# Tilimhan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilimhan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tilimhan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tilimhan (CC-BY-SA-4.0)

**Tilimhan** (d.1763 - ö.1831) [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'ın [merkez eyaletine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merkezi) bağlı [Save](https://turkipedia.org/tr/wiki/Save) ilinde yaşamış [Kızılbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lba%C5%9F) - [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_T%C3%BCrkleri) kökenli bir ozandır.

## Yaşam öyküsü

1763 yılında [Save](https://turkipedia.org/tr/wiki/Save) ilinin Mezlagançay/Mezdagançay bölgesinde bulunan Mereğey/Marağa köyünde doğan Tilimhan "Karahan'ın torunu, Timur Han'ın oğlu Tilimhan" olarak da anılmaktadır.[^1] Mereğeyliler / Marağalılar beş [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler) boyundan oluşmaktadır. Bunlar Asgınlu, Kevhanlu, Zakurlu, Hadumlu ve Şürmanşahlulardır. Tilimhan, Asgınlu bölüğündendir.[^2] Halk anlatılarına göre Tilimhan 14-15 yaşından beri [ozan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ozan)lık ile uğraşmış[^3] ve bir bilge kadın onun bir seçkin insan olduğunu öngörmüştür.[^4]

## Etnik kimliği

Tilimhan kendi şiirlerinde kimliğini Türkmen ve Türkman olarak açıklar.[^5]

## İran'daki Türk edebiyatı üzerine etkisi

Tilimhan, kendi torunu olan Türkman Mahmud, Kaşkay ozanı Mazun ve Hekim Hideci gibi İranlı Türk şairleri etkilemiş[^6] ve [Zencan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zencan_%28il%29), Sulduz, [Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan_%28%C4%B0ran%29) gibi [Türki](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) ağırlıklı bölgelerde aşıkların piri olarak kabul edilmiştir.[^7]

## Şiirlerinde ele alınan konular

Birçok şiiri din ile ilgilidir. [Şii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiilik) mezhebine mensup olan Tilimhan peygamber sevgisi, [İmam Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali), Hz. Fatma ve diğer imamlar ile ilgili dörtlükler düzmüştür.[^8] Dini konuların yanında toplumsal sorunlar, aşk, öğütler, yalnızlık ve gurbet gibi konulara de değinmiştir.[^9]

## Tilimhan Divanı

Tilimhan'ı Türk dünyasına tanıtan kişi Saveli bir Türk olan edebiyat araştırmacısı Ali Kemali olmuştur. Telimhan'ın şiirlerini toplayan Ali Kemali hazırladığı kitabı bitiremeden ölmüştür.[^10] Tilimhan divanının bir kısmı köylüsü olan Esedullah Emiri tarafından 2007 yılında İran'ın Kum ilinde yayımlanmıştır.[^11]

Tilimhan Divanı 2020 yılında Talip Doğan tarafından Akçağ Yayınları üzeri latin abecesine aktarılarak yayınlanmıştır.

[^1]: Talip Doğan, Tilimhan Divanı, Akçağ Yayınları, 2020, Ankara, s.29
[^2]: Talip Doğan, Tilimhan Divanı, Akçağ Yayınları, 2020, Ankara, s.29
[^3]: Ali Kemali, Save Türklerinin Büyük Şairi Telim Han, Kardaş Edebiyatlar, S 38, Erzurum, s.12
[^4]: Esedullah Emiri, Hekim Tilimhan Divanı, Birinci Cild, Kum, s.34
[^5]: Talip Doğan, Tilimhan Divanı, Akçağ Yayınları, 2020, Ankara, s.30
[^6]: Esedullah Emiri, Hekim Tilimhan Divanı, Birinci Cild, Kum, s.34-35
[^7]: Ali Kafkasyalı, İran Türk Aşıkları ve Milli Kimlik, Eser Ofset, Erzurum, s 115
[^8]: Talip Doğan, Tilimhan Divanı, Akçağ Yayınları, 2020, Ankara, s 31
[^9]: Talip Doğan, Tilimhan Divanı, Akçağ Yayınları, 2020, Ankara, s.30-31
[^10]: Esedullah Emiri, Hekim Tilimhan Divanı, Birinci Cild, Kum, s.22-30
[^11]: Talip Doğan, Tilimhan Divanı, Akçağ Yayınları, 2020, Ankara, s.34