# Tahin helvası

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahin_helvas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tahin helvası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tahin_helvas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Tahin_Helva_01.jpg/1280px-Tahin_Helva_01.jpg)
* (Zeynel Cebeci, CC-BY-SA-4.0)*

- **Adı:** Tahin helva
- **Yaratıcısı:** Hasan Basri Efendi
- **Malzemeler:** tahin, şeker, çöven suyu, vanilya
- **Türü:** Helva
- **Bölgesi:** Denizli
- **Ülke:** Türkiye

**Tahin helva**, ana maddeleri tahin, şeker, çöven suyu, vanilya olan, ünlü bir [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [tatlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatl%C4%B1)sıdır. Çeşitlerine göre içerisine kakao, antep fıstığı, sakız, bal ve ceviz eklenir. 700 yıl önce Denizli'de Hasan Basri Efendi tarafından keşfedilmiştir.[^1] Son yıllarda tahin helva sanayinde şeker yerine [glikoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Glukoz) oranı yüksek [fruktoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fruktoz) oranı düşük mısır şurupları, yağ ve [protein](https://turkipedia.org/tr/wiki/Protein)i bağlayıcı çeşitli katkılar (konsantre soya proteinleri ve bitkisel lifler) kullanılmaktadır.

## Yapılması

Tahin helvasının ham maddesi tahin ve şekerdir. Şeker ve su kaynatılır. Kaynama derecesinin 145 °C civarında olması idealdir. Sitrik asit ilave edilir. Kaynatılır. Çöven suyu eklenip, ağartma görülür. Ağda kıvamı elde edilir. Tahin ve ağda karıştırılır. Ustalık marifeti isteyen kürekleme işlemi yapılır. Fındık, fıstık gibi eklenmek istenen çeşniler eklenir. Yoğurma işlemi yapılır. Kalıplandıktan sonra soğutup dinlendirilir.[^2]

## İç malzemesine göre çeşitleri

- Sade tahin helvası
- Antep fıstıklı tahin helvası
- Kakaolu tahin helvası
- Cevizli yaz helvası
- Sakızlı ballı kürek helva
- Kakaolu kürek helva
- Sade kürek helva

## Yörelere göre çeşitleri

### Bilecik Pazaryeri Helvası

Bilecik Pazaryeri Helvası; Bilecik'in Pazaryeri ilçesinde üretilen bir helva çeşididir. Ürün yaz helvası olarak adlandırılan çeşit özelliğine benzemektedir. Bilecik Pazaryeri Helvası [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^3]

### Ermenek Pekmezli Tahin Helvası

Karaman Ermenek'te şeker yerine pekmez kullanılarak yapılan helva çeşididir.[^4] Ermenek Helvası 14.09.2022 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^5]

### Bayramiç Tahin Helvası

Çanakkale Bayramiç Tahin Helvası 09.08.2021 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^6]

### Paşa Helvası

Kütahya'da 1898 yılında dönemin Osmanlı Valisi Fuat Paşa için yapıldığı rivayet edilir. Kütahya Paşa Helvası 05.01.2021 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^7]

### Fındıklı Tahin Helvası

Düzce Fındıklı Tahin Helvası 10.02.2022 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^8]

### Uşak Helvası

Uşak Helvası 20.04.2022 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^9]

### Soma Helvası

Soma Helvası 04.08.2023 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^10]

[^1]: 5 asırdır Osmanlı lezzeti tahin helvası üretiyorlar - Sayfa 3. <https://www.cnnturk.com/yasam/5-asirdir-osmanli-lezzeti-tahin-helvasi-uretiyorlar>
[^2]: Diatek - Helva Üretimi. <https://www.diatek.com.tr/Makale-Yontem/Genel/Helva-Uretimi_3343.htm>
[^3]: https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/290.pdf <https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/290.pdf>
[^4]: ERMENEK HELVASI. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/karaman/neyenir/ermenek-helvasi>
[^5]: Ermenek Helvası. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/4404>
[^6]: Coğrafi İşaret Platformu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/3404>
[^7]: Coğrafi İşaret Platformu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/3404>
[^8]: Coğrafi İşaret Platformu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/3404>
[^9]: Uşak Helvası. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/4264>
[^10]: Soma Helvası. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/4675>
