# Tibet alfabesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibet_alfabesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tibet alfabesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tibet_alfabesi (CC-BY-SA-4.0)

!["Om mani padme hum" mantrası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Om_Mani_Padme_Hum_mantra.svg/1280px-Om_Mani_Padme_Hum_mantra.svg.png)
*"Om mani padme hum" mantrası (Christopher J. Fynn, CC-BY-SA-3.0)*

- **Diller:** Tibetçe, Dzongkha, Ladakhi, Sikkim dili, Balti dili, Şerpa dili, Jirel, Yolmo, Tshangla, Sanskrit
- **İso:** Tibt (330), Tibetan
- **Tür:** Abugida
- **Kardeşler:** Şarada alfabesi, Siddham alfabesi
- **Orijinal isim:** བོད་ཡིག་
- **Dönem:** –günümüz

**Tibet alfabesi** ([Tibetçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibet%C3%A7e): བོད་ཡིག་; [Wylie transliterasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wylie_transliterasyonu): *bod yig*; : *bö yik*); Limbu, Lepça ve [Phags-pa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Phagspa_yaz%C4%B1s%C4%B1) alfabelerinin de atası olan [Tibet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibet) merkezli bir alfabedir.

Tibet alfabesi 7. yüzyılda [Tibet imparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibet_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Songtsen Gampo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Songtsen_Gampo)'nun isteği üzerine [Tibetli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibetliler) vekil Thonmi Sambhota tarafından [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)daki [Brahmi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brahmi_alfabesi) kaynaklı Gupta alfabesinden geliştirilmiştir. 9. yüzyılın başında [Eski Tibetçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Tibet%C3%A7e)de yapılan imla reformlarından sonra dilin yazımı asla değişmemiş olup günümüz [Tibetçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibet%C3%A7e)si dünyadaki en eski yazımlardan birisine sahiptir ve de alfabenin kendisinin ve 1200 yıllık yazımının [Himalaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Himalayalar) dolaylarındaki [Tibet dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibet_dilleri) için kullanımı genel bir Tibetli kimliğiyle bağdaşmıştır.

## Temel alfabe

Tibet alfabesinde [hece](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hece)ler soldan sağa yazılır. Heceler *tsek* (་) ile ayrılır; Birçok Tibetçe kelime tek heceli olduğundan, bu işaret genellikle neredeyse bir boşluk işlevi görür. Kelimeleri bölmek için boşluk kullanılmaz. Tibet alfabesinde, ünsüzler için bazen "radikaller" olarak bilinen otuz temel harf bulunur. Diğer [Hint alfabeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hint_alfabeleri)'nde olduğu gibi, her ünsüz harf bir [doğal sesli harf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fal_sesli_harf) alır; Tibet alfabesinde /a/ şeklindedir. harfi de bağımlı sesli harf işaretlerinin temelidir. Bazı Tibet lehçeleri [tonal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ton_%28dilbilim%29) olsa da, yazının icadı sırasında dilin bir tonu yoktu ve ton için özel bir sembol yoktur. Bununla birlikte, tonlar segmental özelliklerden geliştiğinden, genellikle Tibetçe kelimelerin arkaik yazılışlarıyla doğru bir şekilde tahmin edilebilirler.

### Harfler

Tibet alfabesi kendisine kaynaklık eden Brahmi yazısı gibi yarı hece yarı alfabe yazısı özelliğindendir. Yazı, 30 ünsüz, 5 ünlü (a, u, e, i, o), bir ters çevrik i, 3 tane de harf altı ünsüzü işareti içerir.