# Trakya'nın İşgali

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya'n%C4%B1n_%C4%B0%C5%9Fgali
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Trakya'nın İşgali, https://tr.wikipedia.org/wiki/Trakya%27n%C4%B1n_%C4%B0%C5%9Fgali (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Trakya'nın İşgali
- **Parçası:** Türk Kurtuluş Savaşı
- **Tarih:** 14 Ocak 1919 - 15 Eylül 1923
- **Yer:** Doğu Trakya
- **Sonuç:** Mudanya Mütarekesi; Lozan Antlaşması
- **Savaşan:** Birleşik Krallık; Fransa; İtalya; Yunanistan; Osmanlı İmparatorluğu; Anadolu Hareketi
- **Komutan:** Louis Franchet d'Espèrey; Konstantinos Nider; Aleksandros Otoneos; Nikolaos Plastiras; Cafer Tayyar Paşa
- **Güç:** : Trakya ordusu, Ekim 1922: 70.000-150.000 (10.000'i Çatalca'da); : 12.000 (Ekim 1922)
- **Kayıp:** 10 asker ölü (2 Ekim 1922); 20 milis ölü (2 Ekim 1922)

**Trakya'nın İşgali**, [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) kuvvetlerince [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan sonra gerçekleştirilmiştir. [Mondros Ateşkes Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)'ndan sonra, [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)-[İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) demiryolunu kontrol etmek üzere bir [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) alayı Trakya'ya yerleşmiş bulunuyordu. [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) [general](https://turkipedia.org/tr/wiki/General)i [Franchet d'Espèrey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Louis_Franchet_d%27Esp%C3%A8rey) ile [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) Başbakanı [Venizelos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eleftherios_Venizelos) arasında imzalanan antlaşma ile [Kuleliburgaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleliburgaz)-[Hadımköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1mk%C3%B6y) hattı [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ordusunun işgaline terk edilmişti. 14 Ocak 1919 tarihinde [Hadımköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1mk%C3%B6y)'den [Kuleli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleli%2C_Babaeski) ve [Burgaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Burgaz)'a kadar bütün demiryolu istasyonları [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) tarafından işgal edildi.

Bu gelişmeler karşısında, I. Kolordu Komutanı [Cafer Tayyar Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cafer_Tayyar_E%C4%9Filmez), [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'nın 9 Ocak 1920 tarih ve 55 sayılı emrine uyarak bütün [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) vilayetinde sıkıyönetim ve seferberlik ilan etti. Diğer taraftan [Trakya-Paşaeli Müdafaa Heyet-i Osmaniyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya-Pa%C5%9Faeli_M%C3%BCd%C3%A2faa-i_Hukuk_Cemiyeti), 31 Mart 1920'de [Lüleburgaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCleburgaz)'da yaptığı ilk kongresinde dış tecavüzler ve iç ayaklanmalar karşısında her türlü tedbir alma yetkisini kolordu komutanına ve merkez heyetine vermeyi kararlaştırdı.

[San Remo Konferansı](https://turkipedia.org/tr/wiki/San_Remo_Konferans%C4%B1)'nda, [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) ile birlikte [Doğu Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Trakya)'yı da [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'a bırakmayı kararlaştırdılar.

[Doğu Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Trakya)'nın [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'a verilmesi kesinlik kazanınca, bölge halkı [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) hükûmetinden kendilerine bir fayda gelemeyeceğini anlayıp, çareyi [Ankara yönetiminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_H%C3%BCk%C3%BBmeti) aramaya başladılar.

9 Mayıs 1920'de [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'de toplanan, kuruculuğunu Edirne Belediye Başkanı [Şevket Dağdeviren](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eevket_Da%C4%9Fdeviren), [Kasım Yolageldili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kas%C4%B1m_Yolageldili), [Faik Kaltakkıran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Faik_Kaltakk%C4%B1ran) ve [Şeref Aykut](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeref_Aykut)'un yaptığı [Trakya Paşaeli Müdafaa Heyet-i Osmaniyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya-Pa%C5%9Faeli_M%C3%BCd%C3%A2faa-i_Hukuk_Cemiyeti), 2. kongresinde [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) ve [Doğu Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Trakya)'nın Yunanistan'a bırakılmasını kesinlikle reddetti ve ülke topraklarının savunulmasını kararlaştırdı. Bu amaçla, yerli halktan asker toplamayı ve silahlı savunma tedbirleri almayı kararlaştırdı. Ayrıca, Cemiyet programını değiştirmekle birlikte ismini de [Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya-Pa%C5%9Faeli_M%C3%BCd%C3%A2faa-i_Hukuk_Cemiyeti) haline getirerek, [Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_ve_Rumeli_M%C3%BCd%C3%A2faa-i_Hukuk_Cemiyeti)'nin şubesi olmuştu.[^1]

Sevr Antlaşması'nın imzalanmasını kolaylaştırmak, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na fiilen olduğu kadar hukuken de son vermek amacı ile [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri)nin de teşviki ile [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ordusu bir taraftan [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da bir taraftan da Trakya'da harekete geçti. 20 Temmuz 1920'de başlayan Yunan Taarruzu sonunda [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) 24 Temmuz 1920'de düştü. [Sevr Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevr_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nın imzalanmasını takip eden günlerde [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) hükûmeti kendi meclislerinden geçirdikleri bir kanunla [Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Trakya) ve [Batı Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Trakya)'yı bir genel valilik halinde [Yunanistan'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) kattığını ilan etti. [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) tarafından [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) ve [Doğu Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Trakya)'nın ilhakına rağmen, Trakya'da işgale karşı silahlı mücadele devam etmiştir.

25 Temmuz 1920'de Trakya'daki işgal harekâtının bitmesinden sonra [Yunan Kralı I. Aleksandros](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandros_%28Yunanistan_kral%C4%B1%29), işgal edilen yeni yerleri görmek üzere bir geziye çıktı. İzmir Taburu'nun başında önce [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'ye, oradan [Kırklareli](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rklareli) yolu ile [Midye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midye-Enez_Hatt%C4%B1)'ye giderek Averof Zırhlısı ile de [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu) ve [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) üzerinden [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina)'ya döndü.[^2][^3][^4]

[Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da kazanılan büyük zafer ve orduların [Boğazları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fazlar_Sorunu) geçerek [Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Trakya)'yı kurtarmak için harekete geçmeleri kararı karşısında, [Boğazlarda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fazlar_Sorunu) bulunan [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) ateşkes anlayışı içinde olmuşlardır. 15 Ekim 1922'de yürürlüğe giren [Mudanya Ateşkes Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mudanya_M%C3%BCtarekesi) ile [Doğu Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Trakya), [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) kuvvetleri tarafından boşaltıldı. 25 Kasım 1922'de [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) Valiliğine tayin edilen [Şakir Kesebir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eakir_Kesebir), Türk yönetimini yeniden kurdu ve aynı gün Türk birlikleri [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'ye girdi. [Lozan Konferansı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan_Bar%C4%B1%C5%9F_Konferans%C4%B1) sonunda, [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar)ın [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da yakıp yıktıklarına karşılık, savaş tazminatı olarak Meriç Nehri'nin batı kıyısındaki [Karaağaç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaa%C4%9Fa%C3%A7%2C_Edirne) ve Bosnaköy köprübaşlarının da [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'ye katılması kararlaştırıldı. [Karaağaç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaa%C4%9Fa%C3%A7%2C_Edirne) [nahiyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucak_%28idari_birim%29) ile istasyonunun 15 Eylül 1923'te Yunanlar tarafından boşaltılmasından sonra, [Doğu Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Trakya) tam olarak işgalden kurtulmuş oldu.

[^1]: Bıyıklıoğlu Tevfik, Trakya'da Milli Mücadele Cilt 1 Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınları Sayfa 124-280 1992 Ankara
[^2]: “Kral Aleksandros Kırkkilise’de” Vakit 4 Ağustos 1920 nr. 943
[^3]: Yalnız Kırkkilise’de Bir Mukavemet” İleri 4 Ağustos 1920 nr. 907
[^4]: Doğruöz V. Türkan, Milli Mücadele’de Kırklareli Kırklareli Belediyesi Kültür Yayınları sayfa: 120 Kırklareli 2007