# Tohti Tunyaz

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tohti_Tunyaz
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tohti Tunyaz, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tohti_Tunyaz (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Tohti Tunyaz
- **Takma adı:** Tohti Muzart
- **Doğum tarihi:** 1959
- **Doğum yeri:** Aksu İli, Bay nahiyesi
- **Meslek:** Tarih yazarı
- **Milliyet:** Uygur, Uyguristan
- **İlk eser:** İpek Yolu’nun Asıl Hikâyesi
- **Ödülleri:** PEN/Barbara Goldsmith Yazma Özgürlüğü

**Tohti Tunyaz**, kalem adı **Tohti Muzart** ([Uygurca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurca): **ﺗﻮﺧﺘﻰ ﺗﯘﻧﯩﻴﺎﺯ** veya **ﻣﯘﺯﺋﺎﺭﺕ ﺗﻮﺧﺘﻰ**; [Çince](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ince): 吐赫提•土亚兹; pinyin: *Tǔhètí Tǔyāzī*) (1. Ekim 1959 doğumlu) olan bir [Uygur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurlar) [tarihçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarih%C3%A7i)si ve [yazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yazar)dır.

*Muzart* kalem adını [Sincan Uygur Özerk Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi), [Aksu İli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksu_%28il%29), [Bay İlçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bay_%C4%B0l%C3%A7esi)nin en büyük nehri olan [Muzart Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muzart_Nehri)nden benimsemiştir.

## Yaşam öyküsü

Söylendiğine göre, eski Sincan eyalet valisi, Seyfuddin Eziz ve İsmail Emet ile yakın bir bağ kurmuş ve Eziz'in eserlerini çevirisi ile ilgilenmiştir. 1995 yılında Japonya'daki Tokyo Üniversitesinde bir doktora öğrencisi olmuş, Çin hükûmetinin azınlık gruplara karşı politikaları tarihi konusunda uzmanlaşmıştır. Öğrenimi sırasında Tohti Tunyaz 1998 yılı Şubat ayında, [Sincan Uygur Özerk Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi)'de araştırma gezisi yaparken [Bay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bay_%C4%B0l%C3%A7esi) nahiyesinde tutuklanır. "*Ayrılıkçılığı kışkırtmak*" ve "*devlet sırlarını yasadışı bir biçimde elde etmekten*" suçlanır. 1999 yılı Mart ayında [Urumçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urum%C3%A7i) Orta Düzey Halk Mahkemesi'nce suçlu bulunur ve 11 yıl hapsi onaylanır. Tahminlere göre Tohti Tunyaz 2009 yılının Şubat ayında serbest bırakılacaktır. Tohti Tunyaz'ın karısı ve çocukları [Japonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Japonya)'da yaşamaktadır.

Tohti Tunyaz'a 2002 yılında [PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award](http://www.ifex.org/en/content/view/full/16181) (PEN/Barbara Goldsmith Yazma Özgürlüğü) ödülü verilmiştir.

## Eserleri

1998 yılında Japonya'da "*İpek Yolu’nun Asıl Hikayesi*" adında bir kitap yazmıştır.

## Dış bağlantılar

- [İngiliz PEN makale](http://www.englishpen.org/writersinprison/honorarymembers/china/tohtitunyazpen-namemuzart/)