# Temeşvarlı Osman Ağa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvarl%C4%B1_Osman_A%C4%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Temeşvarlı Osman Ağa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Teme%C5%9Fvarl%C4%B1_Osman_A%C4%9Fa (CC-BY-SA-4.0) **Temeşvarlı Osman Ağa** (d. 1670 – ö. 1728\[?\][^1]), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) subayı ve öz yaşam öyküsü yazarıdır. Bir savaş esiri olarak [Habsburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habsburg_Hanedan%C4%B1) Avusturya'sındaki maceralarını yazmıştır. Osmanlı dönemi Türkçesinde türünün tek örneğidir. Temeşvar'da (Günümüzde [Timișoara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar), [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya)) bir Osmanlı olarak doğmuştur.[^2] ## Arka plan ![Timișoara, Romanya'nın ünlü camileri, 1656.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/Timisoara1656.jpg) *Timișoara, Romanya'nın ünlü camileri, 1656. (Nicolas Sanson, public-domain)* Temeşvar, [Banat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Banat)'a bağlı bir şehirdi. Şimdilerde Batı [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya)'da bulunur. [Rumen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumenler)-[Sırp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar) ve [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) yoğunluklu şehir 1552'de Osmanlılarca fethedilmiştir. Osman Ağa bu sırada düşük rütbeli bir subaydır. Yabancı dil öğrenmek ve [binicilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Binicilik) yetenekleriyle diğerlerinin arasından sivrilmiştir. [Viyana Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Viyana_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) başarısızlıkla sonuçlanınca, imkanlar [Haçlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7l%C4%B1_Seferleri) birliği lehinde gelişti. 1683-1699 arasında Avrupa orduları Osmanlı'yı Macaristan'dan çıkarmak için birlik olmuştu. ## Savaş sırasında Savaş sırasında Avusturyalılar Temeşvar'ı ele geçirememişti. 1688'de Osman'ın 80 kişilik birliğine özel bir görev verildi. [Lipova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lipova%2C_Arad)'daki subayların maaşlarını ulaştıracaklardı. Temeşvar'ın kuzeyindeki bu bölgeye giderken, [Arad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arad) kırsalında, kendilerinden üstün Avusturyalı kuvvetler saldırdı. Şehir heyeti de teslim olmayı kararlaştırdı. Osman, 18 yaşında savaş esiri olmuştu.[^3] ## Savaş Esiri Osman Ağa Özgürlüğü için ödeme yaptığı halde, efendisi Leutnant (Teğmen) Fischer tarafından çeşitli bahanelerle salıverilmez, [Kapfenberg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapfenberg) ve [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana) zindanlarında birkaç ay geçirir.[^4] Esir olarak birkaç kez satılır. Sahipleri tarafından çokça dövülür ve kırbaçlanır. Binicilik ve Almancayı öğrenme yeteneği sayesinde gelecek yıllarda daha iyi bir hayat sürmüştü. Bir keresinde efendisi ona, Hristiyanlığa geçmesi halinde özgürlük vadetmişti. Ancak Osman reddetti.[^5] [Karlofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'ndan sonra, 1700 yılında Temeşvar'a dönebilmişti. ## Sonrası Temeşvar'da esirliği sırasında öğrendiği Almanca sayesinde, resmi çevirmen (dragoman) oldu. 1715'te Avusturya ile başlayan yeni bir savaşta tekrar sıkıntılar yaşandı. [Eugene Savoy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eugen_%28Savoy_prensi%29) Temeşvar'ı zapt etti. Osman [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'a kaçtı. 1717'de Belgrad da elden çıktı. Bu sırada Belgrad cephaneliğini havaya uçuran Avusturyalılar Osman Ağa'nın ailesinin de bulunduğu 3.000 kişinin ölümüne neden oldular. Osman Ağa bundan sonra [Vidin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vidin) ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da çevirmenlik yaptı. ## Çalışmaları En önemli çalışması; *"Gâvurların Esiri"* adlı, 1724'te yazdığı eseridir. 1688-1700 arası Avusturya maceralarını anlatır. Eserin bir örneği, [British Museum](https://turkipedia.org/tr/wiki/British_Museum)'dadır. (NR. MS Or. 3213)[^6]) "***Nemçe*** *Tarihi"* adlı ***Avusturya*** *tarihi* çalışması bitirilmemiştir. 1700'den sonraki diplomatik görevlerini de yazmıştır. ## Ayrıca bakınız - [Romanya'da İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya%27da_%C4%B0slam) - [Osmanlı- Habsburg Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Avusturya_sava%C5%9Flar%C4%B1) [^1]: Ömer Gezer, Temeşvarlı Osman Ağa'nın Biyografisine Katkı: Habsburg Kapı Kethüdasına Mektubu –Transkripsiyon, Tercüme ve Bağlam, Türkbilig, c. 2024, sy 47, Haziran 2024, ss. 394-10, doi:10.59257/turkbilig.1507014 [^2]: Wendy Bracewell, Orientations: an anthology of East European travel writing, ca. 1550-2000, Central European University Press, 2009, ISBN 978-963-9776-10-4, p. 42. [^3]: Wendy Bracewell, Orientations: an anthology of East European travel writing, ca. 1550-2000, Central European University Press, 2009, ISBN 978-963-9776-10-4, p. 42. [^4]: Harun Tolasa, Kendi Kalemiyle Temeşvarlı Osman Ağa. Bir Türk Siphaisi ve Esirlik Hayatı, Konya, 1986. [^5]: Osman Aga: Gavurların Esiri (Modern Turkish:Esat Mermi), Milliyet yayınları, İstanbul, 1971 [^6]: Kitapmekani: Prisoner of the Infidels.