Strait_disambig%28Turkish%29.svg/1280px-Turkish_Strait_disambig%28Turkish%29.svg.png)
*Türk Boğazları: (Thomas Steiner , User:Interiot , Thiamine, CC-BY-SA-3.0)*

**Uluslararası Boğazlar Komisyonu**, 1923'ten 1936'ya kadar [Milletler Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milletler_Cemiyeti)'nin himayesinde [Türk Boğazları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fazlar_Sorunu)nı ([Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1) ve [İstanbul Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1)) yöneten uluslararası bir kurumdu.[^1]

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) ve 1920 [Sevr Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevr_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nın ardından Boğazlar askerden arındırıldı ve uluslararasılaştırıldı.

Osmanlı'nın [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan yenik çıkmasına rağmen, [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin kazançlı çıkması sonucunda, 1923'te [Lozan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) yapıldı. Bu antlaşmayla Sevr şartları revize edildi ve antlaşmanın bölümlerinden biri olan [1923 Boğazlar Sözleşmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1923_Bo%C4%9Fazlar_S%C3%B6zle%C5%9Fmesi) ile Türk [egemenliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Egemenlik) yeniden sağlandı. Ancak Boğazlar, bir Türk vatandaşının başkanlığındaki Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun himayesinde, sınırsız sivil ve askerî trafiğe açık olacaktı. Bu statü, savaş gemilerinin geçişine kısıtlamalar getirilirken, Boğazların yeniden askerîleştirilmesine ve savaşan ülkelere trafiğin yasaklanmasına izin veren ve Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nu kaldırıp Türkiye'ye tam kontrol veren 20 Temmuz 1936 tarihli [Montrö Boğazlar Sözleşmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Montr%C3%B6_Bo%C4%9Fazlar_S%C3%B6zle%C5%9Fmesi)'nin 9 Kasım 1936'da yürürlüğe girmesine kadar geçerli oldu.

[^1]: Great power rivalry at the Turkish Straits: the Montreux Conference and Convention of 1936. East European Quarterly, 1981.