Tayyareci Fethi Bey

Fethi Bey (1891, Ayazpaşa - 27 Şubat 1914, Taberiye Gölü yakınları), Türk asker ve ilk Türk pilotlardandır. Bahriye'den, bugünkü adı ile İstanbul Teknik Üniversitesi'nden, arkadaşı Ahmet Fetgeri Aşeni vasıtasıyla Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nde 1909 sonrasında yöneticilik yapmıştır. Beşiktaş Jimnastik Kulübü kurucuları ve sporcuları^{[1]İlk Beşiktaş Futbol Takımı’ndan 8 Şehit. bjk.com.tr.} arasındadır.

"Yüzbaşı Fethi Bey; 1891 İstanbul doğumludur. 1901 yılında Bahriye Çarkçı Ameliyat Mektebi İdadisine girmiştir. 1908 yılında 'çarkçı subayı' olarak fabrikaya atanır. 1910 yılında Hamidiye Kruvazörü' nün Adriyatik Limanları' nı ziyaretinde motor çarkçısı olarak görev yapmıştır. 1911’de Esliha Tamirat Fabrikası' nda çalışmıştır. 3 Temmuz 1912 tarihinde Bristol Tayyare Mektebi' ne pilotaj tahsili için gönderilmiştir. Hava sınıfına geçmiş, Garp ve Şark Ordusu' nda pilot olarak görev yapmıştır. Balkan Harbi' ndeki muvaffakiyetleri gereği 'gümüş liyakat madalyası' ile taltif edilmiştir. 1913 yılında yüzbaşı rütbesine terfi etmiş ve tayyare bölüğünün ikinci takım subayı olmuştur. 1914 yılı başında ise Mısır’a gidecek ekibe ilk sıradan dahil olmuştur."^{[2]Osmanlı İmparatorluğu’nun Son Yıllarında Bir Kararlılık Gösterisi: ‘Kıtalararası Osmanlı Hava Seferi’, Yrd. Doç. Dr. Hv. Öğ. Yb. Osman Yalçın}

8 Şubat 1914 tarihinde silah arkadaşı Sadık Bey ile birlikte 'Muavenet-i Milliye' isimli Blériot XI/B uçağıyla İstanbul-Kahire uçuşuna başlamışlardır. Konya, Ulukışla, Adana, Humus ve Şam üzerinden Kahire'ye uzanacak bu hava yolculuğunu tamamlayamayarak; 27 Şubat 1914 tarihinde, Şam'ın Taberiye ilçesi Şimiriye bucağı yakınlarında düşmüş ve Türk havacılık tarihinin ilk kayıpları arasında yer almışlardır. Mezarı, Sadık ve Nuri Beyler'inki ile birlikte Şam'daki Selahaddin Eyyubi Türbesi haziresindedir.

Hatırası

Fethi Bey'in hedefine varamadan kazadan ölmesi, o günlerde ülke çapında büyük üzüntüye yol açmıştı. Türk Havacılığının "İlk hava şehidi"^{[3]Türk havacılığının ilk şehitleri. www.aa.com.tr.} olan Tayyareci Fethi Bey'in anısına Ebedi Şef Atatürk tarafından 1934 yılında Muğla'nın Meğri kasabasına Fethiye adı verildi.^{[4]ÖZDİL, Yılmaz. Yüce Atatürk. www.hurriyet.com.tr, 10 Ara 2013.[5]Güverte, Arka. İşte Beşiktaş'ın kurucularından "Fethiye'ye" ismini veren Yüzbaşı Fethi Bey! Her Beşiktaşlı'nın bilmesi gereken bir öykü. 14 Ağu 2016.} 2004 yılında Tayyareci Fethi Bey'in anıt heykeli Fethiye'de antik tiyatronun hemen karşısında bulunan Şehit Yüzbaşı Tayyareci Fethi Bey Milli Parkında sergilenmeye başlandı, daha sonra bu heykel 2018 yılında yapılan Fethiye Devlet hastanesi karşısında bulunan Şehit Fethi Bey parkındaki yeni yerine taşındı.

Behçet Kemal Çağlar, Tayyareci Fethi Bey için şu dizeleri yazdı:

"Aslan uçtu" diye söylenir methi; Bu kutsal toprağın çocuğu Fethi.. Kahrolur darbanla elbet her zaman Olursa bakış yan ve maksat eğri; Bak; Fethiye oldu sayende Meğri, Kartalım! gölgende hürdür bu vatan.

Ayrıca bakınız

• Tayyareci Nuri Bey

• Tayyareci Sadık Bey