# Talat Paşa Suikastı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa_Suikast%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Talat Paşa Suikastı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa_Suikast%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![16 Mart 1921 tarihli The New York Times manşeti: "Talat Paşa, Berlin'in Banliyösünde Katledildi", "Ermeni Öğrenci, Katliamlardan Sorumlu Tutulan Eski Türk Sadrazamını Vurdu", "SUİKASTÇİ TUTUKLANDI", "Morgenthau Talat'tan 'Büyük Patron' Olarak Bahsediyor ve Onu Zulümlerle Suçluyor"](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8b/Talaat_Pasha_Slain_in_Berlin_Suburb.png) *16 Mart 1921 tarihli The New York Times manşeti: "Talat Paşa, Berlin'in Banliyösünde Katledildi", "Ermeni Öğrenci, Katliamlardan Sorumlu Tutulan Eski Türk Sadrazamını Vurdu", "SUİKASTÇİ TUTUKLANDI", "Morgenthau Talat'tan 'Büyük Patron' Olarak Bahsediyor ve Onu Zulümlerle Suçluyor" (New York Times, public-domain)* - **Parçası:** Nemesis Operasyonu - **Bölge:** Charlottenburg, Berlin - **Tarih:** 15 Mart 1921 - **Hedef:** Talat Paşa - **Tür:** Suikast (silahlı saldırı) - **Ölü:** Talat Paşa - **Yaralı:** Yok - **Örgüt(ler):** Ermeni Devrimci Federasyonu - **Saldırganlar:** Soğomon Tehliryan - **Sebep:** Ermeni Kırımı **Talat Paşa Suikastı**, 15 Mart 1921'de eski [Osmanlı sadrazamı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_sadrazamlar%C4%B1_listesi) ve [İttihat ve Terakki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin kurucularından [Talat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa)'nın [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'de Ermeni öğrenci [Soğomon Tehliryan](https://turkipedia.org/tr/wiki/So%C4%9Fomon_Tehliryan) tarafından yapılan silahlı suikast sonucu öldürülmesidir. Duruşması sırasında Tehliryan, "Bir adam öldürdüm ama katil değilim." dedi[^1] ve jüri kararıyla beraat etti.[^2] Tehliryan, Osmanlı İmparatorluğu hâkimiyetindeki [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan)'da doğdu ve [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) başlamadan önce Sırbistan'a taşındı; savaş sırasında Rus ordusundaki [Ermeni Gönüllü Tugayları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_G%C3%B6n%C3%BCll%C3%BC_Tugaylar%C4%B1)'nda görev yaptı.[^3] Savaşta tanık olduğu [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'nın intikamını almak isteyen Tehliryan, [Ermeni Devrimci Federasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Devrimci_Federasyonu) tarafından yürütülen gizli bir program olan [Nemesis Operasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nemesis_Operasyonu)'na katıldı ve Türklerle iş birliği yapmış olan Ermeni Mıgırdiç Harutunyan'ı İstanbul'da öldürdükten sonra Talat'a suikast düzenleme görevi için seçildi.[^4] Talat, zaten bir [Osmanlı askerî mahkemesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1919-1920_%C4%B0stanbul_yarg%C4%B1lamalar%C4%B1) tarafından mahkûm edilmiş ve idam cezasına çarptırılmıştı; ancak Alman hükûmetinin izniyle Berlin'de yaşıyordu. 15 Mart 1921 günü Tehliryan, ensesine yakın mesafeden ateş ederek Talat'ı anında öldürdü. Talat'ın cenazesine birçok önde gelen Alman katıldı ve [Dışişleri Bakanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Federal_D%C4%B1%C5%9Fi%C5%9Fleri_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28Almanya%29) cenazesine "Büyük bir devlet adamına ve sadık bir dosta" yazılı bir çelenk gönderdi.[^5] Tehliryan'ın 2–3 Haziran 1921'deki duruşmasındaki savunma stratejisi, [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'ndan ve Talat'ın kırımda olan rolünden bahsetmekti. Kırımla ilgili kapsamlı kanıtlar mahkemeye sunuldu ve böylece dava "20. yüzyılın en görkemli davalarından biri" hâline geldi.[^6] Tehliryan tek başına hareket ettiğini ve cinayeti önceden planlamadığını iddia edip, mahkemede soykırımdan sağ kurtulması ve aile üyelerinin ölümlerine şahsen tanık olması hakkındaki dramatik ve gerçekçi bir hikâye anlattı.[^7] Dava uluslararası medyada geniş yer buldu ve [Ermeni Kırımı'nın tanınmasına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Soyk%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1%27n%C4%B1n_tan%C4%B1nmas%C4%B1) dünya çapında dikkat çekilmesine sebep oldu. Tehliryan'ın beraatine çoğunlukla olumlu tepkiler verildi.[^8] Tehliryan, Ermeniler için bir "[ulusal kahraman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulusal_kahraman)" hâline geldi. Talat Almanya'da gömüldü, ancak 1943'te naaşı Türkiye'ye gönderildi ve orada adına bir [devlet cenaze töreni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devlet_cenaze_t%C3%B6reni) gerçekleştirildi.[^9] Talat günümüzde hâlâ birçok Türk tarafından olumlu şekilde karşılanmaktadır ve Tehliryan Türkiye'de bir "terörist" olarak görülmektedir.[^10] Polonyalı Yahudi avukat [Raphael Lemkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Raphael_Lemkin), davayı haberler yoluyla öğrendi ve [uluslararası hukuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluslararas%C4%B1_hukuk)ta "[soykırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Soyk%C4%B1r%C4%B1m)" suçunu oluşturmak için bu davadan ilham aldı.[^11] ## İddialar Talat Paşa'nın, ölümü öncesi eşine ve çevresindeki arkadaşlarına "Beni bir gün vuracaklar. Alnımdan kan akacak, yere serileceğim. Rahat yatağımda ölmek bana nasip olmayacak. Buna şimdiden kendini alıştır. Ama ziyanı yok. Varsın vursunlar. Vatan benim ölümümle bir şey kaybedecek değildir. Bir Talat gider, bin Talat yetişir." dediği iddia edilmektedir.[^12] ## Dış bağlantılar - [Dava kaydı](https://portal.dnb.de/bookviewer/view/1124866795#page/n0/mode/1up) - [İngilizce çeviri](http://www.armenianhouse.org/wegner/docs-en/talaat-1.html) [^1]: Dean, Carolyn J.. The moral witness : trials and testimony after genocide. 2019, s. 41. [^2]: MacCurdy, Marian M.. Sacred Justice : the Voices and Legacy of the Armenian Operation Nemesis. 2017, s. 301-302. [^3]: Jacobs, Steven. The Complicated Cases of Soghomon Tehlirian and Sholem Schwartzbard and Their Influences on Raphaël Lemkin’s Thinking About Genocide. Nisan 2019, s. 36. [^4]: Hofmann, Tessa. A Hundred Years Ago: The Assassination of Mehmet Talaat (15 March 1921) And The Berlin Criminal Proceedings Against Soghomon Tehlirian (2/3 June 1921): Background, Context, Effect. 19 Mart 2021, s. 67-90. [^5]: Ihrig, Stefan. Justifying genocide : Germany and the Armenians from Bismarck to Hitler. 2016, s. 232. [^6]: Ihrig, Stefan. Justifying genocide : Germany and the Armenians from Bismarck to Hitler. 2016, s. 235. [^7]: Petrossian, Gurgen. Ein Strafverfahren als Ausgangspunkt der Entwicklung des Völkermordsbegriffes. 27 Ekim 2020, s. 93-100. [^8]: Irvin-Erickson, Douglas. Raphael Lemkin and the Concept of Genocide.. University of Pennsylvania Press, Inc, 2016, s. 36. [^9]: Olson, Robert W.. The Remains of Talat: a Dialectic Between Republic and Empire. 1986, s. 46-56. [^10]: Jacobs, Steven. The Complicated Cases of Soghomon Tehlirian and Sholem Schwartzbard and Their Influences on Raphaël Lemkin’s Thinking About Genocide. Nisan 2019, s. 36. [^11]: Irvin-Erickson, Douglas. Raphael Lemkin and the Concept of Genocide.. University of Pennsylvania Press, Inc, 2016, s. 36. [^12]: odatv4.com. Talat Paşa'nın mirası.