# Turkish Petroleum Company

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Turkish_Petroleum_Company
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Turkish Petroleum Company, https://tr.wikipedia.org/wiki/Turkish_Petroleum_Company (CC-BY-SA-4.0)

**Turkish Petroleum Company** (**TPC**) 1925-1961 yılları arasında [Irak'taki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) tüm petrol arama ve üretimi üzerinde bir [tekel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekel)e sahip olan bir [petrol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrol) şirketidir . Dünyanın en büyük petrol şirketlerinden bazılarının[^1] ortaklaşa kurduğu bir konsorsiyumdu ve merkezi [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra), İngiltere'deydi. Şirket 1929 yılından sonra **Iraq Petroleum Company** (**IPC**) ismini kullanmıştır.

Haziran 1972'de [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak)'taki [Baas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baas%C3%A7%C4%B1l%C4%B1k) hükûmeti IPC'yi kamulaştırdı ve devlet kurumu olan **Irak Ulusal Petrol Şirketi** kuruldu. "Iraq Petroleum Company" şirketi, kağıt üzerinde hala varlığını sürdürmektedir. Abu Dhabi Petroleum Company (ADPC, eski adıyla Petroleum Development) - orijinal hissedarlığı da bozulmadan devam etmektedir.[^2][^3]

## Tarih

### Turkish Petroleum Company

![Kalust Gülbenkyan](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Caloustegulbenkian.jpg/1280px-Caloustegulbenkian.jpg)
*Kalust Gülbenkyan (public-domain)*

### Gecikmeli üretim başlangıcı

![IPC asistanları, 1930'larda Esdraelon'da boruları kaynak yapıyor.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c9/Pipeline_work.jpg)
*IPC asistanları, 1930'larda Esdraelon'da boruları kaynak yapıyor. (American Colony Photograhic Department,, CC0-1.0)*

![Hayfa'daki IPC petrol tankları.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2b/IPC_oil_tanks_at_Haifa.jpg)
*Hayfa'daki IPC petrol tankları. (American Colony Photographic Department, G. Eric and Edith Matson, CC0-1.0)*

### IPC ortağı anlaşmazlıkları

![1945'te Irak](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/IraqWWII_en.svg/1280px-IraqWWII_en.svg.png)
*1945'te Irak (Kirrages, CC-BY-SA-3.0)*

![1930'larda Irak Petrol Taşımacılığı Şirketinin De Havilland Ejderhası](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/IPTC_Plane.jpg)
*1930'larda Irak Petrol Taşımacılığı Şirketinin De Havilland Ejderhası (American Colony Photographic Department, G. Eric and Edith Matson, CC0-1.0)*

### IPC-Devlet ilişkileri

![1958'de suikasta kurban giden Irak Kralı II. Faysal.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e4/King_Faisal_II_of_Iraq.jpg)
*1958'de suikasta kurban giden Irak Kralı II. Faysal. (credits for ar:مستخدم:Jalal naimi, public-domain)*

### Kasım dönemi

![Abd al-Karim Qasim: Irak Cumhuriyeti'nin 1. Başbakanı, 14 Temmuz 1958 - 8 Şubat 1963'te görevde.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/54/%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85_%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85.jpg)
*Abd al-Karim Qasim: Irak Cumhuriyeti'nin 1. Başbakanı, 14 Temmuz 1958 - 8 Şubat 1963'te görevde. (credits for w:ar:مستخدم:Jalal naimi, public-domain)*

## Ayrıca bakınız

- [Baba Gürgür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baba_G%C3%BCrg%C3%BCr_%28petrol_sahas%C4%B1%29)
- [Abd al-Kerim Kasım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClkerim_Kas%C4%B1m)
- [İngiliz-Irak Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anglo-Irak_Sava%C5%9F%C4%B1)
- Kalust Sarkis Gülbenkyan

[^1]: Iraq: A Country Study. 1988.
[^2]: The shareholders of ADPC info from ExxonMobil history. <http://www.exxonmobil.com/MENA-English/PA/about_who_history.aspx>
[^3]: Bloomberg Businessweek company info - ADPC. <http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=47870320>