# Tutmaç çorbası

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tutma%C3%A7_%C3%A7orbas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tutmaç çorbası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tutma%C3%A7_%C3%A7orbas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Bacakl%C4%B1_a%C5%9F_%28details%29.jpg/1280px-Bacakl%C4%B1_a%C5%9F_%28details%29.jpg)
* (E4024, CC-BY-SA-4.0)*

- **Adı:** Tutmaç çorbası
- **Alternatif isim:** Tutmaç, Tutmaç çorbası, Bacaklı aş(Bacaklı çorba), Erişte çorbası
- **Ülke:** Türkiye
- **Türü:** Çorba
- **Malzemeler:** erişte, nohut, yeşil mercimek, soğan, salça, tereyağı, sıvı yağ, tuz, su

**Tutmaç**, **Tutmaç çorbası**, **Bacaklı aş**(**Bacaklı çorba**),[^1] **Sakala sarkan, Sakala çarpan** ya da **Erişte çorbası**, **Lâkişe**, **Lâkiçe**,[^2] **Lahse**, **Tokmaçlı aş**[^3] Türk mutfağına özgü [çorba](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87orba) ya da [aş](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9F). Kullanılan malzemeler [erişte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eri%C5%9Fte), maydanoz, ıspanak, dereotu, taze soğan ve bazen kişniş, kuru nohut, börülce, mercimek, soğan, un, nane, sarımsak, yağ, tuz ve karabiberdir. İran'da da benzer bir yemek "aş reşte" adıyla yapılır. Bacaklı çorba adı ile geleneksel Tokat mutfağında yapılır.[^4] [Kazan Tatarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan_Tatarlar%C4%B1) tokmaçlı aş olarak bu çorbayı hazırlamaktadırlar.[^5] **Tutmaç aşı** da denir.[^6]

## Osmanlı mutfağındaki çeşitleri

[Hezarfen Hüseyin Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hezarfen_H%C3%BCseyin)'nin hazırladığı Lisânü'l-Etibbâ (Tabiplerin Dili) adlı eserde lâkişe veya lâkiçe olarak adı geçmektedir.[^7]

## Yörelere göre çeşitleri

- Çankırı tutmaç çorbası 01.06.2021 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^8][^9]
- Konya tutmaç çorbası 27.10.2021 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^10][^11]
- Tokat bacaklı çorba[^12]
- Sivas kesme çorbası (hamur çorbası, bacaklı çorba)[^13]
- Isparta sakala sarkan çorbası[^14]
- Afyonkarahisar sakala çarpan çorbası[^15]
- erişte aşı (kesme aş, lakişe, lahse veya tokmaçlı aş)

[^1]: Bacaklı çorba. <https://www.haberturk.com/tarifler/haber/1415445-bacakli-corba-tarifi>
[^2]: Kaya, Dr Fatih. Lisânü’l-etibbâ: (tabiplerin dili): giriş – çeviriyazılı metin – dizin – madde başları dizini. Hiperlink eğit.ilet.yay.san.tic.ve ltd.sti., 5 Mart 2019. <https://books.google.com/books?id=EYWWDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA236&dq=l%C3%A2ki%C5%9Fe&hl=tr>
[^3]: Belli, Prof Dr Oktay. Her Yönü ile Ani. Türkiye Turing ve Otomobil kurumu, 1 Eylül 2019. <https://books.google.com/books?id=m7jPDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA401&dq=eri%C5%9Fte+a%C5%9F%C4%B1+(kesme+a%C5%9F-laki%C5%9Fe,+lahse+veya+tokma%C3%A7l%C4%B1+a%C5%9F)&hl=tr>
[^4]: Tokat Mutfağı. <http://tokat.ktb.gov.tr/>
[^5]: Anadolu Ve Kazan Tatar Türk Geleneklerinde Yeme İçme Kültürünün Yeri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi Cilt: 10 Sayı: 51 Ağustos 2017. <https://www.researchgate.net/profile/Ramilya-Yarullina-Yildirim/publication/365853106_THE_STATUS_OF_EATING_AND_DRINKING_TRADITIONS_OF_ANATOLIAN_AND_KAZAN_TATAR_TURKS_Cigdem_SABBAG_Ramilya_YARULLINA_YILDIRIM/links/63872063fee13e4fe52be309/THE-STATUS-OF-EATING-AND-DRINKING-TRADITIONS-OF-ANATOLIAN-AND-KAZAN-TATAR-TURKS-Cigdem-SABBAG-Ramilya-YARULLINA-YILDIRIM.pdf>
[^6]: Arşivlenmiş kopya. <http://lezzetler.com/tutmac-asi-ramazan-tarif-9252>
[^7]: Kaya, Dr Fatih. Lisânü’l-etibbâ: (tabiplerin dili): giriş – çeviriyazılı metin – dizin – madde başları dizini. Hiperlink eğit.ilet.yay.san.tic.ve ltd.sti., 5 Mart 2019. <https://books.google.com/books?id=EYWWDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA236&dq=l%C3%A2ki%C5%9Fe&hl=tr>
[^8]: Coğrafi İşaretler Portalı. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=18>
[^9]: Request Rejected. <https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/a153a1d1-6980-4922-8af4-3948e4500aa2.pdf>
[^10]: Coğrafi İşaretler Portalı. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=18>
[^11]: Request Rejected. <https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/a153a1d1-6980-4922-8af4-3948e4500aa2.pdf>
[^12]: Bacaklı Çorba. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/tokat/neyenir/bacakli-corba>
[^13]: Kültür Portalı. <https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/sivas/neyenir/kesme-corbasi>
[^14]: SAKALA SARKAN ÇORBASI. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/isparta/neyenir/sakala-sarkan-corbasi>
[^15]: Sakala Çarpan Çorbası. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/afyonkarahisar/neyenir/sakala-carpan-sakala-sarkan-corbasi>
