# Talat Paşa: İttihatçılığın Beyni ve Soykırımın Mimarı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa%3A_%C4%B0ttihat%C3%A7%C4%B1l%C4%B1%C4%9F%C4%B1n_Beyni_ve_Soyk%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1n_Mimar%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Talat Paşa: İttihatçılığın Beyni ve Soykırımın Mimarı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa%3A_%C4%B0ttihat%C3%A7%C4%B1l%C4%B1%C4%9F%C4%B1n_Beyni_ve_Soyk%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1n_Mimar%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

- **Kitap adı:** Talat Paşa: İttihatçılığın Beyni ve Soykırımın Mimarı
- **Yazarı:** Hans-Lukas Kieser
- **Orijinal isim:** Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide
- **Ülke:** ABD
- **Özgün dil:** İngilizce
- **Yayınevi:** Princeton University Press
- **Basım tarihi:** 2018
- **Sayfa sayısı:** 552
- **İsbn id:** 978-1-4008-8963-1

***Talat Paşa: İttihatçılığın Beyni ve Soykırımın Mimarı*** (*Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide*), [Hans-Lukas Kieser](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hans-Lukas_Kieser) tarafından 2018 yılında yazılan bir [akademik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akademi) [kitap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kitap)tır. Kitap, Princeton University Press tarafından yayınlanmış olup [Talat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa)'nın biyografisidir. Kitap, yazarın Talat Paşa'nın, [Mustafa Kemal Atatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) ile birlikte modern Türk milletinin eş-babası olduğu tezini ve ayrıca Talat'ın egemenliğini ve önemini tartışmaktadır.

Kitap, Talat Paşa ve diğer [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yetkililerinin [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'nı emrettiğini ve yönettiğini iddia etmektedir.[^1][^2] Kitap, [İletişim Yayınları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0leti%C5%9Fim_Yay%C4%B1nlar%C4%B1) tarafından [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e)ye çevrilmiştir.

## Arka plan

Kieser, [12 Eylül Darbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/12_Eyl%C3%BCl_Darbesi) ile ilgilenmeye başladıktan sonra, 1980'lerde [Ortadoğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Do%C4%9Fu) tarihine odaklanmaya başladı.[^3]

Kieser, [Talat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa) hakkında [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) dışında başka dillerde biyografi bulunmamasının ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun son on yıllık varlığının sonuçlarını bağlamsallaştırma arzusunun kitabı yazma nedenleri olduğunu belirtti.[^4]

## İçerik

Kitap, Talat Paşa'nın siyasi hırsları ve ideolojisi ile siyasi kariyerinin ardındaki koşullara odaklanırken, erken yaşamına odaklanmamaktadır.[^5]

Kitap, toplamda yaklaşık 70 sayfadan oluşan bir kaynakça ve ek notlar içermektedir. Alan Whitehorn, [*Armenian Weekly*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Armenian_Weekly)***de kitaptaki bazı fotoğrafların nadiren yayınlandığını ve bu nedenle nadir bulunduğunu yazdı.***[^6]

*The New York Review of Books****tan Mark Mazower, kitap için "düzyazı yayadır" açıklamasını yaptı.***[^7]

### Görüşler

Kieser, Talat Paşa'yı tek baba olmaktan çok, [Atatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'le birlikte modern Türk ulusunun babası olarak tanımlar. Kieser, 1919-1921 yılları arasında ikisi arasındaki işbirliğinden bahsetmektedir.[^8]

Kieser, Talat Paşa'ın diğer iki Paşa muhtemelen dış meselelere odaklandığından [Üç Paşalar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7_Pa%C5%9Falar) döneminin büyük bölümünde [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun fiili yöneticisi olduğunu savunmaktadır.[^9] Kieser, "Talat, [Enver](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa) ve [Cemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Pa%C5%9Fa)'in Osmanlı başkentinde ikamet ettiği ve [İttihat ve Terakki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin tek parti yönetiminin yeni kurulduğu 1913 yılı için rejimi üçlü yönetim olarak adlandırmak güzel, ama sonrasında değil" açıklamasını yapmıştır.[^10]

Kieser ayrıca Talat Paşa'nın iktidarının eğilimlerinin Atatürk'ün bunlarla çelişmesinden ziyade Atatürk'ünkiyle genişletildiğini ve [Nazi Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nasyonal_Sosyalist_Alman_%C4%B0%C5%9F%C3%A7i_Partisi)'nin "paradigmasını" Talat Paşa'nın yönetiminden elde ettiğini belirtmektedir.[^11]

### Tepkiler

Mazower, [*Naim Efendi'nin Hatıratı ve Talat Paşa Telgrafları: Krikor Gergeryan Arşivi*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Naim_Efendi%27nin_Hat%C4%B1rat%C4%B1_ve_Talat_Pa%C5%9Fa_Telgraflar%C4%B1%3A_Krikor_Gergeryan_Ar%C5%9Fivi) ile karşılaştırıldığında Talat Paşa, Ermeni Soykırımı öncesi olayların ve [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın daha büyük bir resmine sahip olduğunu ve Talat Paşa'nın paha biçilmez olduğu sonucuna varmıştır.[^12]

Whitehorn, kitabın "iyi araştırılmış ve ilginç bir yazı" olduğu ve "[Jön Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrkler) dönemi ve Ermeni soykırımı hakkındaki anlayışımıza önemli bir katkı olmaya yazgılı" olduğu sonucuna vardı.[^13]

## Konuyla ilgili yayınlar

- Web kaynağı | url = https://www.youtube.com/watch?v=g9np14O0eKs | başlık = Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide Prof. Hans-Lukas Kieser | yayımcı = [Van Leer Jerusalem Institute](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_Leer_Jerusalem_Institute) | tarih = 20 Kasım 2018 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20200922131252/https://www.youtube.com/watch?v=g9np14O0eKs | arşivtarihi = 22 Eylül 2020
- dergi kaynağı|yazar=Güçlü, Yücel|başlık=Review Essay Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide|dergi=[Journal of Muslim Minority Affairs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Journal_of_Muslim_Minority_Affairs)|yıl=2018|cilt=38|sayı=3|sayfalar=441-450|doi=10.1080/13602004.2018.1502405|s2cid=216113326 - Published online on 10 August 2018

## Dış bağlantılar

- [*Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide*](https://press.princeton.edu/titles/11285.html)* * - [Princeton University Press](https://turkipedia.org/tr/wiki/Princeton_University_Press)
- [*Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide*](https://www.jstor.org/stable/j.ctt1zc2x70)* * - [JSTOR](https://turkipedia.org/tr/wiki/JSTOR)
- [*Talat Paşa: İttihatçılığın Beyni ve Soykırımın Mimarı*](https://iletisim.com.tr/kitap/talat-pasa/10006&cd=1&hl=tr&ct=clnk&gl=fi)* * - [İletişim Yayınları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0leti%C5%9Fim_Yay%C4%B1nlar%C4%B1)

[^1]: Mazower, Mark. An Archive of Atrocities. The New York Review of Books, 4 Nisan 2019. <https://www.nybooks.com/articles/2019/04/04/talat-pasha-archive-atrocities-armenia/>
[^2]: Alman yazarın Talat Paşa biyografisine skandal başlık: Soykırımcı ilan edildi!. Kırım Haber Ajansı, 9 Mart 2021. <https://qha.com.tr/haberler/guncel/alman-yazarin-talat-pasa-biyografisi-turkce-ye-cevrildi-soykirimci-ilan-edildi/308033/>
[^3]: Kaaki, Lisa. Biography sheds light on Talaat Pasha, the father of modern Turkey. Arab News, 7 Ağustos 2018. <http://www.arabnews.com/node/1352221/books>
[^4]: Kurt, Ümit. Talat Pasha is the co-founder of modern Turkey - Historian Kieser. Ahval News, 16 Eylül 2018. <https://ahvalnews.com/ottoman-empire/talat-pasha-co-founder-modern-turkey-historian-kieser>
[^5]: Melson, p. ?? (possbly 253).
[^6]: Whitehorn, Alan. Book Review: 'Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide'. Armenian Weekly, 10 Nisan 2019. <https://armenianweekly.com/2019/04/10/book-review-talaat-pasha-father-of-modern-turkey-architect-of-genocide/>
[^7]: Mazower, Mark. An Archive of Atrocities. The New York Review of Books, 4 Nisan 2019. <https://www.nybooks.com/articles/2019/04/04/talat-pasha-archive-atrocities-armenia/>
[^8]: Kurt, Ümit. Talat Pasha is the co-founder of modern Turkey - Historian Kieser. Ahval News, 16 Eylül 2018. <https://ahvalnews.com/ottoman-empire/talat-pasha-co-founder-modern-turkey-historian-kieser>
[^9]: Ihrig, p. 201.
[^10]: Kurt, Ümit. Talat Pasha is the co-founder of modern Turkey - Historian Kieser. Ahval News, 16 Eylül 2018. <https://ahvalnews.com/ottoman-empire/talat-pasha-co-founder-modern-turkey-historian-kieser>
[^11]: Waterbury, John. Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide. Foreign Affairs, 31 Aralık 2018. <https://www.foreignaffairs.com/reviews/capsule-review/2018-12-31/talaat-pasha-father-modern-turkey-architect-genocide>
[^12]: Mazower, Mark. An Archive of Atrocities. The New York Review of Books, 4 Nisan 2019. <https://www.nybooks.com/articles/2019/04/04/talat-pasha-archive-atrocities-armenia/>
[^13]: Whitehorn, Alan. Book Review: 'Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide'. Armenian Weekly, 10 Nisan 2019. <https://armenianweekly.com/2019/04/10/book-review-talaat-pasha-father-of-modern-turkey-architect-of-genocide/>
