# Takvîmü't-Tevârîh > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Takv%C3%AEm%C3%BC't-Tev%C3%A2r%C3%AEh > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Takvîmü't-Tevârîh, https://tr.wikipedia.org/wiki/Takv%C3%AEm%C3%BC%27t-Tev%C3%A2r%C3%AEh (CC-BY-SA-4.0) ***Takvîmü't-Tevârîh*** ([Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): **تقويم التواريخ** - "Tarihlerin takvimi" anlamına gelir) veya ***Takvim üt tevarih-i Katip Çelebi***, [Katip Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2tip_%C3%87elebi) tarafından yazılmış, yaratılıştan kitabın yazıldığı tarih olan 1648'e kadar olmuş olayların listesini içeren eserdir. T*akvîmü't-Tevârîh*, Katip Çelebi'nin ikinci eseridir. Çelebi, eseri önce [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) yazdığını, sonra girişi ve bazı eklemeleri [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e)ye çevirdiğini belırtmiştir. Kitap, [Adem](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82dem)'in yaratılışı ile başlar (yazar bu olayın [hicret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicret)ten önce 6216 yılında olduğu belirtir). Kitaptaki tablolar arasında [Ramazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ramazan) aylarının başlagıç ve bitiş tarihleri, tarihin başlıca hanedanlarının isimleri ve tarihleri, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'a kadar padişah, [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) ve diğer devlet büyüklerinin ad ve tarihleri bulunmaktadır.[^1] *Takvîmü't-Tevârîh*, ilk defa [İbrahim Müteferrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_M%C3%BCteferrika) tarafından 1733'te basılmıştır, kitabın başına yazarın hayatı da eklenmiştir. Eserin ilk yazılmasından sonra başkaları tarafından geliştirilmiştir. [Mehmed Şeyhi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_%C5%9Eeyhi) 1649-1731 yılları arası, İbrahim Müteferrika 1733 yılına kadar ve [Ali Suavi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Suavi) 1734'ten 1812'ye kadar birer bölüm yazmışlardır.[^2] *Takvîmü't-Tevârîh*in nüshalarının bir kısmı [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'ya ulaşmış ve çevirileri yapılmıştır. [Dresden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dresden) kütüphanesinde bulunan bir örneği [Koehler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koehler) tarafından kopyalanmış ve ona bir [Latince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Latince) çeviri ve bir yorum bölümü eklenmiştir. [Johann Jakob Reiske](https://turkipedia.org/tr/wiki/Johann_Jakob_Reiske), [Abu el Fida](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abu_el_Fida)'nın *Muhtasir Tarik Al Başar* adlı eserinin çevirisine (Laypzig, 1768) *Takvîmü't-Tevârîh*in tablolarını da eklemiştir. Katip Çelebi'nin tarih tabloları [Rinaldo Carli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rinaldo_Carli) tarafından "Cronologia historica..." olarak [İtalyanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanca)ya çevrilmiş ve 1697'de [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik)'te yayımlanmıştır. [Antoine Galland](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antoine_Galland) da [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) bir çeviri yapmıştır.[^3][^4] [^1]: Stanford J. Shaw. History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Empire of the Gazis: The Rise and Decline of the Ottoman Empire, 1280-1808. 1976, s. 286. [^2]: Hatice Oruç. Tarih-i Bosna. [^3]: Joseph Fr Michaud, Louis Gabriel Michaud. Biographie universelle, ancienne et moderne, ou Histoire, par ordre alphabétique, de la vie publique et privée de tous les hommes qui se sont fait remarquer par leurs écrits, leurs actions, leurs talents, leurs vertus ou leurs crimes. 1987, s. 287. [^4]: Martijn Theodoor Houtsma. E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936. 1987, s. 205.