# Tatartup Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatartup_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tatartup Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tatartup_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Malka Muharebesi
- **Tarih:** 30 Ekim - 2 Kasım 1785
- **Yer:** Tatartup kalesi
- **Sonuç:** Rus zaferi
- **Savaşan:** Russian Empire; 25px Şeyh Mansur Hareketi; Çeçenistan; Kabarda (Doğu Çerkesya); Dağıstanlılar
- **Komutan:** Larion Nagel; 25px İmam Mansur; Dol Mudarov

**Tatartup Muharebesi,** 21 Kasım 1785'te [Rusya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Şeyh Mansur](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Mansur) liderliğindeki Kafkasyalılar arasında gerçekleşti ve Mansur'un yenilgisiyle sonuçlandı.[^1] Bunun ardından Şeyh Mansur [Anapa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anapa)'ya gitti.[^2]

## Tarihçe

[Malka yenilgisinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malka_Muharebesi_%281785%29) ardından [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Şeyh Mansur'un](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Mansur) [Kuzey Kafkasya'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Kafkasya) başlattığı direniş hareketin tamamen yok etmeyi planladı. Albay Nagel'in komutası altında özel bir birlik örgütlendi.[^3][^4] 21 Kasım 1785'te Albay Nagel Küçük Kabardey'i işgal etti.Rus ordusunun yaklaştığını duyan [Şeyh Mansur](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Mansur), [Çeçenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C3%A7enler), [Kabardeyler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabardeyler), [Kumuklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumuklar) ve [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)lılardan oluşan küçük bir birlik kurdu. İki taraf Malka Nehri yakınındaki [Tatartup kalesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatartup) buluştu. Ardından gelen şiddetli çatışmada her iki taraf da ağır kayıplar verdi ve hem Mansur hem de Nagel, birliklerini savaştan çekmeyi planladı. Mansur önce geri çekilme emrini verdi ve kendisi [Anapa'ya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anapa) sığınırken birlikleri de evlerine döndü.[^5][^6][^7] Bu yenilginin sonucu Mansur için ağır oldu pek çok destekçisi ona olan güvenlerini kaybederek Mansur'u terk etti. 1786 yılının başında Küçük [Kabardey'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabarda) prensi ve Mansur'un sadık destekçisi Dol Mudarov, Rus ordusu tarafından esir alındı.

Adamlarının çoğu onu terk etmiş olsa da [Şeyh Mansur](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Mansur), 600 kişilik bir orduyla Rus askerlerine karşı [gerilla savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gerilla_sava%C5%9F%C4%B1) yürütmeye devam etti.

[^1]: Jaimoukha, Amjad. A Brief History of Kabarda [from the Seventh Century AD], s. 19.
[^2]: Jaimoukha, Amjad. A Brief History of Kabarda [from the Seventh Century AD], s. 19.
[^3]: Потто В. А. первые от него отложились&f=false Кавказская война в отдельных очерках, эпизодах, легендах и биографиях: в 5-ти томах, 1899, — Том 1. <https://books.google.ru/books?id=Fyz9CQAAQBAJ&pg=PT245&dq=Чеченцы+первые+от+него+отложились&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjrtvTG-f_jAhUjpYsKHXpdDpAQ6AEILzAB#v=onepage&q=Чеченцы>
[^4]: Все Кавказские войны России: самая полная энциклопедия / А. Куликов, В. Рунов. — : Эксмо, 2013. — 605
[^5]: История СССР с древнейших времен до наших дней. — Серия 1. С древнейших времён до Великой Октябрьской социалистической революции. — Том 3. Превращение России в великую державу. Народные движения XVII—XVIII вв. / Редколлегия тома: Л. Г. Бескровный и др. — : Наука, 1967. — 748 с. — с. 648.
[^6]: Стрежнев И. К студеным северным волнам: А. С. Пушкин и Беломорский Север: литературно-краеведческие очерки Северо-Западное книжное издательство, 1989.
[^7]: Гасаналиев М. Шейх Мансур (Ушурма) как руководитель освободительного движения (статья). — Известия ДГПУ. Общественные и гуманитарные науки. — 2011. — № 2. — с. 18—21.