# Tatyos Efendi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatyos_Efendi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Tatyos Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tatyos_Efendi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bc/Tatyos-1.2.jpg) * (public-domain)* - **Artalan:** çalmayan görevli - **Doğum adı:** Tateos Ekserciyan - **Doğum tarihi:** 1858 - **Yer:** Ortaköy, İstanbul - **Köken:** İstanbul - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Tarz:** Klasik Türk müziği - **Meslek:** Müzisyen, bestekar ![Tatyos Efendi'ye ait Hicazkâr makamında Yok Mudur Ey Mahpeyker Zerre İnsafın Senin (Osmanlı Türkçesi: يوقميدر اي مهپيكر زره انصافك سنك) bestesini gösterir nota defteri.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/16/Tatyos_Efendi%27ye_ait_Nota.jpg) *Tatyos Efendi'ye ait Hicazkâr makamında Yok Mudur Ey Mahpeyker Zerre İnsafın Senin (Osmanlı Türkçesi: يوقميدر اي مهپيكر زره انصافك سنك) bestesini gösterir nota defteri. (Tatyos Efendi Tatyos Enserciyan Թադեոս Էքսերճյան, public-domain)* **Tateos Ekserciyan** (Osmanlı Türkçesi: *طاتيوس اكسرجيان ,* Ermenice: *Թադեոս Էքսէրճեան*), (d. 1858, [Ortaköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak%C3%B6y%2C_Be%C5%9Fikta%C5%9F), [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - ö. 16 Mart 1913, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Osmanlı Ermenisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) [müzisyen](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCzisyen) ve [bestekar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Besteci).[^1] [Osmanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca) yazımda Türkçedeki artdamak n'si, kef üzerine üç nokta ile yazılırdı. Elyazısında bu noktalar konmazdı, bu yüzden kef (ك) harfi ince k, artdamak n'si (ñ, ng) ve ince g için kullanılan ortak harf olduğundan, kimilerince yanlışlıkla *Ekserciyan* diye yanlış okunduğu olur. Ekser, bir tür çivinin adıdır. 16 Mart 1913 tarihinde hayatını kaybetti. Babası Monakyan, Ortaköy [Ermeni Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) [musikişinas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musiki%C5%9Finas)larındandır. Ortaköy'deki [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) okulunu bitirdi. Zanaatkâr olması için bir çilingire ve bir saatçiye çırak olarak verildi. Musikiye düşkünlügü sebebiyle dayısı Movses Papazyan'dan [kanun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanun_%28%C3%A7alg%C4%B1%29) dersi almaya başladı. Amatör topluluklarda bir süre kanun çalmasının ardından kanunu bıraktı. Kemanî Kör Şebüh'dan keman çalmasını öğrendi. Andon ve Civan kardeşlerden ve Hanende Asdik Ağa'dan ders aldı. Hanende Karakaş, Tanburî Ovakim, Kanunî Şemsi gibi sanatkârlarla Galata'daki Pirinççi Gazinosu başta olmak üzere, uzun yıllar fasıllar yönetti. O zamanki gazino sözü, günümüz gazinolarıyla karıştırılmamalıdır. Ünlendikten sonra [Ahmet Rasim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Rasim) Bey, [Civan ve Andon kardeşler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lavtac%C4%B1_Andon), [Şevki Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eevki_Bey), [Kemençeci Vasilaki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemen%C3%A7eci_Vasilaki), [Tanburi Cemil Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanbur%C3%AE_Cemil_Bey) ile arkadaşlık yaptı ve beraber çaldı. Bu arkadaşlıkların olumlu etkisiyle saz eserlerinde de başarılı oldu. Eserlerinin çoğu kayıt altına alınamadığı için nota bilmesine rağmen unutulmuştur. Tatyos Efendi, birçok eserine de güfte yazmıştır. Çağının gerekleri ve sanat anlayışına göre güzel saz ve söz eserleri bestelemiş, [Klasik Türk müziği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klasik_T%C3%BCrk_m%C3%BCzi%C4%9Fi) makamlarının geleneksel ifade özelliklerini başarı ile yansıtmıştır. Tatyos Efendi'nin, saz eseri olarak bestelediği [karcığar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karc%C4%B1%C4%9Far), [suzinak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suzinak), [rast](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rast) [peşrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C5%9Frev)leri; [hüseyni](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyn%C3%AE), [suzinak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suzinak), rast [saz semaileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saz_semaileri) ile birlikte bazı şarkıları meşhurdur. Sağlığı bozulduktan sonra Tatyos Efendi, [Ahmet Rasim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Rasim) ve [Kemençeci Vasilaki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemen%C3%A7eci_Vasilaki) gibi birkaç dostunun dışında yalnız kaldı. Ölüm kaydı, kilise defterine Türk müziğinde önemli bir sanatçı olmasına rağmen "Çalgıcı" olarak kaydedilmiştir. Sanatçının cenazesi Ahmet Rasim Bey'le beraber on-on beş kadar kişi tarafından kaldırılmış ve Hasanpaşa Uzunçayır'da bulunan [Kadıköy Ermeni Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1k%C3%B6y_Ermeni_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na defnedilmiştir. ## Tatyos Efendi'nin Kadıköy Ermeni Mezarlığı'ndaki anıtmezarı Yakın dostu Ahmet Rasim Bey, sözlerini de kendisinin yazdığı [uşak makamı](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C5%9Fak_makam%C4%B1)ndaki:*"Gamzedeyim devâ bulmam Garibim bir yuva kurmam Kaderimdir hep çektiğim İnlerim hiç rehâ bulmam"*güfteli eseri için "onun ömrünün hâsılasıdır" demiştir. Hikâyesi ise şöyledir: Tatyos Efendi'nin sevdiği bir kız vardır. Fakat bir türlü kavuşamamışlardır. Ancak sevdiği kız Ermenistan'a taşınır. Gün gelir sevdiği kız İstanbul'a geri döner. Tatyos Efendi'nin cenazesine sevdiği kız gelir. Çok az dostlarından biri olan Ahmet Rasim'in yanına oturur ve eline bir mektup tutuşturup: Bunu tabutun içine yerleştirin der. O mektup ise şöyledir:*“Gamzedesin, devan benim Garip kuşsun yuvan benim Çektiğimiz yeter gayri Kaderimsin inan benim Takat yetişmez eleme Bülbül imrenir çileme Şu bizim kara sevdamız Kalsın öteki aleme Elbet kadrini bilirim İste canımı veririm Küsme talihine Tatyos Çok durmam ben de gelirim…” *Tatyos Efendi'nin; çatık kaşlı, pos bıyıklı, kısa boylu, tıknaz yapılı, kalender yaradılışlı, hafif şehlâ gözlü bir kişi olduğu söylenir. Türk Mûsikî repertuvarında sekiz peşrev, altı saz semaisi, bir beste denemesi, muhtelif makam ve usûllerden bestelediği kırk yedi şarkısı bulunmaktadır. Atatürk'ün sevdiği şarkılardan "Mani oluyor halimi takrire hicabım" şarkısı da Tatyos Efendi'nindir. Tatyos Efendi'nin çok bilinen '[Gamzedeyim Deva Bulmam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gamzedeyim_Deva_Bulmam)' şarkısını [Barış Manço](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bar%C4%B1%C5%9F_Man%C3%A7o), [Müzeyyen Senar](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCzeyyen_Senar), [Cansu Koç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cansu_Ko%C3%A7), [Gaye Su Akyol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaye_Su_Akyol), [Kubat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubat) gibi pek çok sanatçı tarafından seslendirmiştir. ![Kemal Gürses tarafından yapılan çalıntıları](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/57/Tatyos_Efendi.jpg) *Kemal Gürses tarafından yapılan çalıntıları (Nelson Corgi, CC-BY-SA-4.0)* [^1]: Haberler, Yeni Ufuk Gazetesi-Elazığ Haberleri-. Aslı Kaya Bilge Hatun - ‘GAMZEDEYİM DEVA BULMAM’ ŞARKISININ HÜZÜNLÜ HİKAYESİ ve TATYOS EFENDİ.