# Tophâne müşîri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Toph%C3%A2ne_m%C3%BC%C5%9F%C3%AEri
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tophâne müşîri, https://tr.wikipedia.org/wiki/Toph%C3%A2ne_m%C3%BC%C5%9F%C3%AEri (CC-BY-SA-4.0)

**Tophâne müşîri**, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devletinde 1826'dan 1908'e dek kullanılan ve topçu sınıfının komutanlarına verilen askeri unvandı.

1826 yılında [Yeniçeri Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)'nın [ortadan kaldırılmasıyla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vaka-i_Hayriye) topçu ocağı adı kaldırılmış ve bu tarihten itibaren *tophâne müşîrliği* olarak varlığını sürdürmüştür. Bu kurumun komutanlarına da *tophâne müşîri* ünvanı verilmiş olup, [Meşrutiyetin İlanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'ndan sonra bu unvan da kaldırılmıştır.[^1]

## Tophâne Müşîri listesi

Tophâne müşîrlerinin listesi şöyledir:[^2][^3]

- [Damat Gürcü Halil Rifat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_G%C3%BCrc%C3%BC_Halil_Rifat_Pa%C5%9Fa) (1832-1836)
- [Çengeloğlu Tahir Mehmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87engelo%C4%9Flu_T%C3%A2hir_Mehmed_Pa%C5%9Fa) (1836-1837)
- [Hacı Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Ali_Pa%C5%9Fa) (1837-1839)
- [Gözlüklü Mehmed Reşid Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6zl%C3%BCkl%C3%BC_Mehmed_Re%C5%9Fid_Pa%C5%9Fa) (1839-1841)
- [Damad Mehmed Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa) (1841-1845)
- [Ahmed Fethi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Fethi_Pa%C5%9Fa) (1845-1852)
- Gözlüklü Mehmed Reşid Paşa (1852)
- [Mehmed Namık Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_N%C3%A2m%C4%B1k_Pa%C5%9Fa) (1852-1853)
- Ahmed Fethi Paşa (1853-1857)
- [Mehmed Vasıf Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_V%C3%A2s%C4%B1f_Pa%C5%9Fa) (1857)
- Ahmed Fethi Paşa (1857-1858)
- [Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCtercim_R%C3%BC%C5%9Fd%C3%BC_Pa%C5%9Fa) (1858)
- [Hasan Rıza Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_R%C4%B1z%C3%A2_Pa%C5%9Fa) (1858-1861)
- Damad Mehmed Ali Paşa (1861-1863)
- [İbrahim Halil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Halil_Pa%C5%9Fa) (1863-1866)
- Hasan Rıza Paşa (1866-1867)
- [Mehmed Yaver Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Y%C3%A2ver_Pa%C5%9Fa) (1867-1869)
- İbrahim Halil Paşa (1869-1871)
- [Fosfor Mustafa Sıdkı Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fosfor_Mustafa_S%C4%B1dk%C4%B1_Pa%C5%9Fa) (1871-1872)
- Mehmed Yaver Paşa (1872)
- [Mustafa Asım Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giritli_Mustafa_%C3%82s%C4%B1m_Pa%C5%9Fa) (1872)
- Fosfor Mustafa Sıdkı Paşa (1872)
- Mehmed Yaver Paşa (1872)
- İbrahim Halil Paşa (1872-1873)
- [Ahmed Esad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Esad_Pa%C5%9Fa) (1873)
- [Ali Saib Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_S%C3%A2ib_Pa%C5%9Fa) (1873)
- [Seyyid Mehmed Tevfik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyyid_Mehmed_Tevfik_Pa%C5%9Fa) (1873-1875)
- Ali Saib Paşa (1875)
- Seyyid Mehmed Tevfik Paşa (1875-1876)
- Hasan Rıza Paşa (1876)
- [Mahmud Celaleddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Mahmud_Cel%C3%A2leddin_Pa%C5%9Fa_%281836-1884%29) (1876-1878)
- [Mehmed Namık Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_N%C3%A2m%C4%B1k_Pa%C5%9Fa) (1878)
- [Ahmed Muhtar Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Muhtar_Pa%C5%9Fa) (1878)
- Mahmud Celaleddin Paşa (1878)
- [Mehmed Rauf Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Rauf_Pa%C5%9Fa) (1878-1879)
- Ali Saib Paşa (1879-1885)
- Seyyid Mehmed Tevfik Paşa (1885-1891)
- [Mustafa Zeki Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Zeki_Pa%C5%9Fa) (1891-1908)
- Ali Rıza Paşa (1908-1909)
- [Necib Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necib_Pa%C5%9Fa) (1909)
- [Hurşit Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hur%C5%9Fit_Pa%C5%9Fa) (1909)

[^1]: Öztuna, Yılmaz, "Devletler ve Hanedanlar" Cilt:2, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara (1996), s.1015
[^2]: Sicil-i Osmani, Mehmet Süreyya, Yayına Hazırlayan: Nuri Akbayar, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996, Sayfa:1770-1771, ISBN 975-333-038-3.
[^3]: Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, Sinan Kuneralp, ISIS Press, İstanbul, ISBN 9784281181, 1999