# Tuva Özerk Bölgesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tuva Özerk Bölgesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tuva_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Uryankhay-Tuva_AO.png/1280px-Uryankhay-Tuva_AO.png)
* (Bogomolov.PL, public-domain)*

- **Kendi dilindeki adı:** Туви́нская авто́номная о́бласть
- **Tam adı:** Tuva özerk bölgesi
- **Yaygın adı:** Tuva otonom oblastı
- **Statü:** özerk bölge, otonom oblast
- **Yönetim biçimi:** Eski Sovyet ülkeleri
- **Kuruluş yılı:** 11 Ekim 1944
- **Yıkılış yılı:** 10 Ekim 1961
- **Başkent:** Kızıl şehri
- **Öncel:** Tuva Halk Cumhuriyeti
- **Ardıl:** Tuva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
- **Yaygın diller:** Tuvaca; Rusça

**Tuva özerk bölgesi** ([Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): Тувинская автономная область (Тувинская АО), [İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce): Tuvan Autonomous Oblast) — Güney [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)daki [Sayan Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sayan_Da%C4%9Flar%C4%B1) dolayında 11 Ekim 1944 tarihinde [Sovyetler Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi)'nin [II. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) yıllarındaki rejim ihracıyla ve yöneticilerini kendi tarafına çekmesiyle [Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Sovyet_Federatif_Sosyalist_Cumhuriyeti) içine kattığı 10 Ekim 1961 tarihine kadar süren özerk bölge.

İdari merkezi — [Kızıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_%28anlam_ayr%C4%B1m%C4%B1%29) şehri.

## Tarih

11 Ekim 1944'te [Tuva Halk Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_Halk_Cumhuriyeti) topraklarının [Sovyetler Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi)'nin rejim ihraç ederek işgaliyle oluşturulan Tuva Özerk Bölgesi veya Tuva Otonom Oblastı (Tuva OO) [Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Sovyet_Federatif_Sosyalist_Cumhuriyeti)[^1] dahilinde kalmıştır.

10 Ekim 1961'de Tuva OO yönetim biçimi ve adı değiştirilip [**Tuva OSSC**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_%C3%96zerk_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti) yapılır.[^2]

## İdari bölümlenmeleri

1945 yılı Ağustos tarihinde Tuva OO 16 bölge (kojuun) ve 1 başşehir şeklinde idi. Başşehir — [Kızıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_%28anlam_ayr%C4%B1m%C4%B1%29):

- Bay-Tayga kojuun — merkezi Teeli,
- Barıın-Hemçik — Kızıl-Majalık,
- Çöön-Hemçik — Çadan şehri,
- Kaa-Hem — Sarıg-Sep,
- Kızıl — Kızıl şehri,
- Möngün-Tayga — Mügür-Aksı,
- Övür — Handagaytı,
- Piy-Hem — Turan şehri,
- Süt-Höl — Sug-Aksı,
- Tandı — Bay-Hak,
- Tere-Höl —Çırgalandı,
- Tes-Hem — Samagaltay,
- Toju — Tora-Hem,
- Ulug-Hem — Şagonar şehri,
- Çaa-Höl — Çaa-Höl,
- Erzin — Sarıg-Bulun.

23 Şubat 1953 tarihinde Möngün-Tayga ve Tere-Höl kojuun (rayon) alanları kaldırıldı.

28 Mart 1957 tarihinde Kızıl bölgesi kaldırıldı.

11 Nisan 1961de Süt-Höl, Çaa-Höl idari yerleri kaldırıldı.

[**Tuva ÖSSC**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_%C3%96zerk_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti) şekline dönüştürmeden önce 11 bölgeden oluşuyordu:

- Bay-Tayga, Barıın-Hemçik, Çöön-Hemçik, Kaa-Hem, Övür, (Biy)Piy-Hem, Tandı, Tes-Hem, Toju, Ulug-Hem, Erzin.

## Ayrıca bakınız

- [Tuva Halk Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_Halk_Cumhuriyeti)

## Dış bağlantılar

- [Tuva Cumhuriyetinde idari değişiklikler](https://web.archive.org/web/20110928014050/http://whp057.narod.ru/twva.htm)

[^1]: Указ Президиума Верховного Совета СССР от 11 октября 1944 года. О принятии Тувинской Народной Республики в состав СССР
[^2]: Закон СССР об утверждении Указа Президиума Верховного Совета СССР от 10 октября 1961 года "О преобразовании Тувинской автономной области в Тувинскую Автономную Советскую Социалистическую Республику" и о внесении изменения в статью 22 Конституции (Основного закона) СССР. <http://www.libussr.ru/doc_ussr/usr_5746.htm>
