# Tamag

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tamag
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tamag, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tamag (CC-BY-SA-4.0)

**Tamag**, eski [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)in inancı [Tengricilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tengricilik)'te bugünkü [cehennem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cehennem) kelimesinin eş anlamlısıdır. Sözün **tamağ, tamuk, tamug** ve **tamu** varyantları da vardır. Moğollar **tam** derler. Öldükten sonra suçluların cezalandırılmak üzere gittiği yerdir. İslam inancıyla birlikte geniş betimlemeler yapılmış ve nasıl bir yer olduğu hakkında değişik fikirler ileri sürülmüştür. Fakat tüm görüşlerdeki ortak nokta **ateş** ile ilgili olduğudur. Eski Türkler ([Oğuzlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar), [Chou](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zhou_Hanedan%C4%B1) Türkleri ve diğer [Gök Tanrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tengri)'ya tapan Türkler) Tamug'un yeraltında olduğuna inanırdı. Tamug'un efendisi [Erlik Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erlik)'dır ve günahkâr kişileri cezalandırmak için vardır. Karşıtı [Uçmag](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C3%A7mag)'dır.

**Kazırgan** sözcüğü de Türk ve Altay halk inancında ve mitolojisinde Cehennem Çukuru anlamında kullanılır. Kötü ruhların doğruluğa gelmesi için, geçici bir süre kaldığı ateş çukurudur. Çukur anlamı taşır. Kazımak ve kazık sözleri ile aynı kökten gelir.

## Etimoloji

Tam/Dam kökünden türemiştir.[^1] Kapalı yer demektir. Karanlık anlamı vardır. Sanskritçe (Eski Hintçe) Tamas (karanlık) sözcüğü ile de bağlantılı olduğu söylenir. Moğolca ve Tunguzca Tama sözcüğü toplanmak, bir araya gelmek[^2][^3] manaları içerir. Türkçede Tam kökü yakmak anlamı da taşır ve Tamız, Tamur gibi sözcükler bu anlamı ihtiva eder. Tamug kelimesi [Divânu Lügati't-Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2nu_Lug%C3%A2ti%27t-T%C3%BCrk)'te "Tamu" olarak geçer. Tıpkı "kamug" (şimdi "kamu") kelimesinde olduğu gibi "g" harfi düşmüş ve "tamu" olmuştur.

## Dış bağlantılar

- [Yaratılış Efsaneleri](https://web.archive.org/web/20111214080708/http://www.egitmenim.com/sayfa/efsane/yaratilis.htm)

[^1]: Mongolian Etymology, Starling ("tama"). <http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?single=1&basename=%2Fdata%2Falt%2Fmonget&text_number=1260&root=config>
[^2]: Tungus Etymology, Starling ("tama"). <http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?single=1&basename=%2Fdata%2Falt%2Ftunget&text_number=+660&root=config>
[^3]: Altaic Etymology, Starling ("t`ámu"). <http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=config&morpho=0&basename=%5Cdata%5Calt%5Caltet&first=1&off=&text_proto=t%60a%CC%81mu&method_proto=substring&ic_proto=on&text_meaning=&method_meaning=substring&ic_meaning=on&text_rusmean=&method_rusmean=substring&ic_rusmean=on&text_turc=&method_turc=substring&ic_turc=on&text_mong=&method_mong=substring&ic_mong=on&text_tung=&method_tung=substring&ic_tung=on&text_kor=&method_kor=substring&ic_kor=on&text_jap=&method_jap=substring&ic_jap=on&text_reference=&method_reference=substring&ic_reference=on&text_any=&method_any=substring&sort=proto&ic_any=on>