Tanburî Cemil Bey

Tanbûrî (Tambûrî) Cemil Bey (1873, İstanbul - 29 Temmuz 1916, İstanbul^{[1]Arşivlenmiş kopya.}), Türk tambur, yaylı tambur, klasik kemençe, alto kemençe, viyolonsel ve lavta ustasıdır. Çok sayıda bestesi ve taş plak kayıtları vardır. Yaylı tamburun mucididir.^{[2]TANBÛRÎ CEMİL BEY. klasikturkmusikisi, 14 Mart 2016.}

Hayatı

1873 yılında İstanbul'da doğdu. İlk müzik bilgilerini orta okul sıralarında ağabeyi Ahmet Bey'den almıştır. Müzik aleti çalmaya karşı ilgisi on yaşlarında keman ve kanun ile başlayan Cemil Bey daha sonra başladığı ve ismi ile bütünleşen tambur sazı ile ustalık derecesine ulaşmıştır. Tamburî Ali Efendi'nin de öğrencilerindendir. Hatta Ali Efendi'nin, Tamburî Cemil Bey'i dinledikten sonra "eline bir daha tambur almayacağını" söylediği rivayet olunsa da, ona eski tarz tambur icrasını öğretmiştir. Tamburdan başka, klasik kemençe, lavta ve viyolonsel gibi sazları aynı ustalıkla icra ederek başlı başına bir ekol sahibi olmuştur. Müzik aleti çalmakta erişilmez bir mertebeye yükselmiş olan Cemil Bey aynı zamanda çok iyi bir bestekârdır. Yaptığı eserlerle Türk müziği saz icrasına yepyeni ve modern bir tarz ve değişik bir yorum getirerek icracılığın mükemmelleşmesinde en büyük rolü oynamıştır. Özellikle, taş plaklara yapmış olduğu taksim kayıtları makam, üslup ve tavır açısından bir ders niteliği taşımaktadır. 29 Temmuz 1916'da İstanbul'da ölen Cemil Bey sözlü eserlerin yanında birçok saz eseri bestelemiştir. Taksimlerinin yanında, taş plaklara kaydedilmiş çok sayıda eseri bulunmaktadır.^{[3]Orijinalinden "Tanburi Cemil Bey'in Hazinesi". TRT, 15 Şubat 2016.} Öğrencileri arasında ilk kadın otomobil yarışçısı olan Sâmiye Cahid Morkaya'da bulunur.^{[4]Türkiye’nin ilk kadın ralli pilotu , Hürriyet, Erişim tarihi: 12 Haziran 2016}

Mesut Cemil'in babası olan Tamburî Cemil Bey'in mezarı Mevlanakapı'da, Merkezefendi Mezarlığındadır.^{[5]Tanburi Cemil Bey anıldı. 29 Temmuz 2015.}

Tamburî Cemil Bey'in Çeçen Kızı (Hüseyni Oyun Havası) adlı bestesi Yunanistanın Midilli Adası'nda Ta Ksyla (Τα Ξύλα) adı ile bilinmekte olup oyun olarak oynanmaktadır.

Bestelediği saz eserleri

• Şedd-i Araban Peşrevi^{[6]Tanburi Cemil Bey Külliyatı – 10 Disk Collection. kalan.com, 4 Mart 2016.}

• Ferahfeza Peşrevi

• Muhayyer Peşrevi

• Mahur Peşrevi

• Hicazkâr Peşrevi

• Kürdili Hicazkâr Peşrevi

• Isfahan Peşrevi

• Neva Peşrevi

• Bestenigâr Saz Semaisi

• Suz-i Dilârâ Saz Semaisi

• Ferahfeza Saz Semaisi

• Hüseynî Oyun Havası (Çeçen Kızı)

• Nihavend Sirto

• Nikriz Sirto

Dış bağlantılar

• https://islamansiklopedisi.org.tr/cemil-bey-tanburiWebarşiv|url=https://web.archive.org/web/20190509121308/https://islamansiklopedisi.org.tr/cemil-bey-tanburi |tarih=9 Mayıs 2019