# Tevârîh-i Âl-i Selçuk

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tev%C3%A2r%C3%AEh-i_%C3%82l-i_Sel%C3%A7uk
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tevârîh-i Âl-i Selçuk, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tev%C3%A2r%C3%AEh-i_%C3%82l-i_Sel%C3%A7uk (CC-BY-SA-4.0)

![Eserin orijinal el yazmasından bir sayfa.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5e/Tev%C3%A2r%C3%AEh-i_%C3%82l-i_Sel%C3%A7uk%27tan_bir_sayfa_%282%29.png)
*Eserin orijinal el yazmasından bir sayfa. (Yazıcıoğlu Ali, public-domain)*

- **Korunduğu yer:** Millet Yazma Eser Kütüphanesi
- **Diğer adlar:** Târîh-i Âli Selçûk, Selçuknâme, Oğuznâme
- **Tür:** Tarih
- **Tarih:** 15. yy.
- **Diller:** Osmanlı Türkçesi
- **Yazar:** Yazıcıoğlu Ali
- **Talep eden:** II. Murad
- **Konular:** Oğuzlar, Selçuklu Hanedanı, İlhanlılar, Osmanlılar

***Tevârîh-i Âl-i Selçuk*** ([Osmanlı alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_alfabesi): تواريخ آل سلچوق), ***Târîh-i Âl-i Selçûk***, ***Selçuknâme*** ya da ***Oğuznâme***, tarafından [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Padişahı [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad)'ın isteği üzerine kaleme alınmış bir tarih kitabıdır. Yazıcıoğlu Ali, [Anadolu Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti)'nin tarih yazarı [İbn Bîbî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_B%C3%AEb%C3%AE)'nin [*el-Evâmirü'l-Alâiyye fi'l-umûri'l-Alâiyye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ev%C3%A2mir%C3%BC%27l-Al%C3%A2iyye_fi%27l-um%C3%BBri%27l-Al%C3%A2iyye) adlı Farsça eserinin Türkçe çevirisini eklemiş, böylece *Tevârîh-i Al-i Selçuk*un en önemli bölümü oluşturmuştur. Ayrıca, [Reşidüddin Hamedani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C5%9F%C3%AEd%C3%BCdd%C3%AEn_Fazlullah-%C4%B1_Hemed%C3%A2n%C3%AE)'nin, [*Câmiu't-Tevârîh*](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%A2miu%27t-Tev%C3%A2r%C3%AEh) adlı eserinden faydalanmakla birlikte, tarihi Oğuz efsanelerinden ve [Uygurca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurca) *Oğuznâme*den de istifade etmiştir.[^1]

## Yazıcıoğlu Ali

XV. yüzyıl tarihçilerinden Yazıcıoğlu Ali hakkındaki bilgiler oldukça sınırlıdır. *Neşrî Târîhi*nde onun, [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad) devrinde [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)’da [Memlûk sultanlarının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_sultanlar%C4%B1_listesi) yanında Osmanlı elçiliği yapan bir siyaset adamı olduğu ve kitabını muhtemelen 1436 yılında sultanın emriyle hazırladığı bildirilmektedir.[^2]

## İçerik

*Tevârîh-i Âl-i Selçuk*, [İslâm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) öncesi [Türk tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_tarihi_kronolojisi)nden [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)ın kuruluşuna kadar geçen dönemin anlatıldığı tarihi bir kaynaktır. Dört bölümden oluşan eserin birinci bölümünde [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) ve [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) boylarının tarihi ile şeceresi ve [Oğuz boyları](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)nın isimleri, tamgaları, ongunları, Türklerdeki [toy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toy), [orun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orun), [ülüş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cl%C3%BC%C5%9F) adetleri ve uygulanması, [Selçuklu Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) dönemi ordu sistemi, unvanlar ve o dönemde Anadolu'daki yer ve şahıs adları hakkında bilgiler içerir.

### Türklerin kökeni

[Ebü Hayyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BC_Hayyan), Oğuz boy adı için kendi sözlüğünde, "[Yafes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yafes)'ten sonra Türklerin büyük babasıdır." (*Abū'l-Tūrku'l-kebir bade'l-yāfes*) şeklinde tanımlamıştır. [Tevrat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tevrat)'ta ise mevcut rivayetlerle Türk soyunun [Nuh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuh) peygamberin oğlu olan [Yafes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yafes)'ten geldiği söylenir.[^3]

#### Oğuzlar

*Oḡuz șuʿbesi șöyle-kim anuñ șerḥi Oḡuz-nāme’de ve *[Cami'üt-Tevarih](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%A2miu%27t-Tev%C3%A2r%C3%AEh)*te gelür, anuñ altı oḡlı vār-ıdı ve anlaruñ her birinüñ Ḥātūnlarından dörder oḡlānları vār-ıdı. Ve Oḡuz çerinüñ șaḡ ḳolı ve șol ḳolın anlara virdi, bu mūcebce ki ẕikr olınur*:

Șaḡ Ḳol:

**Gün Ḫan, Ay Ḫan, Yılduz Ḫan**

*Ḵayı, Bayat, Yazur, Döger, Ușar (Avşar), Ḳayzıḳ (Kızık), Alḳaövli, Ḳaraövlü, Davdarḡa (Dodurğa), Yaparlu, Bigdeli, Ḳarḳın*.

Șol Ḳol:

**Gök Ḫan, Ṯaḳ Ḫan, Dingiz Ḫan**

*Payındur (Bayındur), Becene (Biçene), Salur, İgdür, Bügdüz, Çavundur, Cibini (Çepni), Alayundlu, Evdagir (Üregir), Yıva, Ḳınuḳ*.

Șuʿbe:

*Oḡuz’uñ ḳardașları ve baʿżı ʿammuzādeleri ki anuñ-ıla müttefìḳ oldılar*:

*Ayģur, Ḵanḵlı, Ḳapçaḳ, Ḳarluḳ, Ḳılıç (Ḳalaç), Aḡaçeri*

Oḡuz'uñ ʿammūları ḳavmlarınuñ șuʿbeleri:

*Or Ḫan ve Gür Ḫan ve anuñ ḳardașları ve anuñ oḡlanları ki Oḡuz-ıla müttefìk degüller idi. Ve bu ḵavmler ki iki ḳısım dururlar, biri ol ki anlaruñ așlı ve șuʿbeleri ḳadìmlıḳ cihetiyle mufașșal \[ve\] maʿlūm degül ve biri ol ki tafãìl-ile maʿlumdur.*

[^1]: Sergey Grigoreviç Agacanov, Oğuzlar, çeviren. Ekber N. Necef-Ahmet Annaberdiyev, İstanbul, Selenge Yayınları, 2003, sayfa 53.
[^2]: Doç. Dr. Sevim Yılmaz Önder. Yazıcı-Zâde Alî. Ahmet Yesevi Üniversitesi, 9 Şubat 2015. <http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/yazicizade-ali>
[^3]: Ahmet Suphi Fırat "Yâfes", İslâm Ansiklopedisi, Cilt 13, İstanbul 1986, sayfa 333.
