# Tarafsızlık Anıtı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarafs%C4%B1zl%C4%B1k_An%C4%B1t%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tarafsızlık Anıtı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tarafs%C4%B1zl%C4%B1k_An%C4%B1t%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

- **Orijinal ad:** Bitaraplyk binasy
- **Durum:** Tamamlandı
- **Yapı türü:** Anıt
- **Konum:** Aşkabat, Türkmenistan
- **Açılış:** 1998
- **Maliyet:** 12 milyon US$
- **Yükseklik:** 75 m
- **Baş müteahhit:** Polimeks

**Tarafsızlık Anıtı** (Bitaraplyk binasy), [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan)'ın başkenti [Aşkabat](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fkabat)'ta bulunan bir [anıt](https://turkipedia.org/tr/wiki/An%C4%B1t)tır. Anıt, 1998'de [Türkmenistan cumhurbaşkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan_cumhurba%C5%9Fkan%C4%B1) [Saparmurat Türkmenbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saparmurat_Niyazov) tarafından ülkenin resmî [tarafsızlık konumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarafs%C4%B1z_%C3%BClke)nu anması amacıyla inşa edilmiş olup[^1] üç ayaklı bir kemer şeklindedir ve 75 metre yüksekliğindedir.[^2]

Anıt, ilk olarak Aşkabat'ın şehir merkezinde yer almaktaydı ve cumhurbaşkanlığı sarayından daha uzun olan ufuk çizgisine hükmetmekteydi.[^3] Anıtın her zaman güneşe bakacak şekilde dönen 12 metre uzunluğunda altın kaplama bir Türkmenbaşı heykeli bulunmaktaydı.[^4][^5]

18 Ocak 2010'da Türkmenbaşı'nın halefi [Kurbankulu Berdimuhammedov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurbankulu_Berdimuhammedov), anıtın sökülmesi ve taşınmasıyla ilgili çalışmayı başlatmak için bir kararname imzaladı.[^6][^7] Anıtın, 2008 yılına kadar erken bir tarihte söküleceğine dair raporlar vardı, ancak cumhurbaşkanı 2010 yılına kadar bu kararı onaylamadı.[^8]

Tarafsızlık Anıtı, 2010 yılında Aşkabat'ın banliyölerine taşıdı. Türk inşaat firması [Polimeks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polimeks), anıtın yıkımını ve taşınmasını gerçekleştirmesiyle görevlendirildi.[^9] Türkmenbaşı'nın altın heykelinin kaldırılması ise 26 Ağustos 2010'da tamamlandı.[^10] Heykel artık dönmesede görüntüleme platformu genellikle ziyaretçilere açıktır ve geceleri aydınlatılmaktadır. Anıtın ayakları içerisinde asansörler bulunmaktadır.[^11] ve ziyaretçiler için popüler bir cazibe merkezi olan panoramik bir izleme platformuna sahiptir.

## Dış bağlantılar

- [The Neutrality Monument - Polimeks](https://web.archive.org/web/20130627164016/http://www.polimeks.com/eng/UstyapiTarafsizlikAniti.aspx)

[^1]: The Times: 'Father of all Turkmen' toppled under orders of successor. <http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article6994416.ece>
[^2]: Radio Free Europe: Turkmen Leader Orders Predecessor's Statue Removed. <http://www.rferl.org/content/Turkmen_Leader_Orders_Predecessors_Statue_Removed/1932837.html>
[^3]: The Times: 'Father of all Turkmen' toppled under orders of successor. <http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article6994416.ece>
[^4]: The Times: 'Father of all Turkmen' toppled under orders of successor. <http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article6994416.ece>
[^5]: BBC News: Turkmenistan ex-leader Niyazov's arch to be removed. <http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8466622.stm>
[^6]: The Times: 'Father of all Turkmen' toppled under orders of successor. <http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article6994416.ece>
[^7]: Financial Times: Turkmenistan to end personality cult <http://www.ft.com/cms/s/0/ea282c82-045e-11df-8603-00144feabdc0.html>
[^8]: Financial Times: Turkmenistan to end personality cult <http://www.ft.com/cms/s/0/ea282c82-045e-11df-8603-00144feabdc0.html>
[^9]: Financial Times: Turkmenistan to end personality cult <http://www.ft.com/cms/s/0/ea282c82-045e-11df-8603-00144feabdc0.html>
[^10]: Turkmenistan ex-leader Niyazov's golden statue toppled. BBC News Asia-Pacific, 26 Ağustos 2010. <https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-11095257>
[^11]: Catherine A. Fitzpatrick. Turkmenistan: Golden Turkmenbashi Statue is Back. 7 Kasım 2011. <http://www.eurasianet.org/node/64458>
