# Teotig

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Teotig
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Teotig, https://tr.wikipedia.org/wiki/Teotig (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3e/Teotig_1905.jpg)
* (public-domain)*

- **Kendi dilinde adı:** Ամէնուն Տարեցոյցը
- **Kendi adının dili:** Ermenice
- **Mahlas:** Teotig
- **Meslek:** Yazar, salnameci
- **Milliyet:** Ermeni
- **Vatandaşlık:** Osmanlı İmparatorluğu; Fransa
- **Eğitim:** Robert Kolej
- **Önemli eser:** Amenun Daretsuytsı (Umumi Salname ya da Herkesin Yıllığı); Dib u Dar (Baskı ve Harf)
- **Evlilik:** Arşaguhi Teotig

**Teotoros Lapçinciyan** veya **Teotig** adıyla bilinir, (d. 5 Mart 1873, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - ö. 24 Mayıs 1928, [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)), [Osmanlı Ermenisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) yazar ve [salname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salname)ci.

1907'den 1929'a kadar *Amenun Daretsuytsı* ("Umumi Salname" ya da "Herkesin Yıllığı") adlı yıllıkları yayımlamıştır. Ermeni matbaacılık tarihinin başyapıtı kabul edilen *Dib u Dar* (Baskı ve Harf) adlı eserin yazarıdır.[^1]

## Yaşamı

5 Mart 1873'te [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar)'da doğdu. Bir süre Cemran ve [Berberyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berberyan_Okulu) okullarına, ardından [Robert Kolej](https://turkipedia.org/tr/wiki/Robert_Lisesi)'e devam etti. *Manzume-i Efkâr*, *Ceride-i Şarkiye*, *Dzgig*, *Püzantiyın* gazetelerinde yazdı.

1902 yılında 19. yüzyılın önemli matbaacı ve yayıncılarından [Bedros Cezveciyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedros_Cezveciyan)'ın kızı [Arşaguhi Teotig](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C5%9Faguhi_Teotig) ile evlendi.[^2] Eşinin de yardımıyla 1907'den 1929'a kadar *Amenun Daretsuytsı* ("Umumi Salnâme" ya da "Herkesin Yıllığı") adlı yıllıkları yayımladı. 1912 yılında Ermenice harflerinin bulunuşunun 1500. ve Ermeni matbaacılığının 400. yılı vesilesiyle *Dib u Dar* (Baskı ve Harf) adlı 23 ciltlik eseri (1916-1920 yıllarını kapsayan 10.-14. ciltler aslında tek kitap olduğu için 19 cilt olarak kabul edilebilir) hazırladı.[^3] Eserde Venedik'ten İstanbul'a, Boston'dan Van'a, Kahire'den Stockholm'e, 17 ülkenin 95 şehrinde kurulmuş 462 matbaa hakkında tek tek bilgi verdi.[^4]

![Dib u Dar, başlangıcından 1912'ye kadar Ermeni matbaacılık tarihini ele alan eseri.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Teotig%2C_Dib_u_Dar_%28Bask%C4%B1_ve_Harf%29.jpg/1280px-Teotig%2C_Dib_u_Dar_%28Bask%C4%B1_ve_Harf%29.jpg)
*Dib u Dar, başlangıcından 1912'ye kadar Ermeni matbaacılık tarihini ele alan eseri. (Kingbjelica, CC-BY-SA-4.0)*

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın başlangıcında *Amenun Daretsuytsı*da yer alan bir yazı nedeniyle bir yıl hapis cezasına çarptırıldı.[^5] 1916 Nisan'ında hapisten çıkınca tekrar tutuklanıp [sürgüne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) yollandı. Başka bir isim altında Toros Dağları'ndaki tünellerde işçilik yaparak ölümden kurtuldu.[^6]

Savaştan sonra İstanbul'a döndü ancak değişen siyasi koşullar nedeniyle 1923'te ülkeden ayrılmak zorunda kaldı.[^7] Sırayla Yunanistan, Kıbrıs ve ardından Paris'e yerleşti. Yıllıklarını yayımlamaya devam etti. Yıllıkların 18. cildi basılmakta iken 24 Mayıs 1928'de Paris'te öldü.

## Eserleri

- *Bolso Hayevarı* (İstanbul Ermenicesi, 1905)
- *Gağant* (Yılbaşı, 1912)
- *Dib u Dar* (Baskı ve Harf)
- *Huşartsan Abril 11* (11 Nisan Abidesi, 1919)
- *Zulumi yev mer Vorperi* (Zulüm ve Yetimlerimiz, 1920)
- *Koğkota Hay Hıkevooraganutyan* (Ermeni Din Adamlarının Golgothası, 1920)

[^1]: Ertani, Emre. Ermeni matbaacılık tarihinin başyapıtı Türkçede Ermeni matbaacılık tarihinin başyapıtı Türkçede. Agos gazetesi, 4 Ocak 2013. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/3821/ermeni-matbaacilik-tarihinin-basyapiti-turkcede>
[^2]: Arşaguhi Teotig. Türkiyeli Kadın Yazarlar. <http://tr.writersofturkey.net/index.php?title=Ar%C5%9Faguhi_Teotig>
[^3]: Ermeni matbaacılığının en önemli kitabı Türkçede. Gazeteciler.com, 26 Aralık 2012. <http://www.gazeteciler.com/haber/ermeni-matbaaclnn-en-nemli-kitab-trkede/217408>
[^4]: Ertani, Emre. Ermeni matbaacılık tarihinin başyapıtı Türkçede Ermeni matbaacılık tarihinin başyapıtı Türkçede. Agos gazetesi, 4 Ocak 2013. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/3821/ermeni-matbaacilik-tarihinin-basyapiti-turkcede>
[^5]: Ermeni matbaacılığının en önemli kitabı Türkçede. Gazeteciler.com, 26 Aralık 2012. <http://www.gazeteciler.com/haber/ermeni-matbaaclnn-en-nemli-kitab-trkede/217408>
[^6]: Arşaguhi Teotig. Türkiyeli Kadın Yazarlar. <http://tr.writersofturkey.net/index.php?title=Ar%C5%9Faguhi_Teotig>
[^7]: Ermeni matbaacılığının en önemli kitabı Türkçede. Gazeteciler.com, 26 Aralık 2012. <http://www.gazeteciler.com/haber/ermeni-matbaaclnn-en-nemli-kitab-trkede/217408>
