# Tehcir Kanunu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tehcir_Kanunu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tehcir Kanunu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tehcir_Kanunu (CC-BY-SA-4.0)

![Tehcir Kanunu](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Ottoman-Tehcir_Law.jpg/1280px-Ottoman-Tehcir_Law.jpg)
*Tehcir Kanunu (Ottoman Empire, public-domain)*

**Tehcir Kanunu** veya resmî adıyla **Sevk ve İskân Kanunu**,[^1][^2] 27 Mayıs 1915'te [Osmanlı Hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_h%C3%BCk%C3%BBmeti) tarafından [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda Osmanlı ordusu ile karşı karşıya gelebilecek iç unsurların savaş bölgelerinden uzak yerlere devlet eliyle gönderilmesi için çıkarılan göç kanunudur. 1 Haziran 1915 tarihinde [*Takvim-i Vekâyi*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Takv%C3%AEm-i_Vek%C3%A2yi)de yayımlanarak yürürlüğe girdi. İçeriğinde Osmanlı Ermenilerinden bahsetmemesine rağmen doğrudan imparatorlukta yaşayan Ermeni halkı hedef alarak Ermenilerin yaşadığı şehirlerden başka yerlere sürülmesine yol açtı ve böylece [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'nın bir parçasını oluşturdu.[^3][^4][^5]

## İçerik

Tehcir Kanunu olarak bilinen fakat geçici kanun mahiyetinde olan ve asıl adı "Savaş zamanında hükûmet uygulamalarına karşı gelenler için asker tarafından uygulanacak önlemler hakkında geçici kanun", Rum takvime göre 14 Mayıs, miladi takvime göre 27 Mayıs 1915 tarihinde kabul edilmiştir. Kanun, 1 Haziran 1915 günü dönemin resmî gazetesi [*Takvim-i Vekayi*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Takv%C3%AEm-i_Vek%C3%A2yi)***de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. İlk iki madde kanunun amaçlarını ve ana hatlarını belirtmektedir.***[^6]

“Vakt-i seferde ordu ve kolordu ve fırka (tümen) kumandanları ve bunlarin vekilleri ve müstakil mevki kumandanlari ahâli tarafından herhangi bir suretle evamir-i hükûmete (hükûmetin emirlerine) ve müdafaa-i memlekete (ülkenin savunmasına) ve muhafaza-i asayişe müteallik (ilişkin) icraat ve tertibata karşı muhalefet ve silâhla tecavüz mukavemet görürlerse, derakap (hemen) kuvve-i askeriye (askerî güçler) ile en şiddetli surette te'dibat yapmağa (akıllarını başlarına getirmeye) ve tecavüz ve mukavemeti (direnmeyi) esasından imha etmeye (yok etmeye) mezun (görevli) ve mecburdurlar.”

“Ordu ve müstakil kolordu ve fırka kumandanları, icabat-i askeriyeye (askerliğin gerektirdiği kurallara) mebnî (dayanarak) veya casusluk ve hıyanetlerini hissettikleri kurâ (köyler) ve kasabat (kasabalar) ahâlisini münferiden (tek olarak) veya müctemi'an (toplu olarak) diğer mahallere sevk ve iskân ettirebilirler”

## Uygulanması

![Ermeni nüfusunu (1896) gösteren harita](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Armenian_population_map_1896.jpg/1280px-Armenian_population_map_1896.jpg)
*Ermeni nüfusunu (1896) gösteren harita (own scan, public-domain)*

Liste, tehcir edilen Ermeni vatandaşların sayılarını göstermektedir.

## Tehcir edilenler

[TSK](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri) Genelkurmay Başkanlığı arşivinde bulunan belgeye göre[^7] tehcire tabi tutulanların sayısı aşağıdaki tablodadır. Tehcire tabi tutulanların vilayetlerdeki kaza sayıları, aşağıdaki kaynaktan ayrıntılı olarak görülebilir.

![Belgenin orijinali](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Application_of_the_Tehcir_law_Armenians_affected_by_the_law_page_summary.png)
*Belgenin orijinali (Ottoman Migration and Resettlement center, public-domain)*

Sevk ve teb’îdleri mukarrer Ermeni ahâlînin vilâyet ve müstakil livâ üzerine mikdârını irâe eder.

ABD resmî devlet kayıtlarına göre tehcire tabi tutulan Ermeni tebaanın sayısı aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi 486.000'dır (3 Şubat 1916).

![Belgenin rijinali](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/US_State_Department_document_on_Armenian_Deporties_in_1916.jpg/1280px-US_State_Department_document_on_Armenian_Deporties_in_1916.jpg)
*Belgenin rijinali (work of the United States Federal Government, public-domain)*

The following is the statistics of Armenian immigrants according to best information:

(Türkçe: "Takip eden, en iyi bilgilere göre Ermeni muhacirlerinin istatistiğidir.")

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://fakulteler.atauni.edu.tr/ermenia/mndty.php?al=3>
[^2]: Arşivlenmiş kopya. <http://fakulteler.atauni.edu.tr/ermenia/mndty.php?al=3>
[^3]: Paul Demont - François Georgeon, Bir İmparatorluğun Ölümü, Cumhuriyet, s. 96.
[^4]: Ferudan Ata, İşgal İstanbul'unda Tehcir Yargılamaları, TTK, s. 11.
[^5]: Sina Akşin, Ana Çizgileriyle Türkiye'nin Yakın Tarihi I, Cumhuriyet, s. 125.
[^6]: Tehcir Kanunu ,Tehcir Kanunu. <https://tr.wikisource.org/wiki/Tehcir_Kanunu>
[^7]: TSK Genelkurmay Başkanlığı Sitesi (Word dosyası). <http://www.tsk.mil.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_sorunu_salonu_doc/techire_tabii_tutulan.doc>
