# Tirimüjgan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tirim%C3%BCjgan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tirimüjgan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tirim%C3%BCjgan (CC-BY-SA-4.0)

***Tirimüjgan***, 1883'te denize indirilen ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından 1906 yılında [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k)'tan satın alınarak [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1), [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) ve [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) esnasında hizmet veren gemi.

## Tasarım

Barrow Shipbuilding Co. tarafından [Barrow](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barrow)'da inşa edilen gemi 121,8 metre [boyunda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tam_boy), 12,9 metre [genişliğinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geni%C5%9Flik_%28denizcilik%29) ve 6,5 metre [su çekimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su_%C3%A7ekimi)ndeydi. Gövdesi çelikten yapılmıştı. Geminin [deplasmanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deplasman_%28denizcilik%29) 4.045 gros ton veya 2.541 net tondu. Gemi gücünü iki Barrow kazanın beslediği bir adet bileşik [buhar motorundan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhar_makinesi) alıyordu. Motor 450 [indike beygir gücüne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beygir_g%C3%BCc%C3%BC) sahipti, gücünü tek şafta bağlı bir pervaneye aktarıyordu.

## Hizmet geçmişi

### Birleşik Krallık dönemi

Gemi, *Pembroke Castle* adıyla 1882'de Barrow Shipbuilding Co., [Barrow](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barrow)'dan sipariş edildi. 1883'te 105 yarda numarasıyla inşasına başlanan gemi, Mayıs 1883'te denize indirildi; deniz denemeleri aynı yılın Temmuz ayında tamamlanarak [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra) merkezli Castle Mail Packet'a teslim edildi. 1900 yılında yine Londra merkezli Union Castle Line tarafından satın alındı.

### Osmanlı dönemi

1906'da Osmanlı İmparatorluğu tarafından satın alınarak İdare-i Mahsusa emrine verildi. 1908'de [muhrip](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhrip) depo gemisi olarak [donanmaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) katıldı.

Mayıs 1909'da [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k) donanma görevinin komutanı Amiral [Douglas Gamble](https://turkipedia.org/tr/wiki/Douglas_Gamble)'ın reform programının bir parçası olan eğitimlerde yer aldı. Birleşik Krallık temsilcileri, tatbikatı *Tirimüjgan*dan gözlemledi. Bu eğitimde [amiral gemisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral_gemisi) [*Mesudiye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesudiye_%28z%C4%B1rhl%C4%B1%29), [*Asar-ı Tevfik*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asar-%C4%B1_Tevfik) ve [*Mecidiye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecidiye_%28kruvaz%C3%B6r%29) [Büyükada](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCkada) ile [Maltepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maltepe) arasında konumlanmış, [*Peyk-i Şevket*](https://turkipedia.org/tr/wiki/TCG_Peyk), [*Berk-i Satvet*](https://turkipedia.org/tr/wiki/TCG_Berk), [*Yarhisar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarhisar_%28muhrip%29) ve [*Samsun*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun_%28muhrip%29) ise [Prens Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adalar) arasındaki geçişleri korumaktaydı. [''Draç''](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dra%C3%A7_%28torpido_botu%29), [*Musul*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul_%28torpido_botu%29), [*Kütahya*](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya_%28torpido_botu%29), [*Alpagot*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alpagot_%28torpido_botu%29), [*Hamidiye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamidiye_%28torpido_botu%29), [*Demirhisar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demirhisar_%28torpido_botu%29) ve [*Sivrihisar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivrihisar_%28torpido_botu%29) [torpido](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torpido) botları [Sivriada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivriada)'dan yola çıkarak filoya katıldı ve daha büyük gemilere karşı torpido saldırısı eğitimi yaptı. Tatbikat her ne kadar gerçekçi savaş şartlarında olmasa da Osmanlı donanmasının yirmi yıldan beri yaptığı ilk donanma tatbikatıydı. Tatbikatın sonunda tüm gemiler [Sarayburnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarayburnu) açığında bekleyen saltanat yatı [*Ertuğrul*](https://turkipedia.org/tr/wiki/MV_Ertu%C4%9Frul)***un önünden geçiş yaptı.kdş|Langensiepen|Güleryüz|s=14 1910'da nakliye gemisi olarak yeniden görevlendirildi.kdş|Langensiepen|Güleryüz|s=177***

16 Aralık 1912'de gerçekleşen [İmroz Deniz Muharebesi'nde](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mroz_Deniz_Muharebesi_%281912%29) [*Reşidpaşa*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C5%9Fidpa%C5%9Fa) ve [*İntibah*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ntibah_%28may%C4%B1n_gemisi%29) ile beraber 3. Tümen'i oluşturdu ve onarım gemisi olarak görev yaptı. Gözcü olarak görev yapan *Samsun* ve [*Akhisar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akhisar_%28torpido_botu%29)***ın ***[***semafor***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semafor)***larını ana filoya iletti.kdş|Langensiepen|Güleryüz|s=22 10 Ocak 1913'te Ege'ye yapılan Osmanlı akınında yine haberleşmeye destek oldu.kdş|Langensiepen|Güleryüz|s=23 1914'te mühendislik eğitim gemisi yapıldı.kdş|Langensiepen|Güleryüz|s=177***

Mayıs 1915'te Çanakkale'de sabit mühimmat depo gemisi olarak görevlendirildi. Şubat 1919'da İzmir'de depo gemisi yapılan gemi Nisan 1919'da Seyrisefain İdaresi'ne verildi.kdş|Langensiepen|Güleryüz|s=177 14 Mayıs 1919'da İzmir'in işgali esnasında [*Hızır Reis*](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1z%C4%B1r_Reis_%28gambot%29), [*Nusret*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nusret) ve motor gambot No.14 ile beraber bir süre Yunanların elinde kaldı. *Nusret* ile *Tirimüjgan* birkaç hafta sonra serbest bırakıldı. Sevr Anlaşması'nda geminin silahsızlandırılarak ticaret gemisine dönüştürülmesi yer alıyorudu ancak anlaşma yürürlüğe girmedi.[^1]

31 Mart 1920'de İstanbul-Trabzon arasında askerî personel taşırken [Kızılırmak](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l%C4%B1rmak) ağzında, Bafra Burnu açıklarında karaya oturdu, kurtarılamayarak parçalandı. Batığı 2017 yılında parçalanarak hurda olarak satılmak üzere çıkarılmaya başlandı.[^2]

[^1]: Müttefik ve Ortak Devletlerle Türkiye Arasında 10 Ağustos 1920'de Sevres'de İmzalanan Barış Andlaşması, s. 53. <http://sam.baskent.edu.tr/belge/Sevr_TR.pdf>
[^2]: 'Tirimüjgan Batığı' Çıkarılıyor. Milliyet.com.tr, 18 Temmuz 2017. <https://www.milliyet.com.tr/yerel-haberler/samsun/tirimujgan-batigi-cikariliyor-12172215>
