# Tuğrul Şah > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Frul_%C5%9Eah > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Tuğrul Şah, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tu%C4%9Frul_%C5%9Eah (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Tughril_Shah_b._Qilij_Arslan.jpg/1280px-Tughril_Shah_b._Qilij_Arslan.jpg) * (American Numismatic Society, CC0-1.0)* - **Veraset:** Erzurum Meliki - **Hüküm süresi:** 1202-1225 - **Sonra gelen:** Rükneddin Cihanşah - **Vekil başlık:** Sultan - **Vekil:** II. Süleyman Şah (1202-1204); III. Kılıç Arslan (1204-1205); I. Gıyâseddin Keyhüsrev (1205-1211); I. İzzeddin Keykâvus (1211-1220); I. Alaeddin Keykubat (1220-1225) - **Ölüm tarihi:** 1225 - **Çocukları:** Rükneddin Cihanşah; Gıyâseddin Türkanşah; Melike Hatun (I. Alâeddin Keykubad'ın eşi) - **Hanedan:** Selçuklu Hanedanı - **Babası:** II. Kılıç Arslan - **Dini:** İslam **Tuğrul Şah**, tam adıyla **Abdül Haric Muhammed Muğhiseddin Tuğrul Şah bin Kılıç Arslan**, 1186 yılında Anadolu'daki sultanlığını çok sayıda oğlu arasında paylaştıran [II. Kılıç Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Arslan)'ın bir oğluydu. Yerine oğlu [Rükneddin Cihanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BCkneddin_Cihan_%C5%9Eah) geçti. [II. Kılıç Arslan'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Arslan) oğlu [II. Süleyman Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._S%C3%BCleyman_%C5%9Eah)'ın Ezurum'u fethetmesinden önce, Erzurum bölgesi 1071'den 1202'ye kadar [Saltuklular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saltuklu_Beyli%C4%9Fi) tarafından yönetiliyordu.[^1] II. Süleyman, Gürcistan'ın gücünü zayıflatmak ve fethetmek istiyordu. 1201 ve 1203 yılları arasında kardeşi Tuğrul Şah komutasındaki müfrezelerle, [Mengücekli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meng%C3%BCcekliler) Behram Şah ve muhtemelen Harput [Artukluları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artuklu_Beyli%C4%9Fi)'nın yardımıyla [Erzurum'u](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) ele geçirdi ve [Alâeddin Melikşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2eddin_Melik%C5%9Fah)'ın yerine kardeşi Tuğrul Şah'ı geçirdi. Bu fetihten sonraki 30 yıl boyunca Erzurum, iki adet Selçuklu beyi; Tuğrul Şah ve Cihan Şah tarafından yönetildi.[^2] Tuğrul Şah, 1192'de babası [II. Kılıç Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Arslan) tarafından Anadolu Selçuklu sultanlığının bölünmesi üzerine [Elbistan'ı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbistan) almıştı.[^3] 1204- 1205 dolaylarında Ahlatşah Begtemür oğlu Muhammed ile birlikte Gürcüleri yendi.[^4] 1211-12'de Selçuklu Devleti'nden ayrıldı[^5] ve saltanatının en azından bazı kısımlarında Gürcistan'a vergi ödediği anlaşılıyor. [Gürcülere](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Eyyûbîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEler)e karşı [Ahlatşahlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahlat%C5%9Fahlar_Beyli%C4%9Fi) ile ittifak yaptı.[^6] Oğlu [Rukneddin Cihanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BCkneddin_Cihan_%C5%9Eah) onun yerine geçti ve 1230 yılında [Yassı Çimen Muharebesi'nde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yass%C4%B1%C3%A7emen_Muharebesi) yenilene kadar [Celaleddin Harezmşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2leddin_Harezm%C5%9Fah) ile ittifak kurdu.[^7] Tuğrul'un [Gıyaseddin Türkanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1y%C3%A2seddin_T%C3%BCrkan%C5%9Fah) adında bir oğlu daha vardı ve Gıyaseddin Gürcistan kraliçesi [Rusudan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusudan)'ın kocasıydı. Babasının emriyle Gürcistan kraliçesiyle evlenebilmek için [Hristiyanlığa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyanl%C4%B1k) geçmişti. Gıyaseddinin harezmşah istilası sırasında yeniden Müslüman olduğu düşünülür. Gıyaseddin'in [Tamar](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BC_Hatun) adında bir kızı [Davit](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Davit) adında bir oğlu vardı. Tamar daha sonrasında [II. Gıyâseddin Keyhüsrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._G%C4%B1y%C3%A2seddin_Keyh%C3%BCsrev) ile evlendi ve Gürcü hatun olarak anılmaya başlandı.[^8] Davit ise VI. Davit olarak Gürcistan kralı oldu. Kitabelerde kendisine el-Murâbıt, el-Mücâhid, Kāmiu'l-kefere lakapları verilmiştir.[^9] ## Ailesi **Eşleri** 1. ? Hatun–[Ahlatşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahlat%C5%9Fahlar_Beyli%C4%9Fi) beyi Seyfettin Baytimur'un kızıydı.[^10] 2. Melike Hatun– [Mengücek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meng%C3%BCcekliler) Meliki Fahreddin Behram Şah'ın kızı. 1213 yılından önce evlendiler.[^11] **Çocukları** - [Cihan Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BCkneddin_Cihan_%C5%9Eah) (1206 öncesi - 1230'dan sonra): Babasının ölümünden sonra Erzurum topraklarını miras aldı ve melikliği 1230'daki [Yassıçemen Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yass%C4%B1%C3%A7emen_Muharebesi) ile son bulmuştur. - [Gıyâseddin Türkanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1y%C3%A2seddin_T%C3%BCrkan%C5%9Fah) (1206 - 1226 sonrası): 1223'te [Rusudan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusudan) ile evlendi. Bu evlilikten [Tamar](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BC_Hatun) ve [Davit](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Davit) adında iki çocuğu oldu. [Harezmşahlar Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harezm%C5%9Fahlar_Devleti)'nin Gürcistan işgali sonrasında yeniden Müslüman olduğu düşünülür. - Melike Hatun– [I. Alâeddin Keykubad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Al%C3%A2eddin_Keykubad)’ın amca kızı, aynı zamanda eşidir. Kitabelerde “Melike İsmetü’d-Dünya ve’d-Din” unvanıyla anılır. Bu unvanın kullanımı, onun Selçuklu hanedanına mensup ve yüksek statülü bir kadın olduğunu vurgulamaktadır. [^1]: Quote: "The Saltuqids' main role in the political and military affairs of the time was in warfare with the Georgians, expanding southwards from the time of their king David the Restorer (1089-1125), often as allies of the Shah-i Armanids (see above, no. 97); but in a curious episode, Muhammad b. Saltuq II's son offered to convert to Christianity in order to marry the celebrated Queen T'amar of Georgia. The last years of the family are unclear, but in 598/1202 the Rum Seljuq Sulayman II, while en route for a campaign against the Georgians, put an end to the Saltuqids; and for some thirty years after this, Erzurum was to be ruled by two Seljuq princes as an appanage before Kay Qubadh I in 627/1230 incorporated it into his sultanate." [^2]: Quote: "The Saltuqids' main role in the political and military affairs of the time was in warfare with the Georgians, expanding southwards from the time of their king David the Restorer (1089-1125), often as allies of the Shah-i Armanids (see above, no. 97); but in a curious episode, Muhammad b. Saltuq II's son offered to convert to Christianity in order to marry the celebrated Queen T'amar of Georgia. The last years of the family are unclear, but in 598/1202 the Rum Seljuq Sulayman II, while en route for a campaign against the Georgians, put an end to the Saltuqids; and for some thirty years after this, Erzurum was to be ruled by two Seljuq princes as an appanage before Kay Qubadh I in 627/1230 incorporated it into his sultanate." [^3]: Sinclair, Thomas. Eastern Trade and the Mediterranean in the Middle Ages: Pegolotti’s Ayas-Tabriz Itinerary and its Commercial Context. Routledge, 6 Aralık 2019, s. Note 106. [^4]: Tuğrul Şah. İslam Ansiklopedisi. [^5]: Sinclair, Thomas. Eastern Trade and the Mediterranean in the Middle Ages: Pegolotti’s Ayas-Tabriz Itinerary and its Commercial Context. Routledge, 6 Aralık 2019, s. Note 106. [^6]: Erzurum’da Güçlü Bir Selçuklu Meliki Mugîseddîn Tuğrul Şah. Dergi Park, 21 Eylül 2022. [^7]: Sinclair, Thomas. Eastern Trade and the Mediterranean in the Middle Ages: Pegolotti’s Ayas-Tabriz Itinerary and its Commercial Context. Routledge, 6 Aralık 2019, s. Note 106. [^8]: Tuğrul Şah. İslam Ansiklopedisi. [^9]: Tuğrul Şah. İslam Ansiklopedisi. [^10]: Djaparidze. 12. – 13. yüzyılda Gürcistan ve Yakın Doğu İslam dünyası. 1995, s. 181-182. [^11]: SÜMER, Faruk. Mengücüklüler. TDV İslâm Ansiklopedisi.