# Tiflis'in Zaptı (1578)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis'in_Zapt%C4%B1_(1578)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tiflis'in Zaptı (1578), https://tr.wikipedia.org/wiki/Tiflis%27in_Zapt%C4%B1_%281578%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Ottoman_army_at_Tiflis_in_1578_%28Nusretname_miniature%29.jpg/1280px-Ottoman_army_at_Tiflis_in_1578_%28Nusretname_miniature%29.jpg)
* (public-domain)*

- **Çatışma:** Tiflis'in Zaptı
- **Parçası:** 1578-1590 Osmanlı-İran Savaşı
- **Tarih:** 24 Ağustos 1578
- **Yer:** Tiflis
- **Bölge:** Gürcistan
- **Sonuç:** Osmanlı ordusu Tiflis'i ele geçirdi
- **Coğrafi değişiklikler:** 1606'ya dek sürecek Osmanlı idaresi kuruldu
- **Savaşan:** Osmanlı Devleti; Safevî Devleti; 17px Kartli Krallığı
- **Komutan:** Lala Mustafa Paşa; Özdemiroğlu Osman Paşa; 17px Davut Han
- **Güç:** 60.000; 8-10.000
- **Kayıp:** Yok; Çekildi

**Tiflis'in Zaptı**, [1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281578-1590%29)'nda evre. [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordusunu [Çıldır Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_Muharebesi)'nde (9 Ağustos 1578) kesin bir yenilgiye uğratan [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)'nun ileri harekâtını sürdürerek 24 Ağustos 1578'de [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'i zaptetti. Bu sayede, [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'te 1606 yılına kadar süren Osmanlı egemenliği başladı.

## Harekât öncesi

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) arasında 1578 yılında başlayan savaşta [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) kuzey cephesinden harekete geçti ve [Tokmak Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokmak_Han) komutasındaki İran ordusunu 9 Ağustos 1578'de [Çıldır Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_Muharebesi)'nde büyük bir yenilgiye uğrattı. Bu yenilgi sonrasında [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'ın Osmanlıların karşısına çıkaracak bölgede başkaca gücü kalmaması nedeniyle Osmanlı ordusu [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan)'a doğru ileri harekâtını sürdürdü.[^1]

Osmanlı ordusu önce [Samtshe Atabeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe_Prensli%C4%9Fi) üzerine yürüdü. Esasen [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) Çıldır Muharebesinden önce [II. Manuçar](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Manu%C3%A7ar)'a bir mektup göndererek [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) yerine [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na tâbi olmasını talep etmiş, II. Manuçar da itaatini bildiren cevapnamesinde Mustafa Paşa'dan bir [ahidnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahidn%C3%A2me)yle hükûmetini onaylayan bir berat istemişti. Lala Mustafa Paşa bu talebi kısmen yerine getirerek, II. Manuçar'a [Azgur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azgur), kardeşi Greguvar'a ise [Oltu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oltu) sancağının idaresini verdi.[^2] Bu şekilde, [Samtshe Atabeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe_Prensli%C4%9Fi) topraklarını Osmanlı idaresine alan Lala Mustafa Paşa ordusuyla [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis) üzerine yürüdü.

## Harekât

![Tiflis kalesi ve çevresi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Teflis_Tournefort.png/1280px-Teflis_Tournefort.png)
*Tiflis kalesi ve çevresi (Joseph Pitton de Tournefort, public-domain)*

[Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa), [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)in [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis) Valisi [Davut Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davut_Han)'a da (*XI. David*) [II. Manuçar](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Manu%C3%A7ar)'a gönderdiğiyle benzer içerikli bir mektup iletmiş, bununla birlikte [Şah Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb)'ın kayınpederi olan adıgeçen Osmanlılara itaat etmeye meyletmemişti. Lala Mustafa Paşa'nın mektubunu yanıtsız bırakan Davut Han, [Çıldır Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_Muharebesi)'nin ardından [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'i terk etti.

Çıldır zaferi sonrasındaki harp meclisinde [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) Tiflis’in zaptı için harekât planını Beylerbeyileriyle görüştü ve [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa)'nın öncü olarak gitmesine karar verildi. 10 Ağustos 1578'de ise [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) harekete geçti. Yüksek dağlar, vadiler, ormanlar ve bataklıklardan oluşan bir coğrafyayı şiddetli yağan yağmur altında geçen Osmanlı ordusu 24 Ağustos 1578'de [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'e ulaştı.

Osmanlı öncü kuvvetlerine kumanda eden [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa) [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'e gelmeden önce [Davut Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davut_Han) Osmanlı ordusunun kalabalık olduğunu duydu ve [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'i tahliye ederek dağlık ve ormanlık alanlara sığındı.[^3]

[Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan)'ın eski Krallık hanedanlarına mensup iki prensten [Açıkbaş Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mereti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [II. Giorgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Giorgi_%28%C4%B0mereti_kral%C4%B1%29) ile [Kaheti Kralı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaheti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [II. Aleksander](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksandr) (*İskender Levendoğlu*) [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'dan [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'in idaresini istediler. [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) bu ikiliden [II. Aleksander](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksander_%28Kaheti_Kral%C4%B1%29)'e söz vermişse de, adıgeçenin Müslümanlığa dönmemesini gerekçe göstererek, [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'i [Solak Ferhad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Solak_Ferhad_Pa%C5%9Fa)'nın oğlu [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu) Sancakbeyi Mehmed Bey'e [beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi)lik rütbesiyle tevcih etti. Osmanlı ordusu 24 Ağustos 1578'de boşaltılmış kaleyi ele geçirdi.[^4]

## Harekât sonrası

![Kaheti Kralı II. Aleksander Lala Mustafa Paşa'nın huzurunda (1 Eylül 1578)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Secaatname_0020_%28cropped%29.jpg)
*Kaheti Kralı II. Aleksander Lala Mustafa Paşa'nın huzurunda (1 Eylül 1578) (Dal Mehmed Çelebi (Asafi), public-domain)*

29 Ağustos Cuma günü Osmanlı Padişah [III. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Murad) adına iki kilise ve [Kura Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kura_Nehri)nin karşı yakasında serdar adına bir kilise camiye çevrildi. Tiflis kalesine ise 300 [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri), 100 [süvari](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvari), 200 muhafız, 300 gönüllü, 15 [azab](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeb), 200 tüfekçi 153 aylıklı süvari, 3-400 topçu olmak üzere yaklaşık 2.000 kişilik garnizon ve 100 top yerleştirildi.

[Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'te beş gün kalan [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) 30 Ağustos günü Tiflis’ten ayrılarak doğuya doğru ilerledi. [Kaheti Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaheti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın sınırını da teşkil eden [Kabur Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ori_Nehri) kıyısına gelindiğinde, Kakheti Kralı [II. Aleksander](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksander_%28Kaheti_Kral%C4%B1%29) 1 Eylül günü [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın otağına geldi ve 5.000 askeriyle itaatini bildirdi. Askeri törenle karşılanan krala ülkesinin beylerbeyliği [cizye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizye) karşılığı bağlandı.

Kral [II. Aleksander](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksander_%28Kaheti_Kral%C4%B1%29) de [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan)'a doğru ilerleyen Osmanlı ordusuna yol boyunca zahire ve erzak tedarik ederek [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan) sınırını teşkil eden [Kanık Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alazani)ne kadar orduya refakat etti (8 Eylül). Ertesi gün ise Osmanlı ordusu [Koyungeçidi Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyunge%C3%A7idi_Muharebesi)'nde bu defa [Türkmen Emir Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmen_Emir_Han) komutasındaki ikinci bir İran ordusunu mağlup ederek [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan)'ı da ele geçirdi.

Osmanlı ordusunun çok başarılı geçen 1578 seferinin ardından 1578-1579 kışında kışlamak üzere [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'a çekilmesini fırsat bilen [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) 30 Mart-1 Ağustos 1579 tarihleri arasında [Tiflis'i kuşattılarsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281579%29) da, gerek [Solak Ferhadpaşazade Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Solak_Ferhadpa%C5%9Fazade_Mehmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki garnizonun dirençli savunması gerek [Sokolluzade Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokolluz%C3%A2de_Hasan_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı takviye birliğinin kaleye yaklaşması neticesinde yenilgi halinde geri çekildiler.[^5]

[^1]: "Osmanlı-Safevî Mücadelesinde Askerî Harekât Alanı ve Muharebeler (1578-1590), Turgay Koçak, 29 Mayıs Üniversitesi, İstanbul (2016), s.42
[^2]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.7, s.62
[^3]: "Zafername-i Sultan Murad Han", Rahimîzade İbrahim Harimî Çavuş, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, TY, no.2373, s.16
[^4]: "Osmanlılar’ın Kafkas-Elleri’ni Fethi (1451-1590)", M. Fahrettin Kırzıoğlu, Türk Tarih Kurumu, Ankara (1998), s.291-292
[^5]: "Osmanlı Devleti ve Kafkasya", M. Sadık Bilge, Eren Yayınları, İstanbul (2005), s.63