# Tibarenler

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibarenler
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tibarenler, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tibarenler (CC-BY-SA-4.0)

![Tibarenler, Kuzeydoğu Anadolu’da yaşayan Makronlar ile birlikte](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c0/Earlycaucasus655.jpg)
*Tibarenler, Kuzeydoğu Anadolu’da yaşayan Makronlar ile birlikte (Andrew Anderson, public-domain)*

![Argonotların sefer haritasında Tibarenler, Abraham Ortelius, 1624](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/33/MapoftheVoyageoftheArgonauts_Caucasus.jpg)
*Argonotların sefer haritasında Tibarenler, Abraham Ortelius, 1624 (Abraham Ortelius, public-domain)*

**Tibarenler** (Gürcüce: **ტიბერია**, Tiberia. Yunanca: **Τιβαρηνοί**,[^1] **Tibarenoi**;[^2] [Josephus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Josephus)'un deyişiyle **Thobeles**) [Herodot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herodot), [Ksenofon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ksenofon), [Strabon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Strabon) ve diğer klasik antik dönem yazarlarının söz ettiği bir topluluktur. Tibarenlerin [proto-Kartveli](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Kafkas_dilleri) veya [İskit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skitler) kökenli olduğuna inanılmaktadır.[^3][^4][^5][^6] Strabon, Tibarenlerin Moschici ve Colchici Dağları arasında kalan bölgede yaşadığını ve en önemli şehirlerinin [Cotyura](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ordu) (Ordu) olduğunu yazmaktadır.[^7][^8] Tibarenlerden tüm görevlerini neşe içinde yerine getiren zararsız ve mutlu insanlar olarak bahsedilmektedir.[^9][^10][^11] Savaş ekipmanları tahta miğferler, küçük kalkanlar ve uzun uçlu kısa mızraklardan oluşuyordu.[^12] [Ksenofon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ksenofon) ve ordusu onların ülkesinde üç gün geçirmiştir. Tibarenler, M.Ö. 6. ve 5. yüzyıllarda [Ahameniş İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahameni%C5%9F_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından yenilgiye uğratıldı ve XIX. Satraplığa dahil edildi.[^13][^14][^15][^16]

## Ayrıca bakınız

- [Chalybes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halibeler)
- [Makronlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makronlar)

[^1]: Stephanus of Byzantium, Ethnica, § T622.6. <https://topostext.org/work/241#T622.6>
[^2]: Stephanus of Byzantium, Ethnica, § T622.6. <https://topostext.org/work/241#T622.6>
[^3]: Schol. ad Apoll. Rhod. 2.378, 1010
[^4]: Xenophon. Anabasis. 5.5.2.
[^5]: Periplus of Pseudo-Scylax
[^6]: Stephanus of Byzantium. Ethnica. s.v. Τιβαρηνία.
[^7]: Strabo. Geographica. xi. p.527. Page numbers refer to those of Isaac Casaubon's edition.
[^8]: Pliny. Naturalis Historia. 6.4.
[^9]: Schol. ad Apoll. Rhod. 2.378, 1010
[^10]: Stephanus of Byzantium. Ethnica. s.v. Τιβαρηνία.
[^11]: Anon. Peripl. P. E. p. 12; Pomponius Mela. De situ orbis. 1.19.
[^12]: Herodotus. Histories. 7.78.
[^13]: Xenophon. Anabasis. 7.8.25.
[^14]: Diodorus Siculus. Bibliotheca historica (Historical Library). 14.30.
[^15]: Dionys. Per. 767; Pomponius Mela. De situ orbis. 1.2.
[^16]: Strabo. Geographica. ii. p.129, vii. p. 309, xi. p. 549, xii. p. 555. Page numbers refer to those of Isaac Casaubon's edition.