# Tonya tereyağı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tonya_tereya%C4%9F%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Tonya tereyağı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tonya_tereya%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) **Tonya tereyağı**, [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'un [Tonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tonya) ilçesine özgü bir tereyağıdır. [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından Trabzon iline tescillenen [tereyağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tereya%C4%9F%C4%B1), 18 Ağustos 2018 tarihinde coğrafi işaret belgesi almıştır.[^1] 2001'den beri her yıl düzenlenen "Tonya Tereyağı Kültür ve Sanat Festivali"'nde ürünün tanıtımı yapılmaktadır.[^2] Tereyağı, dünya genelinde "Tonya butter" adıyla bilinmektedir.[^3][^4] ## Tarihçe Tonya tereyağının Osmanlı döneminden beri yapıldığı ve diğer illere gönderildiği bilinmektedir. 1887'e tarihlenen Trabzon Vilayet Salnamesi'nde, “Tonya Nahiyesinde her çeşit meyve ve mahsulat yetişmekte olup buranın sade tereyağı nefasetçe ve makbul bulunduğu cihetle Trabzon'a gönderilmekte olduğu gibi dersaadete İstanbul ve sair mahallere dahi nakil ve irsal olunmaktadır." şeklinde yazmaktadır. Tereyağın endüstriyel üretimine ise 1969'da Tonya'da kurulan süt fabrikası ile başlanmıştır. Yaşama Dokunanlar Platformu Türkiye Kültür Derneği'nin 2017'de düzenlediği yarışmada, Tonya tereyağı 360 tereyağı arasından en iyi tereyağı seçilmiştir.[^5] ## Özellikleri Tonya tereyağı, Karadeniz iklimiyle Karasal iklimin geçiş alanındaki bölgede otlayan Jersey ineklerinin sütünden yapılmaktadır. Sarı rengi ve aromasıyla dikkat çeken tereyağı, beta karoten bakımından zengindir. [^1]: Üç ürüne tescil: Tavşan yüreği zeytini, Tonya tereyağı, Iğdır kayısısı. cnnturk.com, 20 Eylül 2018. [^2]: Fatih Turan. Tereyağının anavatanında festival coşkusu. hurriyet.com.tr, 28 Ağustos 2017. [^3]: New address for Turkey's highland tourism: Tonya. dailysabah.com, 19 Haziran 2017. [^4]: Yakçukur, the home of creamy Turkish butter. hurriyetdailynews.com, 8 Şubat 2012. [^5]: Tonya tereyağı. ci.gov.tr, 18 Ağustos 2018.