# Teodor Kasap > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Teodor_Kasap > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Teodor Kasap, https://tr.wikipedia.org/wiki/Teodor_Kasap (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/13/Teodor_Kasap_Ottoman_Greek_retouched.JPG) * (derivative work: Ferterptertr Teodor Kasap Ottoman Greek.JPG :, public-domain)* - **Adı:** Teodor Kasap - **Doğum tarihi:** 10 Kasım 1835 - **Doğum yeri:** Tavlasun, Kayseri, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Meslek:** Yazar, yayıncı, çevirmen - **Milliyet:** Rum - **Uyruk:** Osmanlı vatandaşı ![Diyojen'in ilk sayısı, 24 Kasım 1870](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a8/Diyojen.jpg) *Diyojen'in ilk sayısı, 24 Kasım 1870 (Teodor Kasap, public-domain)* **Teodor Kasap** (Θεόδωρος Κασάπης *Theodoros Kasapis*, d. 10 Kasım 1835, [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri), [Tavlasun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melikgazi) – ö. 5 Haziran 1897, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) kökenli [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Rumlar%C4%B1) gazeteci, yazar ve çevirmen. Teodor Kasap, Osmanlı basın tarihinde [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) olarak çıkarılan ilk siyasi [mizah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mizah) dergisi [*Diyojen*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyojen_%28dergi%29)i yayımlamıştır. Türk okurunun tanıdığı ilk Batılı roman örneklerinden biri olan [*Monte Cristo Kontu*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Monte_Kristo_Kontu) adlı hacimli romanı çevirmiş; ayrıca [Moliere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moli%C3%A8re)’den yaptığı çeviri ve uyarlamalarla Türk tiyatrosunun ilk çeviri ve adaptasyon (uyarlama) yazarlarından birisi olmuştur. ## Yaşamı 1835 yılında [Tavlasun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melikgazi)’da dünyaya geldi. Kayseri’nin ünlü **Kasapoğulları** ailesine mensup olan babası Serefaim, yörenin ünlü kumaşçılarındandı.[^1] On üç yaşında iken babasını kaybetti ve ailesi ile [Kostantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'ye ([İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’a) taşındı. [Kapalıçarşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapal%C4%B1%C3%A7ar%C5%9F%C4%B1)’da bir kumaşçının yanında çıraklık yaparak Kuruçeşme Rum Okulu’nda öğrenimini sürdürdü. Kendi kendine [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) öğrendi.[^2] Bir alışveriş sırasında tanıştığı bir Fransız subayının yardımıyla 1856’da [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)’ya gitti ve [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)’te öğrenim gördü. Tanıştığı subay, ünlü Fransız yazar [Alexandre Dumas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alexandre_Dumas)’nın kuzeni idi. Fransa’da gazeteci ve yazar muhiti içine giren Teodor Kasap, Alexandre Dumas’nın özel sekreterliğini yaptı ve onunla birçok seyahate katıldı.[^3] 1870 yılında İstanbul’a dönüp Kurtuluş Rum Mektebi’nde Fransızca dersleri vermeye başladı. Okulda tanıştığı "Iuliya" adlı hanımla evlendi.[^4] Galata Yenicami caddesindeki Zincirli Han'da matbaa kurup yayımcılığa başladı. Fransızca “*Diogène*” ve Rumca “*Momos*” adında birer mizah dergisi çıkardıktan sonra Türkçe "*Diyojen*"i yayımlamaya başladı (24 Kasım 1870). Bu üç derginin yazarları ile makale ve fıkraları aynı idi.[^5] [Osmanlılığa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1c%C4%B1l%C4%B1k) son derece bağlı olan Teodor Kasap, o yıllarda Rum ve Yunanlarla diğer azınlıkların ayrılıkçı hareketleri ve Osmanlı düşmanlıklarına karşı şiddetle mücadele etti.[^6] *Diyojen*, Osmanlı basın tarihinde Türkçe olarak çıkarılan mizah dergilerinin dördüncüsü idi ancak birkaç ay önce çıkmaya başlayan diğer yayınlar (*Terakkî Mizah, Asır Eğlence, Terakkî Küçük Mizah*) gündelik gazetelerin paralı ilâveleri idi ve siyasi içerikli değillerdi.[^7] *Diyojen* ise Osmanlı basın tarihinin Türkçe yayımlanan ilk siyasi içerikli dergisi oldu. Âli Bey, [Recaizade Ekrem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Recaizade_Mahmud_Ekrem) ve [Namık Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2m%C4%B1k_Kemal)’in yazılarıyla gazete, dönemin ilgiyle izlenen muhalefet organlarından biri oldu. Teodor Kasap, Fransa’da edindiği mizah kültürü ve gazetecilik tecrübesiyle, çevresine maaşlı olarak topladığı o yılların en kuvvetli kalemleri sayesinde *Diyojen*’in devrin en yüksek tirajına ulaşmasını sağlamıştı.[^8] Yayımlanan makale ve fıkralarının hemen hepsi, memleketin siyasî ve sosyal hayatı hakkında mizahî üslûpta eleştirilerdi. 1871’de Alexandre Dumas’nın [*Monte Cristo Kontu*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Monte_Kristo_Kontu) romanını çevirmeye başladı. Otuz kadar kişinin yardımıyla üç yılda tamamlanan bu çeviri, büyük bir okur kitlesi buldu; çünkü Türk okurunun tanıdığı ilk Batılı roman örneği idi.[^9] Daha önce Hükümet tarafından dört defa geçici olarak kapatılan *Diyojen*’in imtiyazı, 183. sayısında Rus Çarı ve Mısır Hidivi ağzından yazılan mizahî mektuplardan dolayı iptal edildi ve yayımı durduruldu.\Web kaynağı | soyadı1 = Erdoğan | ad1 = Mehemt | başlık = Milli Mücadele Döneminde Bir Mizah Dergisi:Âyine | url = http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1991498163\_14Erdo%C4%9FanMehmet-edb-169-177.pdf | yayıncı = Alko Djital Baskı Merkezi | kaynak = *Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/12 | sayfa = 169-177 | tarih = Güz 2014 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20160305083944/http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1991498163\_14Erdo%C4%9FanMehmet-edb-169-177.pdf | arşivtarihi = 5 Mart 2016 | erişimtarihi = 23 Kasım 2015 | ölüurl = evet \ Teodor Kasap bunun üzerine *[Çıngıraklı Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ng%C4%B1rakl%C4%B1_Tatar)*, o da kapatılınca *[Hayal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayal_%28gazete%29)* ve *[İstikbal](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikbal_%28gazete%29)* adlı mizah gazetelerini çıkardı. Ayrıca “*Zvınçatiy glumço*” (*Zilli Avanak*) (1873); “*Şutos*” (*Şakacı*) (1873-1874), “*Kosturka*” (*Paslı Bıçak*, 1874) adlı Bulgarca mizah gazetelerinin de sahibi idi.*[^10] ![II. Abdülhamid döneminde 1877'de yasaklanmadan önce- Hayal Dergisi'nde (Sayı: 319, 8 Şubat 1292 (20 Şubat 1877)) yayınlanan ve basında ifade özgürlüğünü hicveden Teodor Kasap'ın mahkumiyetine neden olan mizahi karikatür (İngilizce versiyonu- Orijinal alt yazıları Osmanlı Türkçesi'dir.). Burada elleri ayakları zincirlenen Karagöz; "Nedir bu hal ya Karagöz?" diye soran Hacivat'a "Kanun dairesinde serbesti" yanıtını vermektedir. Yine bu karikatürden 5 ay sonra Hayal Mizah Dergisi; Çaylak Mizah Dergisi ile birlikte yasaklanacaktır, 2.Meşrutiyet'e kadar Osmanlı topraklarının içinde tek bir mizah dergisi bile çıkmamış, çıkarılmasına da 2.Abdülhamid'çe izin verilmemiştir. Mizah dergileri kaçak olarak ülkeye yurtdışından sokulmuştur..](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3e/Karagioz_and_Hacivat%2C_1877.jpg) *II. Abdülhamid döneminde 1877'de yasaklanmadan önce- Hayal Dergisi'nde (Sayı: 319, 8 Şubat 1292 (20 Şubat 1877)) yayınlanan ve basında ifade özgürlüğünü hicveden Teodor Kasap'ın mahkumiyetine neden olan mizahi karikatür (İngilizce versiyonu- Orijinal alt yazıları Osmanlı Türkçesi'dir.). Burada elleri ayakları zincirlenen Karagöz; "Nedir bu hal ya Karagöz?" diye soran Hacivat'a "Kanun dairesinde serbesti" yanıtını vermektedir. Yine bu karikatürden 5 ay sonra Hayal Mizah Dergisi; Çaylak Mizah Dergisi ile birlikte yasaklanacaktır, 2.Meşrutiyet'e kadar Osmanlı topraklarının içinde tek bir mizah dergisi bile çıkmamış, çıkarılmasına da 2.Abdülhamid'çe izin verilmemiştir. Mizah dergileri kaçak olarak ülkeye yurtdışından sokulmuştur.. (public-domain)* Teodor Kasap, *Diyojen* ve *Hayal* gazetelerinde tiyatro üzerine de yazılar yazdı. [Güllü Agop](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCll%C3%BC_Agop)’un sahnelediği oyunları Fransız ahlak ve anlayışını yansıtması, kötü çevrilmiş olması ve oyuncuların telaffuz bozuklukları nedeniyle eleştirdi.[^11] [Orta oyunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_oyunu) geleneği türünde yerli eserler yazılmasını savundu ve *İşkilli Memo* (1874), *Pinti Hamit* (1875) adlı eserleri [Moliere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moli%C3%A8re) oyunlarından, *Para Mesleği* (1875) oyununu ise Alexandre Dumas'ın bir oyunundan uyarladı. Bir rivayete göre, Moliere’in [*Cimri*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cimri_%28oyun%29) eserinden uyarladığı oyuna *Pinti Hamit* adını vermesinden ötürü Abdülhamid, şehzadeliği döneminde kendisine kinlenmiştir.[^12] *Hayal* beş defa kapatıldı ve değişik sayılarında imtiyaz sahibi değiştirildi.[^13] Elleri zincirle bağlı [Karagöz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karag%C3%B6z_ve_Hacivat)’ün “*Kanun dairesinde serbestî*” alt yazılı karikatürü nedeniyle [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in iradesiyle hakkında dava açıldı. Mart 1877’de üç yıl hapse mahkûm edildi. Türkçe konuştuğu halde yazı yazamayan Teodor Kasap, yazı yazmayı hapishanede öğrendi.[^14] Kefaletle tahliye edilmesinden sonra tekrar tutuklanmaktan korkup bir gemiyle Fransa’ya kaçtı. Paris’te yazdığı *Lettres à S. E. Said Pacha* adlı kitapta Sultan Abdülhamid’i ve devlet yönetim sistemini ağır bir dille eleştirdi. Paris, [Cenevre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cenevre), [Napoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli) ve [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra) arasında sürekli dolaştı. [Ali Şefkati](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_%C5%9Eefkati) ile birlikte 1879-1881 yılları arasında *İstikbal* adlı gazeteyi yeniden çıkardı. [Ebüzziya Tevfik Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BCzziya_Tevfik)’in II. Abdülhamid’e yazdığı bir yazı sonucu affa uğradı ve 1881’de İstanbul’a döndü. “*Kitâbî-i Hazret-i Şehriyârî*” (Mabeyn kütüphanecisi) olarak saray kütüphanesine alındı; hayatının sonuna kadar bu görevde kaldı. Sultan için polisiye romanlar çevirdi. Monte Kristo tarzında *Sarı Yûsuf*’u yazdı. 5 Haziran 1897'de İstanbul'da hayatını kaybetti.[^15] ## Eserleri ### Telif Eserler - La question des réformes et des garanties (İstanul, 1876). - Lettres à S. E. Said Pacha (Paris, 1877). - Sarı Yûsuf (Haydut Yûsuf). ### Adapte ve Çevirileri - Monte Kristo; *Alexandre Dumas'ın “Le comte de Monte Cristo” adlı romanının çevirisi* - Pinti Hamid; *Molière'in "L’Avare" (1668) adlı komedisinden adapte* - İşkilli Memo; *Molière'in "Sganarelle ou le Cocu imaginaire" (1660) adlı bir perdelik manzum oyunundan adapte* - Para Meselesi; *Alexandre Dumas'ın "Fils’in La Question d’argent" (1857) adlı komedisinin çevirisi * [^1]: Turgut, Kurt. Teodor Kasap. Türk Diyanet Vakfı, 2011, s. Cilt 40 473-475. [^2]: Turgut, Kurt. Teodor Kasap. Türk Diyanet Vakfı, 2011, s. Cilt 40 473-475. [^3]: Turgut, Kurt. Teodor Kasap. Türk Diyanet Vakfı, 2011, s. Cilt 40 473-475. [^4]: Turgut, Kurt. Teodor Kasap. Türk Diyanet Vakfı, 2011, s. Cilt 40 473-475. [^5]: Ziyad, Ebuzziya. Diyojen. Türk Diyanet Vakfı, 1994, s. Cilt 9 479-480. [^6]: Ziyad, Ebuzziya. Diyojen. Türk Diyanet Vakfı, 1994, s. Cilt 9 479-480. [^7]: Ziyad, Ebuzziya. Diyojen. Türk Diyanet Vakfı, 1994, s. Cilt 9 479-480. [^8]: Ziyad, Ebuzziya. Diyojen. Türk Diyanet Vakfı, 1994, s. Cilt 9 479-480. [^9]: Er, Ayten. Türk Yazınında Batı Tekniğiyle Yazılmış İlk Roman: Hasan Mellah (Denizci Hasan. Atatürk Üniversitesi, 1995. [^10]: Turgut, Kurt. Teodor Kasap. Türk Diyanet Vakfı, 2011, s. Cilt 40 473-475. [^11]: Turgut, Kurt. Teodor Kasap. Türk Diyanet Vakfı, 2011, s. Cilt 40 473-475. [^12]: Necip Fazıl Kısakürek, Ulu Hakan:II. Abdülamid Han, Büyük Doğu Yayınları [^13]: Turgut, Kurt. Teodor Kasap. Türk Diyanet Vakfı, 2011, s. Cilt 40 473-475. [^14]: Turgut, Kurt. Teodor Kasap. Türk Diyanet Vakfı, 2011, s. Cilt 40 473-475. [^15]: Arşivlenmiş kopya.