# Tabakât-ı Nâsırî > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Tabak%C3%A2t-%C4%B1_N%C3%A2s%C4%B1r%C3%AE > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Tabakât-ı Nâsırî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Tabak%C3%A2t-%C4%B1_N%C3%A2s%C4%B1r%C3%AE (CC-BY-SA-4.0) ***Tabakât-ı Nâsırî*** (Nastaliq|طبقات ناصری), adını [Nâsırüddin I. Mahmud Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2s%C4%B1r%C3%BCddin_Mahm%C3%BBd)'dan alan, [Minhâc-ı Sirâc Cûzcânî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minh%C3%A2c-%C4%B1_Sir%C3%A2c_C%C3%BBzc%C3%A2n%C3%AE) tarafından Farsça olarak yazılan ve 1260 yılında tamamlanan ayrıntılı bir İslam tarihi eseridir. 23 bölümden oluşan ve açık sözlü bir üslupla kaleme alınan bu eserin yazımı için Cûzcânî uzun yıllarını harcamış, hatta verdiği bilgiler için referanslar göstermiştir. Kitabın birkaç bölümü [Gurlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gurlular)'a ayrılmış olsa da, [Gazneli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazneliler) [Sebük Tegin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seb%C3%BCk_Tegin)'in iktidarı ele geçirmesinden önce Gazne'deki seleflerinin tarihini de içermektedir. Cûzcânî Tabakât-ı Nâsırî'yi derlerken günümüze ulaşmayan başka eserlerden de faydalanmıştır. Cûzcânî'nin "Tabakât"ı kaleme alma şekli sonraki yüzyıllarda hanedan tarihi ile ilgili eserlere referans olmuştur. ## İçerik *Tabakât-ı Nâsırî****nin yazılış amacı İran ve Orta Asya'da kurulmuş olan Müslüman hanedanlıklarını anlatmaktı.sfn|Siddiqi|2010|p=83 Ancak ilk peygamber'den başlayarak kendi zamanına kadar geçen olayları anlatan bir İslam tarihi eseri oldu.sfn|Siddiqi|2010|p=83 Üslubunun güzelliği ve zengin içeriği sebebiyle yazılan tarih eserleri arasında seçkin bir yere sahiptir. Özellikle Cûzcânî'nin yaşadığı dönemde Hindistan ve Afganistan’da meydana gelen olayları kendi gözlemlerine ve görgü şahitlerin ifadelerine dayanarak yazması Tabakāt-ı Nâṣırî'yi eşsiz bir kaynak yapmaktadır.***[^1] *Tabakât-ı Nâsırî*, 1229-1230 yılları arasında Delhi sultanına karşı [Bengal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bengal)'de gerçekleşen, [Halaciler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halaciler)'in isyan ettiğine dair tek kaynaktır.sfn|Siddiqi|2010|p=83 ## Bölümler Bu bölümler sırasıyla,[^2] sfn|Mehta|1986|p=8-9[^3] - **Bölüm I**: [Peygamberler tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1sas-%C4%B1_enbiy%C3%A2) - **Bölüm II**: [Râşidîn Halifeliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hulef%C3%A2-yi_R%C3%A2%C5%9Fid%C3%AEn) - **Bölüm III**: [Emevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emev%C3%AEler) - **Bölüm IV**: [Abbâsîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abb%C3%A2s%C3%AEler) - **Bölüm V**: İran’da hüküm süren hanedanlar - **Bölüm VI**: Tubba‘ ve Yemen hükümdarları - **Bölüm VII**: [Tâhirîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%A2hir%C3%AEler) - **Bölüm VIII**: [Saffârîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saff%C3%A2r%C3%AEler) - **Bölüm IX**: [Sâmânîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2m%C3%A2n%C3%AEler) - **Bölüm X**: [Deylemliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deylemliler) ([Büveyhîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCveyh%C3%AEler)) - **Bölüm XI**: [Gazneliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazneliler); [Sebük Tegin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seb%C3%BCk_Tegin)'den [Hüsrev Melik](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsrev_Melik)'e kadar olan dönemin tarihidir. - **Bölüm XII**: [Selçuklular](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) - **Bölüm XIII**: [Atabeylikler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atabeg); [İldenizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ldenizliler), [Salgurlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salgurlular) ve Sencer’den sonra Nîşâbur’da hüküm süren emîrler - **Bölüm XIV**: Nimrûz ve Sîstan melikleri - **Bölüm XV**: [Eyyûbîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEler) - **Bölüm XVI**: [Harezmşahlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2rezm%C5%9F%C3%A2h) - **Bölüm XVII**: [Gurlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gurlular); İktidara gelişlerinden başlayıp 1215'te Sultan [Alâeddin Muhammed Harezmşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2eddin_Muhammed) ile son bulana kadar olan dönemi anlatır. - **Bölüm XVIII**: Gurlular’ın [Bâmiyân](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bamyan) ve [Toharistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baktriya) kolu - **Bölüm XIX**: Gazne’de hüküm süren Gurlular; [Seyfeddin Sûrî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyfeddin_S%C3%BBr%C3%AE)'den başlayıp [Kutbüddin Aybeg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutb%C3%BCddin_Aybeg)'e kadar uzanan dönemin tarihidir. - **Bölüm XX**: [Delhi Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Hanedan%C4%B1) (Muizzîler/Kutbîler); Aybeg'ten başlayıp [Laknauti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Laknauti)'nin ilk dört hükümdarının 1236'da [İltutmuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemseddin_%C4%B0ltutmu%C5%9F) tarafından öldürülmelerine kadar olan dönemin tarihidir. - **Bölüm XXI**: [Delhi Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Hanedan%C4%B1) (Şemsîler) - **Bölüm XXII**: Delhi Sultanlığı'na tâbi melikler (Şemsîler); 1227'den Vezir [Balaban](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1yaseddin_Balaban)'ın erken dönemine kadar sultanlıktaki saray mensuplarının, generallerin ve eyalet valilerinin biyografik bir bölümüdür. - **Bölüm XXIII**: Karahıtay ve Moğol istilâsı; Cengiz Han'dan 1259'a kadar olan halefleri ve Moğolların Müslümanlara karşı işlediği zulümler hakkında derinlemesine bilgi verir. ## Dış bağlantılar - [Tabaqat-i Nasiri of Juzjani](https://archive.org/search.php?query=title:(Tabakat-i-nasiri)), [Archive.org](https://archive.org/)'da. - [Minhaj-i-Siraj, Jowzjāni](http://www.iranicaonline.org/articles/menhaj-seraj) [Iranica online](http://www.iranicaonline.org/) 'da. - [Tabaqat-i Nasiri](http://www.iranicaonline.org/articles/tabaqat-naseri) [Iranica online](http://www.iranicaonline.org/) 'da. - [Tabaqat-i-Nasiri](http://en.banglapedia.org/index.php?title=Tabaqat-i-Nasiri) [Banglapedia](http://en.banglapedia.org) 'da. [^1]: A. S. Bazmee Ansari CÛZCÂNÎ, Minhâc-ı Sirâc, İslam Ansiklopedisi. [^2]: Juzjani, Minhaj-i Siraj. Tabakat-i Nasiri. Gilbert & Rivington, 1881. [^3]: A. S. Bazmee Ansari CÛZCÂNÎ, Minhâc-ı Sirâc, İslam Ansiklopedisi.