# Uluğ Bey Medresesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulu%C4%9F_Bey_Medresesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Uluğ Bey Medresesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ulu%C4%9F_Bey_Medresesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Orijinal ad:** Ulug'bek madrasasi
- **Görüntü:** Samarkand, Registan, Ulugbek Medressa (6238565020).jpg
- **Yapı türü:** Medrese
- **Konum ülke:** Özbekistan
- **Konum şehir:** Semerkand
- **Açılış:** 1417–1421

**Uluğ Bey Medresesi**, [Timur İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun 4. sultanı [Uluğ Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulu%C4%9F_Bey) ([Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): میرزا محمد طارق بن شاه رخ الغ‌بیگ‎, *Mīrzā Muhammad Tāriq bin Schāhruch Ulugh Beg*) tarafından [Semerkant](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant)'ta [Registan Meydanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Registan)'nın karşısında duran 1417 - 1420 yılları arasında yaptırılmış olan medresedir. Uluğ Bey Medresesi'nin yanında bir de [Rasathane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulu%C4%9F_Bey_Rasathanesi) yaptırmıştır. Uluğ Bey Medresesi 15. yüzyılda Ana Asya'nın en iyi ve en önemli üniversitesidir.

![Uluğ Bey Medresesi. (iç görünüm)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Ulugh-beg_Madrassa_courtyard.JPG/1280px-Ulugh-beg_Madrassa_courtyard.JPG)
*Uluğ Bey Medresesi. (iç görünüm) (Alaexis, CC-BY-SA-2.5)*

## Tarihçe

Uluğ Bey 70'e yakın o zamanın ünlü bilginlerini Semerkant'a getirtir, bunlar arasında ünlü Matematikçi ve Gök bilimci [Gıyaseddin Cemşid](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9F%C3%AE) ([Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): غياث الدين جمشید بن مسعود بن محمد الكاشي‎, *Ġiyāṯ ad-Dīn Ǧamšīd bin Masʿūd bin Muḥammad al-Kāšī*) ve [Bursalı Kadızade Rumi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1z%C3%A2de-i_R%C3%BBm%C3%AE) (*Qāḍī Zāda al-Rūmī*) de vardı. Medresenin eğitim ağırlığı [Matematik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Matematik) ve [Gökbilim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Astronomi) dalı idi.

Ünlü bilgin ve filozof [Nureddin Abdurrahman Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla_C%C3%A2m%C3%AE) ([Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): نورالدین عبدالرحمن جامی *Nur ad-Din Abd ar-Rahman Jami*) bu medresede eğitim görmüştür. [Uluğ Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulu%C4%9F_Bey) ve [Gıyaseddin Cemşid](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9F%C3%AE) sayısal yöntemlerle çözdüğü kübik bir denklemin çözümü olarak göstererek çözdüğü \<code\>*Sin*\</code\> 1° = 0.017452406437283571 (şimdi \<code\>*Sin*\</code\> 1° = 0.017452406437283512820.....) sayısal çözümü hesapladılar.

- Kübik denklemlerin doğru yaklaşık çözümleri için yöntemler,
- Sekiz ondalık kesre kadar doğru olan kesin sinüs ve kosünüs tabloları,
- Küresel [trigonometri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trigonometri) formülleri,

Ne yazık ki, Semerkand şehri, bilimsel ve kültürel merkez olma özelliğini, Uluğ Bey'in ölümünden sonra kaybetmiş, gözlemevindeki ve medresedeki bilimsel faaliyetler onun ölümünden sonra durmuş ve konularında uzman olan kişiler Semerkand'ı terk etmişlerdir. Bu bilginlerin içerisinde en önemlisi [Ali Kuşçu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Ku%C5%9F%C3%A7u)'dur.

Medrese'de 17. yüzyılın sonuna kadar İlahiyatla ilgili ders verildi, daha sonra Soyvetler birliği zamanında Buğday ambarı olarak kullanıldı ve tahrip gördü. 20. yüzyılın başlarında bazı bölümleri tekrar tamir edilip öğretime açıldı.

## Ayrıca bakınız

- [Uluğ Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulu%C4%9F_Bey)
- [Registan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Registan)

## Dış bağlantılar

- [Uluğ Bey devri Medreseleri](https://web.archive.org/web/20080725105909/http://www3.ircica.org/metinler.php?kat_id=535&grup=PUBLICATIONS)
- [Artikel von Bernhard Peter](https://web.archive.org/web/20080531131336/http://www.bernhardpeter.de/Usbekistan/architektur/ulughbegmedrese.htm)
- [Ulug Beg als Mathematiker](http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Ulugh_Beg.html)
- [Al-Kashi als Mathematiker](http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Al-Kashi.html)
- [Ulugbek Madrasa in Buchara](http://pagetour.narod.ru/bukhara/bu/Ulugbek_Madrasah.htm)
- [Madrasa in Buchara](http://www.kultur-in-asien.de/Usbekistan/architektur/bukhara-ulug.htm)