# Turfan (il) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Turfan_(il) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Turfan (il), https://tr.wikipedia.org/wiki/Turfan_%28il%29 (CC-BY-SA-4.0) ![Turfan ilinin Sincan Uygur Özerk Bölgesideki konumu (sarı)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0c/Location_of_Turpan_Prefecture_within_Xinjiang_%28China%29.png) *Turfan ilinin Sincan Uygur Özerk Bölgesideki konumu (sarı) (Croquant, CC-BY-3.0)* - **Görüntü:** Turpan-minarete-emir-d09.jpg - **Görüntü açıklaması:** Emin Cami - **Altbölüm türü:** Ülke; Özerk bölge - **Altbölüm adı:** Çin; Sincan Uygur Özerk Bölgesi - **LatNS:** N - **LongEW:** E - **Km2 yüzölçümü:** 69324 - **Nüfus as of:** 2004 - **Toplam nüfus:** 571711 - **Posta kodu türü:** Posta kodu - **Posta kodu:** 838000 - **Alan kodu:** 0995 - **Website:** http://www.turpan.gov.cn/ **Turfan İli** (, *Turpan Vilayiti*; ), [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'in [Sincan Uygur Özerk Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi)nin doğusunda bir ildir. [Turfan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turfan) başşehridir. ## İdari bölümler Turfan İli'ndeki şehir ve beldeler: - [Turfan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turfan) - 吐鲁番市 *Tǔlǔfān Shì* , 13.650 km²; - [Piçan İlçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pi%C3%A7an_%C4%B0l%C3%A7esi) - 鄯善县 *Shànshàn Xiàn* , 39.548 km²; - [Toksun İlçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toksun_%C4%B0l%C3%A7esi) - 托克逊县 *Tuōkèxùn Xiàn*, 16.126 km². ## Etnik yapısı 2015 yılı Sincan Uygur Özerk Bölgesi İstatistik Bürosu verilerine göre Turfan İli nüfusu şu [azınlıklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in%27deki_etnik_gruplar_listesi)dan oluşmaktadır:[^1] ## Tarihi Turfan vahasında, milattan önce ilk yüzyıl döneminden kalma *Aidingju* ve *Subaşı*nda bazı kalıntı ve belgeler bulunmuştur. Merkezi Turfan'da olan Jushi (車師, *Jūshī*) Krallığı İsa'nın doğumundan kısa süre önce ilk defa Milattan önce 67'de Çin kaynaklarında bahsedilen ve Çinliler tarafından ele geçirilen sonra, Milattan sonra 10. yılda [Hiung-nu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eyung-nu) egemenliğine girmiş, kısa sonra bağımsızlığına kavuşmuştur. İlk MS yüzyıllarında, Turfan nüfusunun çoğu Tocharca konuşurmuş, ayrıca Çince ve Soğdca konuşanlarda bulunurmuş. 5. 7. yüzyılda, Turfana Türkler hakim olmuş. 640 yılında Çinlilerin, 790 yılında Tibetlilerin eline geçmiştir. 843 yılında Turfan ikinci Uygur Hükümdarlığının bir parçası olmuştur. Bu devirde çoğunluk Budist dini yanında Mani ve Hristiyan dinleride Turfan'da yaygınlaşmıştır. [Kaşgar Emirliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar_Emirli%C4%9Fi)'ni bağlı olan bu bölge [Yakub Beg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakub_Beg) zamanında 1877 yılı ilkbaharında [Qing Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ing_Hanedan%C4%B1) Olağanüstü Veziri (钦差大臣/欽差大臣 qīnchāi dàchén, bir konuda İmparatorundan tam yetkiyi alan vezir) [Tso Tsung-t'ang](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tso_Tsung-t%27ang) (左宗棠 Zuǒ Zōngtáng) komutasındaki Çin ordusu saldırısı üzerine Çin'nin eline geçmiştir. 20. yüzyılın başlarında Grünwedel ve Le Cog tarafından Turfan'da yapılan kazılarda; Maniheist sanata ait freskler, ipek üzerine boyanmış resimler gibi birçok örnek ortaya çıkarılmıştır. Bu resimlerin hemen hemen tamamında kişiler; beyaz veya kırmızı urbaları ve maniheist külahları ile tanınırlar. Türk kavimlerince yaygın bir şekilde kullanılan keçe şapka ve külahlara Uygurlar döneminde tepecikler ilave edildiği bu fresklerden anlaşılmaktadır. A. von Le Gog tarafından [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)'ya götürülen Uygur duvar resimleri, şimdi Berlin arkeoloji müzesinde sergilenmektedir. ## Görülecek Yerler - Turfan'da tarihi kalıntı şehirlerden Jiaohe ([Çince](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ince): *Jiaohe gucheng* 交河故城 veya *Jiaohe gucheng yizhi* 交河故城遗址). - [Karahoca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahoca) (*Gaochang*). - 9. yüzyıldan kalma kalıntı Budist Mağaratapınağı [Bäzäklik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bezeklik)'teki Duvar resimleri, ayrıca Yanan Dağları ilginç görülecek yerlerdir. ## Dış bağlantılar - [Panoramio'da Turfan'dan Fotograflar](https://web.archive.org/web/20140119111506/http://www.panoramio.com/map/#lt=42.93&ln=89.17&z=6) [^1]: 3-7 各地、州、市、县(市)分民族人口数. 2015.