# Tuğrul (mitoloji) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Frul_(mitoloji) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Tuğrul (mitoloji), https://tr.wikipedia.org/wiki/Tu%C4%9Frul_%28mitoloji%29 (CC-BY-SA-4.0) ![Macaristan'ın Komárom-Esztergom vilayetine bağlı Tatabánya'da bulunan bir tuğrul kuşu heykeli](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ad/Turul-Tb-front.jpg) *Macaristan'ın Komárom-Esztergom vilayetine bağlı Tatabánya'da bulunan bir tuğrul kuşu heykeli (Gajárszki László, CC-BY-SA-2.0)* **Tuğrul** (**تغرل**), [Divânu Lügati't-Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2nu_Lug%C3%A2ti%27t-T%C3%BCrk)'te **Togrıl** olarak tanımlanan,[^1] **Dumrul** adı ile de bilinen,[^2] [gündüz yırtıcı kuşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCnd%C3%BCz_y%C4%B1rt%C4%B1c%C4%B1_ku%C5%9Flar%C4%B1) (Falconiformes) takımında yer alan [atmacagiller](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atmacagiller) (*Accipitridae*) familyasından bir kuş, [çakırdoğan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Accipiter_gentilis) (*Accipiter gentilis*).[^3] [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) ve [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) mitolojisinde önemli bir yere sahiptir. Toğrul veya Doğrul olarak da söylenir. [Türk mitolojisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mitolojisi)nde **Zümrüdüanka** olarak da bilinen [Simurg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Simurg)'un karşılığı olarak geçmektedir. **Alp Kara Kuş** ([kartal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartal)),[^4] **Karakuş** (kartal türünden kuşlar),[^5] [Akbaba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akbaba) veya [Kerkenez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baya%C4%9F%C4%B1_kerkenez)[^6] anlamındaki **Kerkes kuşu**[^7] ile [Akdoğan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_sungur) anlamındaki[^8] **Sungur**[^9] gibi isimler de aynı anlamda kullanılmıştır. [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) sanatında doğunun ve batının hükumdarı anlamındaki çift başlı kartal tasvirlerinden bazılarının boyunlarında halka olması sebebi ile Anka'ya benzetilmesi bu iki efsanevi kuşun birleştiği söylenilir.[^10] Bu günümüz tarihçilerinin tespiti olmakla beraber tahminden öteye gidemeyen bir benzetmedir. Genel kanı bu mitolojik canlının sadece Macar (Finn-Ogur) ve Türk mitolojisiyle alakalı olduğudur. *Türk mitolojisinde doğaüstü nitelikleri olan kızıl renkli devasa bir kuştur. Anka Kuşu'nu akla getirir. Ölümsüzlüğü ve yeniden dirilişi simgeler. Her gün yeniden doğar. Anka Kuşu diğer pek çok Dünya uluslarının mitolojilerinde de değişik adlarla mevcuttur. Ancak Türk mitolojisindeki bu kuşun diğer mitolojilerdeki benzerlerinden en önemli farkı tek başına olmayıp bir benzerinin hatta ikizinin bulunmasıdır. *[*Konrul*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konrul)* Kuşu, Toğrul Kuşu ile birlikte anılır. Her ikisi de Anka kuşunun tüm niteliklerini barındırırlar. Toğrul Kuşu yeraltına da inebilir. Atilla Han’ın ve bazı Oğuz boylarının bayraklarında yer almıştır.*[^11] [Attila](https://turkipedia.org/tr/wiki/Attila)'nın[^12] ve bazı [Oğuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar) boylarının bayraklarında Tuğrul kuşu yer almıştır.[^13] [Oğuz Kağan Destanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan_Destan%C4%B1)'nda Oğuz eşini tepesinde bir tuğrul kuşu bulunan bir ağacın kovuğunda bulur.[^14] Bahaeddin Ögel'e göre Atilla'nın kalkanının üzerinde bir kuş (doğan) resmi vardır. Daha sonra Macar geleneğinde bu kuşun başına bir de taç koyulmuştur. Kral Geza zamanındaki Macarlar bu armayı tüm her yerde kullanmışlardır.[^15] ## Ayrıca bakınız - [Konrul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konrul) - [Öksökö](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96ks%C3%B6k%C3%B6) - [Simurg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Simurg) - [Züzülö](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BCz%C3%BCl%C3%B6) ## Dış bağlantılar - [Mythical Creatures, "Turul"](https://web.archive.org/web/20120212093649/http://www.mythicalcreatureslist.com/mythical-creature/Turul) [^1]: Büyük Türkçe Sözlük. [^2]: Büyük Türkçe Sözlük. [^3]: Büyük Türkçe Sözlük. [^4]: Doç. Dr. Ali Duymaz. Anadolu ve Balkan Türklerinin Halk Anlatmalarında Mitolojik Bir Kuş: Zümrüdü Anka. [^5]: Büyük Türkçe Sözlük. [^6]: Büyük Türkçe Sözlük. [^7]: Türklerde Şamanizm ve Sanatçı. [^8]: Büyük Türkçe Sözlük. [^9]: Yard. Doç. Dr. Erdoğan Altınkaynak. Yer Altı Diyarının Kartalı. [^10]: H. Dilek Batîslam. Divan Şiirinin Mitolojik Kuşları: Hümâ, Anka ve Simurg. [^11]: Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi (Cilt-1, Sayfa 592) [^12]: Avrupa Hun İmp. 375-454. [^13]: . [^14]: Gilgameş'deki Lilit’in Ağacı ve Karagöz Oyunlarındaki Kanlı Kavak. [^15]: Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi (Cilt-1, Sayfa 592)