# Tagar kültürü

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tagar_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Tagar kültürü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tagar_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC (CC-BY-SA-4.0)

![Tagar Kültürüne ait kurganlar.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D1%8B%D0%BA%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD_%D0%B2%D1%85%D0%BE%D0%B4.JPG/1280px-%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D1%8B%D0%BA%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD_%D0%B2%D1%85%D0%BE%D0%B4.JPG)
*Tagar Kültürüne ait kurganlar. (Виктор Санников, CC-BY-SA-3.0)*

**Tagar kültürü**, MÖ 800 ve MÖ 200 yılları arasında Güney Sibirya'da yaşamış, Akaban ve [Yukarı Yenisey / Minusk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenisey) bölgesinde yapılan arkeolojik kazılar sonucunda ortaya çıkarılmış [Tunç Çağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tun%C3%A7_%C3%87a%C4%9F%C4%B1) toplumlarına verilen isim.[^1] Bulunan kalıntılar, [Karasuk kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karasuk_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)nün devamı niteliğini taşımaktadır.[^2][^3][^4]

## Özellikleri

![Tagar Kültürüne ait bir petroglif.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Malaya_Boyarskaya_pisanitsa.JPG/1280px-Malaya_Boyarskaya_pisanitsa.JPG)
*Tagar Kültürüne ait bir petroglif. (Евгений Палецкий, CC-BY-SA-3.0)*

Tunçtan yapılmış iki yanı keskin bıçaklar ve hançerler, ok uçları, saplı aynalar, bilezikler, küpeler, taraklar ve üç ayaklı süslü kazanlar, tunçtan yapılmış heykeller ve bu eşyalarının bir bölümünün üzerine işlenmiş ve [İskitler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skitler)de de görülen hayvan üsluplu tasvirler kültürün sanat tarzını yansıtmaktadır.[^5][^6]

2009 yılında [Andronovo kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andronovo_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC), [Karasuk kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karasuk_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC), Tagar kültürü ve [Taştık kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Ft%C4%B1k_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC) üzerine yapılan genetik çalışmalar *Human Genetics* isimli dergide yayınlanmıştır.[^7] Araştırmada Karasuk kültüründen MÖ 800 - MS 100 yılları arasında yaşamış 12 birey analiz edilmiş[^8] ve 10 bireyin [mitokondriyal DNA](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mitokondriyal_DNA)'larının Avrasya'da yaygınca bulunan haplogrupları içerdiği bulunmuştur.[^9] Ancak 6 bireyden alınmış Y-DNA analizleri 6 bireyin tamamının R1a1 haplogrubuna sahip olduğunu ortaya koymuştur.[^10] Bu haplogrubun bu bölgelere [Hint-Avrupa halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hint-Avrupa_halklar%C4%B1)nın göç etmesi ile geldiği bilinmektedir ve haplogruplara dayanaraktan Tagar kültürüne ait bireylerin açık renkli gözlere ve [Avrupalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)lara benzer özelliklere sahip oldukları belirlenmiştir.[^11]

## Ayrıca bakınız

- [Afanasyevo kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afanasiyevo_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)
- [Andronovo Kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andronovo_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)
- [Karasuk kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karasuk_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)

[^1]: Наталия Л. Членова: Тагарская культура. In: Марина Г. Мошкова: Степная полоса азиатской части СССР в скифо-сарматское время (= Археология СССР.). Наука, Москва 1992, ISBN 5-02-009916-3.
[^2]: Di Cosmo, Nicola. Ancient China and Its Enemies: The Rise of Nomadic Power in East Asian History. Cambridge University Press, 22 Nisan 2004. <https://books.google.com/books?id=Vo7TmTbE-t0C>
[^3]: Keyser, Christine. Ancient DNA provides new insights into the history of south Siberian Kurgan people. Human Genetics, 16 Mayıs 2009, s. 395-410.
[^4]: Neolithic and Metal Age cultures. Encyclopædia Britannica. <http://global.britannica.com/EBchecked/topic/102325/Central-Asian-arts/60300/Neolithic-and-Metal-Age-cultures>
[^5]: Keyser, Christine. Ancient DNA provides new insights into the history of south Siberian Kurgan people. Human Genetics, 16 Mayıs 2009, s. 395-410.
[^6]: Neolithic and Metal Age cultures. Encyclopædia Britannica. <http://global.britannica.com/EBchecked/topic/102325/Central-Asian-arts/60300/Neolithic-and-Metal-Age-cultures>
[^7]: Keyser, Christine. Ancient DNA provides new insights into the history of south Siberian Kurgan people. Human Genetics, 16 Mayıs 2009, s. 395-410.
[^8]: Keyser, Christine. Ancient DNA provides new insights into the history of south Siberian Kurgan people. Human Genetics, 16 Mayıs 2009, s. 395-410.
[^9]: Keyser, Christine. Ancient DNA provides new insights into the history of south Siberian Kurgan people. Human Genetics, 16 Mayıs 2009, s. 395-410.
[^10]: Keyser, Christine. Ancient DNA provides new insights into the history of south Siberian Kurgan people. Human Genetics, 16 Mayıs 2009, s. 395-410.
[^11]: Keyser, Christine. Ancient DNA provides new insights into the history of south Siberian Kurgan people. Human Genetics, 16 Mayıs 2009, s. 395-410.
