# Tophane Müşirliği

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane_M%C3%BC%C5%9Firli%C4%9Fi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tophane Müşirliği, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tophane_M%C3%BC%C5%9Firli%C4%9Fi (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Tophane Müşirliği
- **Kuruluş tarihi:** 1832
- **Kapanış tarihi:** 1908
- **Sonraki kurum:** Tophane Nazırlığı
- **Adres:** İstanbul, Osmanlı Devleti
- **Türü:** Müşirlik
- **Kurucu:** II. Mahmud

**Tophane Müşirliği**, Osmanlı İmparatorluğu'nun 30. padişahı olan [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) tarafından 1832 yılında kurulmuştur. 1908 yılına kadar hizmet veren Tophane Müşirliği aynı yıl Tophane Nazırlığı adıyla yeniden yapılandırılmıştır.[^1]

Askeri alanda birçok yeniden düzenlemeye giden II. Mahmud, 1826 yılında işlevini yitirdiğini düşündüğü [Yeniçeri Ocağını kaldırarak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vaka-i_Hayriye) yerine [Asakir-i Mansure-i Muhammediyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/As%C3%A2kir-i_Mans%C3%BBre-i_Muhammediyye) adlıyla çağın gereksinimlerini karşılamaya yönelik yeni bir ordu kurmuştur. Ardından mevcut [Topçu Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top%C3%A7u_Oca%C4%9F%C4%B1)nı [Mir-i Miran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) rütbesindeki Numan Ağa yönetiminde günün koşullarına uygun olarak yeniden yapılandırmıştır. Takip eden dönemde 1832 yılında Topçu Ocağı kaldırılarak yerine Tophane Müşirliği kurulmuştur. Aynı yıl [Çengeloğlu Tahir Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87engelo%C4%9Flu_T%C3%A2hir_Mehmed_Pa%C5%9Fa) ilk müşir olarak Kurumun başına atanmıştır.[^2]

Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisindeki tüm savunma sanayi kuruluşları Kuruma bağlanmıştır. Bu kuruluşlar arasında Tophane, Baruthane, Fişekhane, Tüfekhane, vb. birçok kuruluş bulunmaktaydı. Aynı zamanda 1845 yılında [Zaptiye Nezareti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaptiye_Nezareti) kurulana dek Beyoğlu ve Galata semtlerinin emniyetinden sorumlu tutulmuştur. Müşirliğin bir diğer önemli görevi de İstanbul ve Çanakkale boğazlarının korunmasıydı.[^3]

22 Temmuz 1908 tarihinde [Serasker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serasker)lik kaldırılarak yerine [Harbiye Nezareti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harbiye_Nez%C3%A2reti) kurulmuştur. Takip eden günlerde Tophane Müşirliği kapatılmış ve yerine Harbiye Nezaretine bağlı olarak [Tophane Nazırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane_Naz%C4%B1rl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) kurulmuştur. Bu durum da fazla sürmemiş yaklaşık bir sene sonra [İmalat-ı Harbiye Müdüriyeti Umumiyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0malat-%C4%B1_Harbiye_M%C3%BCd%C3%BCriyeti_Umumiyesi) kurularak tüm savunma sanayi kuruluşları bahse konu yapı altında toplanmıştır.[^4]

## Tophane Müşirleri

Tophane Müşiri olarak görev yapan müşirler sırasıyla şu şekildedir:[^5]

[^1]: Turan Tanyer, “Tophane-i Amire’ den, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na”.. MKE Dergisi, 1995, s. 27-48.
[^2]: Turan Tanyer, “Tophane-i Amire’ den, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na”.. MKE Dergisi, 1995, s. 27-48.
[^3]: Turan Tanyer, “Tophane-i Amire’ den, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na”.. MKE Dergisi, 1995, s. 27-48.
[^4]: Turan Tanyer, “Tophane-i Amire’ den, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na”.. MKE Dergisi, 1995, s. 27-48.
[^5]: Turan Tanyer, “Tophane-i Amire’ den, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na”.. MKE Dergisi, 1995, s. 27-48.