# Tunuslu Hayreddin Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunuslu_Hayreddin_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Tunuslu Hayreddin Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tunuslu_Hayreddin_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/79/Hayreddin_pasa.jpg) * (Abdullah Freres, public-domain)* - **Makam:** Osmanlı Sadrazamı - **Dönembaşı:** 4 Aralık 1878 - **Dönemsonu:** 29 Temmuz 1879 - **Hükümdar:** II. Abdülhamid - **Öncegelen:** Mehmed Esad Safvet Paşa - **Sonragelen:** Ahmed Arifi Paşa - **Doğum tarihi:** 1823 - **Doğum yeri:** Kafkasya - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu **Tunuslu Hayreddin Paşa** (تونسلى خيرالدين پاشا; (1823, [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) – 30 Ocak 1890, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [II. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) saltanatında 4 Aralık 1878 - 29 Temmuz 1879 dōneminde [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)lık yapmış [Abhaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamıdır. ## Hayatı Abhaz kökenli Hayreddin Paşa Kafkasya'da doğmuştur.[^1] [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)'ta bahriye müdürü olarak görev yaptıktan sonra 1 Ekim 1878 tarihinde İstanbul'a tayin edilerek Islahat-ı Maliye komisyonu başkanı olmuştur. Tunuslu Hayreddin Paşa'nın oğlu Mehmed Salih Bey'de, 29 Temmuz 1907 tarihinde ile Şehzade Ahmed Kemaleddin Efendi'nin Tek Kızı Münire Sultan ile evlendi. 2 ay sonra 4 Aralık 1878 tarihinde sadrazam olmuş, 7 ay 26 gün hizmet verdikten sonra 29 Temmuz 1879 tarihinde istifa ederek sadrazamlıktan ayrılmıştır. Yaşamının geri kalan kısmını İstanbul'un [Kuruçeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuru%C3%A7e%C5%9Fme) semtinde geçirmiştir. 30 Ocak 1890 tarihinde hayatını kaybetti. Mezarı Eyüpsultan semtinde bulunan Bostan İskelesi civarındadır. Türbesi ise ancak 2012 yılında uzun süren araştırmalar sonucunda bulunabilmiştir.[^2] ## Değerlendirme ![Hayreddin Paşa'nın at sırtında portresi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Kheireddine_Pacha_high.JPG/1280px-Kheireddine_Pacha_high.JPG) *Hayreddin Paşa'nın at sırtında portresi (Louis Simil (1822-?), public-domain)* Sicil-i Osmani'de şöyle değerlendirilir:[^3] Zengin, sözünde durur, cesur ve gayretliydi. ## Dış bağlantılar - Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.II s.517-518 [http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft](http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft) - Yayın Kurulu, "Hayreddin Paşa (Tunuslu)" (1999), *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.557-558 ISBN 975-08-0072-9 - Buz, Ayhan (2009) "Osmanlı Sadrazamları", İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5 - Danişmend, İsmail Hâmi (1971),*Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul: Türkiye Yayınevi - Kuneralp, Sinan (1999) *Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber*, İstanbul: ISIS Press, ISBN 9784281181. - İnal, İbnülemin Mehmet Kemal, (1964) *Son Sadrazamlar 4 cilt*, Ankara: Millî Eğitim Basimevi, (Dergah Yayınevi 2002) (Google books [http://books.google.co.uk/books?id=k0kBAAAAMAAJ](http://books.google.co.uk/books?id=k0kBAAAAMAAJ), - Tektaş, Nazım (2002), *Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*, İstanbul: Çatı Yayınevi (Google books: [http://books.google.co.uk/books?id=1UppAAAAMAAJ&](http://books.google.co.uk/books?id=1UppAAAAMAAJ&) [^1]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.II s.517-518 [^2]: Restauration du tombeau de kheireddine bacha situé sur les hauteurs de Sidi Belhassan ; Tunis Afrique Presse , Ağustos 2012 15 [^3]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.II s.517-518