# Tebriz Kuşatması (1725)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(1725)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tebriz Kuşatması (1725), https://tr.wikipedia.org/wiki/Tebriz_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281725%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/11_Chardin_Tabriz_1673.png/1280px-11_Chardin_Tabriz_1673.png)
* (Jean Chardin, public-domain)*

- **Çatışma:** Tebriz Kuşatması
- **Parçası:** 1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı
- **Tarih:** 28 Temmuz-1 Ağustos 1725
- **Yer:** Tebriz
- **Bölge:** İran
- **Sebep:** Osmanlı Devleti'nin Safevî Devleti'nin Batı İran'daki topraklarını ele geçirmek istemeleri
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Tebriz ve sonrasında Erdebil Osmanlı topraklarına katıldı
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Safevî Devleti
- **Komutan:** Köprülü Abdullah Paşa; Ala Kulu Han
- **Güç:** 50-60.000; 15.000
- **Kayıp:** ~2-3.000 ölü; ~10.000 ölü

**Tebriz Kuşatması**, [1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-%C4%B0ran_Sava%C5%9F%C4%B1_%281723-1727%29)'nda evre.

[Köprülü Abdullah Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu dört gün süren şiddetli bir kuşatma sonucunda 1 Ağustos 1725 tarihinde [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'i ele geçirdi.

## Kuşatma öncesi

[Van Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%28eyalet%29) ve *Doğu Seraskeri* [Köprülü Abdullah Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu 1-30 Eylül 1724 arasında [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'i kuşattıysa da, [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) garnizonunun direnişi ve mevsimin ilerlemesi nedeniyle kuşatmayı kaldırmıştı. Müteakip sefer mevsiminde Osmanlı ordusu yeniden [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'i hedef aldı.

Bununla birlikte, Osmanlı kurmay heyeti [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'in kuzeyindeki [Zunuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zunuz) kalesindeki Murteza Kulu Han komutasındaki Safevî birliği bertaraf edilmeden Tebriz'in yeniden kuşatılmasının tehlikeli olacağına hükmettiler. Osmanlı ordusu İranlıların yaklaşık 10.000 asker kaybettikleri [muharebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zunuz_Muharebesi) sonrasında 23 Mayıs 1725'te adıgeçen kaleyi de ele geçirdi.

Sefer hazırlıkları çerçevesinde [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'den gemilerle [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)’a getirilen zahire buradan arabalarla [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) üzerinden yaklaşık 2.000 arabayla [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)’e gönderildi.[^1]

1725 Temmuz ayı ortasında [Köprülü Abdullah Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pa%C5%9Fa) [Tasuc](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tesuc)'daki karargâhından harekete geçerek bu defa daha büyük bir orduyla yeniden [Ala Kulu Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ala_Kulu_Han) tarafından savunulan Tebriz üzerine yürüdü. Osmanlı ordusu, [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29), [Rakka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rakka_%28eyalet%29), [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana_%28eyalet%29), [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul_%28eyalet%29), [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29), [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29), [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_%28eyalet%29) eyaletleri ile [İçel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin_%28il%29), [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara) ve [Çankırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1) sancaklarından askerlerin yanı sıra Kürt atlılarının da bulunduğu 50-60.000'lik bir kuvvete sahipti.

## Kuşatma

Osmanlı ordusu 27 Temmuz'da [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e 10-12 kilometre mesafedeki Közeli'ye vardı. 28 Temmuz'da [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) kalesi önlerine gelerek kuşatma düzeni alan Osmanlı ordusunda sağ kanatta [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29), [Rakka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rakka_%28eyalet%29), [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul_%28eyalet%29) ve [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29) eyalet birlikleri ile Kürt atlıları, sol kanatta [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) ve (bir bölüm) [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29) eyalet birlikleri, merkezde iki dalkılıç alayı, bunların arkasında sırasıyla [serdengeçti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serdenge%C3%A7ti)ler, [Yeniçeriler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri), [topçular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top%C3%A7u_Oca%C4%9F%C4%B1), silahdarlar, dört sancak muhafız bölüğü, [sipahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipahi)ler ve gönüllü silâhdarlar konuşlandı. [Köprülü Abdullah Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pa%C5%9Fa) karargâhını Karadağ tepeleri karşısındaki sol kanada kurdu. Gerek sol kanada gerek merkeze Deveci ve Surhab kasabalarının karşısında [tabya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tabya)lar inşa ettirdi.

Buna mukabil, [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) garnizonu ise [Mazenderan](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2zenderan) topçularının arasına keskin nişancıları yerleştirdi. Keza, kuşatma boyunca [Gazan Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazan) türbesinin (*Şenb-i Gazan*) karşısındaki evlerin duvarları da Safevîlerce burç olarak kullanıldı ve gerek tüfekçiler gerek [milis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milis)ler Osmanlı askerlerini buradan da ateş altında tutmaya çalıştılar.

Kuşatma 28 Temmuz'da başladı ve Osmanlıların ateş gücü Safevî tabyalarını kısa sürede etkisiz hale getirdi. 10.000 askerini kaybeden kale garnizonu[^2] 1 Ağustos 1725'te teslim olma teklifini iletti. 2 Ağustos'ta kurulan divanda teslim belgesi imzalandı ve 3 Ağustos'ta Safevî muhafızlar kaleyi tahliye etti.[^3]

## Kuşatma sonrası

[Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'in 122 yıl sonra yeniden Osmanlı idaresine girmesi [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da büyük bir sevinç uyandırdı ve büyük şenliklerle kutlandı. Osmanlılar süratle [tahrir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahrir) yaparak [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'in idâri ve malî taksimatını tamamladılar.[^4][^5]

[Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'in Osmanlıların eline geçmesinin ardından 1725 Eylül'ünde [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil)'deki Safevî Valisi [Köprülü Abdullah Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pa%C5%9Fa)'ya elçi göndererek Osmanlı idaresine girme arzusunu ilettiyse de, bunun bir tuzak olduğu ortaya çıktı.[^6] [Erdebil'deki muharebede](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil_Muharebesi) [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) kalgayı Azamet Giray'ın komutasındaki Kırım ordusunun yardımıyla Safevî birliğini bozguna uğratan Osmanlılar 7 Ocak 1726'da burada da idarelerini kurdular.[^7]

[^1]: "Lale Devrinde Savaş", Serdar Genç, Kitap Yayınevi, İstanbul (2013), s.48
[^2]: "History of the Wars: 1721-1738, Abraham of Erevan, Mazda Publishers (1999), s.36
[^3]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.14, s.80-81
[^4]: "Tabriz Under Ottoman Rule (1725-1730)", Fariba Zarinebaf-shahr, Chicago (1991)
[^5]: "1740 (1127) Tarihli Tapu Tahrir Defterine Göre Tebriz Sancağı", Selim Özcan, 19 Mayıs Üniversitesi, Samsun (1994)
[^6]: "The Scramble for Iran: Ottoman Military and Diplomatic Engagements during the Afghan Occupation of Iran (1722-1729)", Mehmet Yılmaz Akbulut, Boğaziçi Üniversitesi (2015), s.100
[^7]: "Osmanlı Eyalet Tevcihâtı (1717-1730)", Fahameddin Başar, Türk Tarih Kurumu, Ankara (1997), s.156
