# Tophane > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Tophane, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tophane (CC-BY-SA-4.0) ![Beyoğlu](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Istanbul_location_Beyo%C4%9Flu.svg/1280px-Istanbul_location_Beyo%C4%9Flu.svg.png) *Beyoğlu (The Emirr, CC-BY-3.0)* - **Yerleşim türü:** Semt - **Görüntü:** Overview\_of\_Galataport\_from\_Cihangir\_showing\_Istanbul\_Painting\_and\_Sculpture\_Museum\_on\_left\_and\_Nusretiye\_Mosque\_on\_right\_with\_Asian\_shore\_and\_Princes'\_Islands\_in\_the\_background.jpg - **Görüntü açıklaması:** Tophane, Beyoğlu - **Altbölüm türü:** Ülke; Bölge; İl; İlçe - **Altbölüm adı:** Türkiye; Marmara; İstanbul; Beyoğlu - **Önder türü:** Muhtar - **Km2 nüfus yoğunluğu:** oto - **Zaman dilimi:** UDAS - **Utc offset:** +03.00 - **LatNS:** N - **LongEW:** E - **Posta kodu türü:** Posta kodu - **Alan kodu:** (+90) 212 - **Plaka kodu:** 34 **Tophane**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Beyoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu) ilçesinde, [boğaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1) kıyısında bir semttir. [II. Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) İstanbul'u fethinden sonra 1455'te Tersane-i Amire (Haliç) ve 1460 [Tophane-i Amire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane-i_Amire)’yi (Tophane) kurarak İstanbul’da ilk sanayi hamlesini başlatmıştır.[^1] Tophane, bu özelliği nedeniyle [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un en eski sanayi bölgelerinden biridir denilebilir. ![Melling'in Tophane kışlasını gösteren gravürü](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/da/Vue_de_la_place_et_des_casernes_de_Top-Han%C3%A9%2C_%C3%A0_l%27entr%C3%A9_du_port_de_Constantinople.jpg) *Melling'in Tophane kışlasını gösteren gravürü (Antoine Ignace Melling, public-domain)* ![Tophane ve tarihî Mühendislik Okulu'nun Boğaz'dan görünüşü. (Abdullah Biraderler, 1880-1893)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/16/Tophane_and_the_Imperial.jpg) *Tophane ve tarihî Mühendislik Okulu'nun Boğaz'dan görünüşü. (Abdullah Biraderler, 1880-1893) (Abdullah Biraderler, public-domain)* İstanbul’un Türkler tarafından fethinden önce Tophane semtinin Galata'nın Ceneviz surlarının hemen dışındaki bir yer olarak, oturulmayan kırlık ve bahçelik bir bölge olduğu bazı kaynaklarda ifade edilirken kimi yazarlara göre de burası bir ormanlıktı. Bizans devrinde semt adının "Metopon" olduğu kabul edilirken, daha yeni araştırmalar, yerinin güzel görünümünden dolayı "Gümüş Şehir" (Argyropolis) olduğu tezini ortaya atmıştır. Bizans'ta burada çok eski bir Apollon mabedi bulunduğu gibi, daha sonra Türklerin yaptıracağı kışlanın yerinde de, "St. Irene" veya "Hadrian ve Natalie Kilisesi"nin olduğu söylenmektedir. Tophane binaları ve kışlası 1955-1956'da yıktırıldıktan sonra [Nusretiye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nusretiye_Camii) karşısına isabet eden bir yerde bir Bizans Kilisesi’ne ait olması ihtimali olan bazı temel izleri ve tuğla duvar parçalarının ortaya çıktığı görülmüştür. Bu yapı parçalarının daha ilerisinde [Sanatkarlar Mektebi Sokağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sanatkarlar_Mektebi_Soka%C4%9F%C4%B1) vardır. İçerisinde Tophane Ocağı Mescidi'nin de yer aldığı [İmalat-ı Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0malat-%C4%B1_Harbiye_M%C3%BCd%C3%BCriyeti_Umumiyesi) Usta Mektebi'nin (Sanatkârlar Mektebi) kalıntıları günümüze ulaşmıştır. Yapı topluluğunu inşa ettiren [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)’dır. 1946 yılında yapılan yol çalışması esnasında büyük oranda yıktırılmıştır. İstanbul Çevre Kültür ve Tarihi Eserleri Koruma Derneği (İSTED) tarafından yapılan araştırmalar sonucu elde edilen tarihî araştırma evrakı ile Nisan 2018’de ilgili kurula tescili için müracaat edilmiştir.[^2] ## Tarihi 1267'lerde [Galata](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galata)'da "Pera" adlı bir [koloni](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6m%C3%BCrgecilik) kuran [Ceneviz Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti), 1335'ten itibaren doğuya doğru genişleyerek günümüzde Tophane'de yer alan Lagirio adlı kenar mahalleyi kurdu.[^3] Tophane Binası olan [Tophane-i Amire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane-i_Amire), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Padişahı [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) zamanında [top](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top_%28silah%29) dökümü için inşa edilmişti. [Melling](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antoine_Ignace_Melling) gravüründe kıyıda görünen [Tophane Kışlası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane_K%C4%B1%C5%9Flas%C4%B1), günümüzde varlığını sürdürmemektedir. 1823'te Firuz Ağa Yangını'nda yanan kışlalar, sonraları yenilenmişti. Bu yenileme sırasında [Nusretiye Camisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nusretiye_Camii) de yapıldı. Tophane'deki eski askerî yapılardan en son ortadan kalkan, 1958'de yol genişletmesi nedeniyle, eski müşirlik binası ve Salı Pazarı'na dek uzanan sanayi kışlasıdır. Kışlalar sahasında bugün sadece, 1848 tarihli [saat kulesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane_Saat_Kulesi) ile [Mecidiye Kasrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz_Kasr%C4%B1) (1848-1849) kalmıştır. 1580 yılında inşa edilen [Kılıç Ali Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa_Camii), Külliyesi, Hamamı ve Padişah [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud) tarafından 1732 yılında yaptırılan [Tophane Çeşmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane_%C3%87e%C5%9Fmesi) de semtinin önemli sembol tarihî eserleri arasındadır. 1960'lı yıllardaki işçi hareketinin sembolü meydandaki heykel yakın zamanda ortadan kayboldu.[^4] ## Nüfus Tophane nüfusu önceleri çoğunlukla [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum)lardan ve [Ermeniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler)den oluşurken, yüzyılın başından itibaren limanda ve sanayi tesislerinde hamal olarak çalışmak için [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'dan gelen [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman)ların yerleşmesi ve [6-7 Eylül Olayları](https://turkipedia.org/tr/wiki/6-7_Eyl%C3%BCl_Olaylar%C4%B1) sonrasındaki istimlâk hareketleri neticesinde semtte demografik yapı önemli ölçüde değişmiştir. Nüfus özellikle [Siirt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siirt)'in İkizbağlar (Tom) ve Bağtepe (Halenze) gibi köylerden gelen [Araplar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Araplar)la artmış, ayrıca bu nüfusa [Bitlis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bitlis), [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan), [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) gibi illerden gelen göçmenler de katılmıştır. Kadim zamandan beri önemli sayılabilecek bir oranda da Roman nüfusu vardır. Semt halkı genel olarak muhafazakâr eğilimlidir. Kadiriler Yokuşu'nda bulunan [Kadirî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kadir%C3%AElik) Âsitânesi (Tekkesi) 1630 yılında kurulmuştur. Hacı Pîrî Camii de buradadır. 1997 yılında büyük bir yangın sonunda yapı topluğu tamamen kullanılamaz hale geldi.[^5] Hacı Piri Camii, Tekkesi ve Haziresinin restorasyonu Ocak 2019 tarihi itibarıyla tamamlandı.[^6] ## Kültürel etkinlikler Tophane binası bugün [Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimar_Sinan_G%C3%BCzel_Sanatlar_%C3%9Cniversitesi) Kültür Merkezi olarak kullanılmaktadır. Her yıl mart ayının ilk haftası okulun kuruluş yıldönümü kutlamaları çerçevesinde geleneksel kıyafet balosuna da ev sahipliği yapmaktadır. Yakın zamana kadar [nargile](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nargile)cileri ve Amerikan pazarıyla her gün birçok kişinin buraya uğramasını sağlamaktaydı. Günümüzde Amerikan pazarının olduğu bölgede dükkanlar boşaltılarak Galataport adı altında farklı bir proje ile yapılandırılmıştır.[^7] Taksim, Beşiktaş ve Karaköy arasındaki bu tarihi bölge canlılığını tarihte olduğu gibi günümüzde de sürdürüyor. Çağdaş sanat müzesi [İstanbul Modern](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Modern) de bu semttedir. ## Ulaşım ### Otobüs Hatları - [T1](https://turkipedia.org/tr/wiki/T1_%28%C4%B0stanbul_Tramvay%C4%B1%29) [Tophane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane_%28%C4%B0stanbul_Tramvay%C4%B1%29) istasyonu bulunmaktadır. - 26 [Dikilitaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikilita%C5%9F%2C_Be%C5%9Fikta%C5%9F) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC) - 26A [Fulya Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fulya%2C_%C5%9Ei%C5%9Fli) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC) - 28 [Topkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1)/[Edirnekapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirnekap%C4%B1) - [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F) - 28T [Topkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1) - [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F) - 30D [Ortaköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak%C3%B6y%2C_Be%C5%9Fikta%C5%9F)/[Dereboyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dereboyu) - [Yenikapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenikap%C4%B1%2C_Fatih) - 70KE [Kurtuluş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurtulu%C5%9F%2C_%C5%9Ei%C5%9Fli) - [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC) ### Minibüs / Dolmuş Hatları - (Ring) Tophane - [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1) ### Tramvay Hatları - [Bağcılar - Kabataş](https://turkipedia.org/tr/wiki/T1_%28%C4%B0stanbul_Tramvay%C4%B1%29) ## Ayrıca bakınız - [Tophane-i Amire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane-i_Amire) [^1]: Doç. Dr. Mesut Doğan. Geçmişten Günümüze İstanbul’da Sanayileşme Süreci ve Son 10 Yıllık Gelişim. docplayer.biz.tr. Erişim Tarihi:21.10.2016 [^2]: Tophane Ocağı Mescidi , www.isted.org.tr. Erişim Tarihi: 09.03.2020 [^3]: Galata Kulesi'nin Ceneviz dönemine yönelik bir yeniden değerlendirme. YILLIK: Annual of Istanbul Studies, 2020, s. 53-80. [^4]: İflah olmayan işçi heykeli. evrensel.net. Erişim Tarihi:21.10.2016 [^5]: Zerey, Nesrin. Bir Kâdirihâne Vardı, Altınoluk Dergisi, Haziran, 1997, Sayı: 136, Sayfa: 31 [^6]: Hacı Piri Camii dualarla ibadete açıldı , www.diyanethaber.com.tr. Erişim Tarihi: 09.03.2020. [^7]: Galataport'ta çalışmalar başladı. ensonhaber.com. Erişim Tarihi:21.10.2016