# Tirimüjgan Kadınefendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tirim%C3%BCjgan_Kad%C4%B1nefendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tirimüjgan Kadınefendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tirim%C3%BCjgan_Kad%C4%B1nefendi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Paul_Leroy_1884_Constantinople%2C_la_mosqu%C3%A9e_Yeni_Djami.jpg/1280px-Paul_Leroy_1884_Constantinople%2C_la_mosqu%C3%A9e_Yeni_Djami.jpg)
* (Paul Leroy, public-domain)*

- **Ölüm tarihi:** 3 Ekim 1852
- **Ölüm yeri:** Beylerbeyi Sarayı, İstanbul
- **Ölüm nedeni:** Verem
- **Yattığı yer:** Cedîd Havâtin Türbesi, Yeni Cami, İstanbul
- **Din:** İslam
- **Eş:** I. Abdülmecid
- **Çocukları:** II. Abdülhamid
- **Ebeveynler:** Çerkes - Şapsığ Kabilesi; Bekhan Bey ile Almaş Hanım.

![Tîr-î-Müjgan Kadın Efendi'nin oğlu Osmanlı padişahı II. Abdülhamid.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/Shahzade_Abdulhamid_%281867%29.jpg)
*Tîr-î-Müjgan Kadın Efendi'nin oğlu Osmanlı padişahı II. Abdülhamid. (public-domain)*

**Tirimüjgan Kadınefendi** ([Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): تیر مژگان قادین افندی), (ö. 3 Ekim 1852,[^1] [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Sultan Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'in eşi, Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in annesidir. [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) asıllıdır.

## Yaşamı

Kökeni hakkında iki değişik görüş bulunmaktadır. Bir görüşe göre [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler)'dir.[^2][^3] [Necdet Sakaoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necdet_Sakao%C4%9Flu)'nun bildirdiğine göre Abdülmecid'in gözdelerinden değildir, ama diğerleri gibi onun da [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) olduğu kuşkusuzdur.[^4] Çerkes olduğunu savunan araştırmacılar buna kanıt olmak üzere [Ayşe Osmanoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Osmano%C4%9Flu) hatıralarında belirttiği gibi, [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in annesi için bizzat haremdeki cariyeleri kastederek:

“Bunlar da çerkesdir, bizim validenin soyundan...”

dediğini gösterirler.[^5] Babasının ismi Bekhan Bey, annesi ise Almaş Hanım'dır.

Tîr-î-Müjgan Kadınefendi 10 Kasım 1841 tarihinde Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'in eşi oldu. İki çocuk doğurdu. Birisi 22 Eylül 1842 tarihinde doğan [Şehzade Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid), diğeri ise [Seniha Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seniha_Sultan)'dı. Tîr-î-Müjgan Kadınefendi, [Şehzade Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) on yaşındayken eski ahşap [Beylerbeyi Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi_Saray%C4%B1)'nda [verem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Verem)den öldü. O yüzden [Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_sultan) olamadı; oğlu Abdülhamid'i [Piristû Kadın Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rah%C3%AEme_Perest%C3%BB_Sultan) yetiştirdi. Cenazesi [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) [Yeni Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Cami) *Cedit Havatin Türbesi****ne defnedildi.***

## Tîr-î Müjgan Kadın Efendi'nin yaşadığı yer

\<gallery mode="packed"\> Dosya:Beylerbeyi-palace-interior.jpg|Tîr-î-Müjgan Kadınefendi'nin yaşamış olduğu [Beylerbeyi Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi_Saray%C4%B1)'nın içi Dosya:Sultans-bedroom.jpg|*Tîr-î-Müjgan Kadınefendi****nin yaşamış olduğu ***[***Beylerbeyi Sarayı***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi_Saray%C4%B1)***'nın sultan yatak odası. Dosya:Istanbul - Mesquita Nova - Pati.JPG|Yanında Tir-î-Müjgan Kadın Efendi'nin mezarının yer aldığı Cedit Havatin Türbesi'nin bulunduğu ***[***Yeni Cami***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Cami)***i. \</gallery\>***

## Bibliyografya

- diller arası bağlantı|Peirce, Leslie P.|en|Leslie Peirce, *The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire,* [Oxford University Press](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oxford_University_Press), 1993, ISBN 0-19-508677-5 (paperback).
- [Bahadıroğlu, Yavuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yavuz_Bahad%C4%B1ro%C4%9Flu), *Resimli Osmanlı Tarihi,* Nesil Yayınları, 15. Baskı, 2009, ISBN 978-975-269-299-2.
- [Genealogy of the Ottoman Royal Family](http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~royalty/turkey/persons.html)

[^1]: Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, s. 419-420
[^2]: Uluçay, M. Çağatay. Padişahların kadınları ve kızları. Ötüken, 2011, s. 204-205.
[^3]: Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, s. 419-420
[^4]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 420. <https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=TiriM%C3%BCjgan>
[^5]: Babam Sultan Abdülhamit. 2007.