# Tegüder (Çağatay prensi)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Teg%C3%BCder_(%C3%87a%C4%9Fatay_prensi)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tegüder (Çağatay prensi), https://tr.wikipedia.org/wiki/Teg%C3%BCder_%28%C3%87a%C4%9Fatay_prensi%29 (CC-BY-SA-4.0)

**Tegüder** (Tegüder, Tagūdār), 13. yüzyılda yaşamış bir [Çağataylı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatay_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) prensi olup, [Çağatay Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatay_Han)’ın oğlu Mochi Yebe üzerinden torunudur. [Hülagü](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCl%C3%A2g%C3%BB)’nün emrinde bir komutan olan Tegüder, 1260’ların sonlarında [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)’daki üssünden İran [İlhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhan)’ı [Abaqa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaka)’ya karşı bir isyan başlatmıştır. Yenilgiye uğrayan Tegüder teslim olmuş ve hapsedilmiş, ancak sonunda affedilerek serbest bırakılmıştır. Tegüder’in adı sıklıkla [*Negudar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Negudar) olarak yanlış okunmuş ve hatalı bir şekilde [Cuci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) prensleri altındaki bir Moğol kabilesi olan [Negudariler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaunas) ile ilişkilendirilmiştir.[^1]

## Biyografi

Tegüder, Hülagü’ye İran’a eşlik eden bir Çağatay birliğinin başındaydı. Kendisine [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)’da bir tımar verilmişti. 1267–68 kışında Tegüder, akrabası [Barak](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1yaseddin_Barak)’ın (Çağatay Hanlığı hükümdarı) elçilerine Abaqa’nın (İran İlhanı) yanına eşlik etmiştir. Doğuda Barak ile Abaqa arasında bir çatışma hazırlanırken Tegüder, [Darband](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derbent%2C_Da%C4%9F%C4%B1stan) geçidinden Çağatay Hanlığı’na geçmeye çalışmış, ancak geçidin kapalı olduğunu görünce Gürcistan’a geri dönmüştür. İlhan, peşine [Chormaqan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cormagon_Noyan)’ın oğlu [noyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Noyan) [Şiramun](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiramun_Noyan)’u göndermiştir.[^2] Tegüder, [Q'ueli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kol_Kalesi) yakınlarında yakalanmış ve yenilmiştir.[^3] Daha sonra [İmereti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mereti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)’nin Gürcü kralı [David Narin](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Davit) tarafından barındırılmış, buradan adamları Abaqa’ya sadık Gürcü soylularının topraklarını yağmalamıştır.[^4] İlhan sonunda David’i kaçak prensi desteklemekten vazgeçmeye ikna etmiştir. Şiramun tarafından bir kez daha yenilen Tegüder, 1269 sonlarında teslim olmuştur. [Urmiye Gölü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye_G%C3%B6l%C3%BC)’ndeki bir adada bir yıl hapsedilmiş, ardından Abaqa’nın Barak karşısındaki zaferinden sonra affedilerek serbest bırakılmıştır.[^5][^6]

[^1]: Boyle, John Andrew. The Cambridge History of Iran, Volume 5. Cambridge University Press, 1968, s. 357.
[^2]: Boyle, John Andrew. The Cambridge History of Iran, Volume 5. Cambridge University Press, 1968, s. 357.
[^3]: Gamq’relidze, Dmitri. Kartlis Tskhovreba. A History of Georgia. Artanuji, 2014, s. 364. <http://www.science.org.ge/books/Kartlis%20cxovreba/Kartlis%20Cxovreba%202012%20Eng.pdf>
[^4]: Rayfield, Donald. Edge of Empires: A History of Georgia. Reaktion Books, 2012, s. 132, 134.
[^5]: Boyle, John Andrew. The Cambridge History of Iran, Volume 5. Cambridge University Press, 1968, s. 357.
[^6]: Lane, George E.. Early Mongol Rule in Thirteenth-Century Iran: A Persian Renaissance. Routledge, 2003, s. 87-88.