# Tecâhül-i ârif > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tec%C3%A2h%C3%BCl-i_%C3%A2rif > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Tecâhül-i ârif, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tec%C3%A2h%C3%BCl-i_%C3%A2rif (CC-BY-SA-4.0) **Tecahül-i arif** (تجاهل العارف), [şiir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiir) ve [nesir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nesir)de bilinen bir hususun bir [nükte](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%BCkte)ye bağlı olarak bilinmiyormuş gibi ifade edilmesidir. Bilineni bilmez görünmek özel bir amaçla ve nükteli şekilde gerçekleştirilir. Bunun için [sanatkâr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sanat%C3%A7%C4%B1) muhatabına cevabını bildiği sorular sorar. Böylece hem maksadı doğrudan söylemenin yeknesaklığı kırılır hem de söze nükte ve zarafet kazandırılmış olur.[^1] Sanatın başlıca amaçları arasında şunlar vardır:[^2] - kınama ("Ey Habur ağacı, niye yapraklısın? / Sanki Tarîfoğlu'na üzülmemiş gibisin?") - dokundurma ("Biz veya siz, ikimizden biri ya doğru yol üzerinde veya açık bir sapıklık içindedir.") - aşkta şaşkınlık ("Sizi Allah'a salarım çölün ceylanları! Söyleyin bana / Leylâm sizden mi yoksa Leylâ beşerden midir?") - medihte [mübalağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCbala%C4%9Fa) ("Görünen şimşek parıltısı mı yoksa lamba ziyası mı / Ya da sevgilinin görünen yüzündeki tebessümleri mi?) - tâzimde mübalağa ("Ben susuzluk mu çekerim sen her pınardan akan su iken / Ben dünyada zulme mi uğrarım sen benim yardımcım iken") - [hiciv](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hiciv)de mübalağa ("Bilmiyorum, ileride bileceğimi de sanmıyorum / Şu Âl-i Hasn erkekler topluluğu mudur yoksa kadınlar topluluğu mu!") - olayın kesinliğini belirtmek gayesiyle tecâhül yollu soruya başvurma ("Allah, 'Ey Meryem oğlu Îsâ! İnsanlara beni ve annemi Allah’tan başka iki tanrı bilin diye sen mi söyledin?' buyurdu") ## Örnekler - Sular mı yandı neden tunca benziyor mermer? - Arzu dolu,yaşamak dolu / Bu eller miydi resimleri tutarken uyuyan? - Şakaklarıma kar mı yağdı ne var / Benim mi Allah'ım bu çizgili yüz? [^1]: Yıldıran Sarıkaya, Meliha. TECÂHÜL-i ÂRİF. TDV İslâm Ansiklopedisi. [^2]: Durmuş, İsmail. TECÂHÜL-i ÂRİF - TDV İslâm Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr.